Modernizacja i rozbudowa zapory na granicy z Białorusią

W lutym 2024 roku Donald Tusk podczas konferencji z premierem Finlandii Petteri Orpo poinformował o planach modernizacji zapory na granicy polsko-białoruskiej. Decyzja była tłumaczona m.in. nieszczelnością dotychczasowej konstrukcji. 

Modernizacja zapory ruszyła w połowie 2024 roku. Straż Graniczna podpisała umowę gwarantująca wzmocnienie przęseł zapory fizycznej w woj. podlaskim o długości ponad 180 km. Zaporę uzupełnia działająca na 206 kilometrach bariera elektroniczna, czyli system kamer i czujników. 

Wcześniej, bo w lutym 2024, SG zawarła umowę w sprawie budowy zabezpieczeń elektronicznych granicy państwowej z Białorusią na rzekach granicznych Świsłocz i Istoczanka. Bariera ma zostać wybudowana w ciągu 10 miesięcy na dodatkowym odcinku 47 km.

Bariera elektroniczna od września powstawała także w województwie lubelskim na rzece Bug. Jej budowa na odcinku liczącym 172 km to postawienie około 1800 słupów kamerowych.

W październiku 2025 roku resort spraw wewnętrznych poinformował o odebraniu zapory elektronicznej zbudowanej na rzekach granicznych Świsłocz i Istoczanka. Zakończyła się także modernizacja bariery elektronicznej wzdłuż istniejącej zapory technicznej. Jak podało MSWiA, cały odcinek polsko-białoruskiej granicy w województwie podlaskim jest objęty nowoczesnym monitoringiem.

Rozbudowa zapory za unijne środki

Straż Graniczna pozyskała środki na budowę nowych odcinków bariery elektronicznej ze środków unijnych, a dokładnie z Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami 

W przypadku budowy zapory na rzekach Świsłocz i Istoczanka 43,3 mln zł z łącznej kwoty wydatków w wysokości 57,7 mln zł pochodzi z unijnego instrumentu. Natomiast w przypadku zapory na Bugu unijne wsparcie wynosi 276,7 mln zł, a łączny koszt projektu to 307,5 mln zł.

Część finansowania z UE na projekty związane z ochroną granic pozyskano jeszcze w 2023 roku. Niektóre porozumienia finansowe, jak np. to dotyczące inwestycji na obszarach wodnych na granicy z Białorusią, zawarto w 2024 roku.

Tarcza Wschód i strefa buforowa

Równolegle do umacniania granicy w połowie czerwca wprowadzono tzw. strefę buforową. Obowiązuje w niej zakaz przebywania osób nieupoważnionych. Obejmuje ona pas długości 60 km, szerokości od 200 m do 2 km od granicy z Białorusią.

Jak wskazuje Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, strefa buforowa oraz wsparcie Straży Granicznej przez wojsko sprawiły, że liczba nielegalnych przekroczeń granicy spadła o 70 proc. W komunikacie z 9 grudnia 2024 roku o przedłużeniu czasu obowiązywania strefy MSWiA napisało, że liczba prób nielegalnego przekroczenia granicy spadła o 41 proc.

W dłuższej perspektywie rząd planuje wzmacniać ochronę granicy z Białorusią, ale też Rosją. Do  2028 roku planuje realizację operacji „Tarcza Wschód”. Rząd zapowiada, że chciałby pozyskać finansowanie na realizację zadań ze środków unijnych.

4 grudnia obowiązywanie strefy buforowej zostało przedłużone na kolejne trzy miesiące, do 5 marca 2026 roku.

Zatrzymania przemytników

22 lutego 2024 roku funkcjonariusze Straży Granicznej zatrzymali obywatela Ukrainy zaangażowanego w organizowanie nielegalnego przekraczania granicy. W czerwcu z kolei SG zatrzymała Białorusina, któremu zarzuca się kierowanie grupą przestępczą mającą na celu organizowanie nielegalnej migracji cudzoziemców.

Z kolei pod koniec października funkcjonariusze SG z Podlasia we współpracy z Europolem zatrzymali 11 organizatorów nielegalnej migracji działających na terytorium Polski.

Łącznie do 24 października funkcjonariusze Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej zatrzymali 321 organizatorów nielegalnej migracji.

Z kolei od 1 stycznia do 2 września 2025 r. w rejonie granicy polsko-białoruskiej, w Podlaskim oraz Nadbużańskim Oddziale Straży Granicznej, zatrzymano 237 pomocników i organizatorów przemytu. Wobec blisko 100 osób zastosowano areszt tymczasowy. Wśród najbardziej aktywnych grup są obywatele Ukrainy i Polski.

Szczelność granicy prawie 100 proc.?

W październiku 2025 roku rząd poinformował, że granica polsko-białoruska jest w 98 proc. szczelna. – Tylko w tym roku udaremniliśmy ponad 28 tys. prób nielegalnego przekroczenia granicy. Ta zapora spełnia swoje zadania, ale przecież uruchomiliśmy barierę elektroniczną, systemy optoelektroniczne. To łącznie blisko 3 miliardy złotych zainwestowane w naszą wschodnią granicę, żeby Polacy czuli się bezpiecznie – zapewniał szef MSWiA Marcin Kierwiński.

Jak zwrócił uwagę w swoim artykule fact-checker z portalu XYZ (a dawniej Demagoga) Łukasz Grzesiczak, szczelność granicy rządzący obliczają na podstawie informacji o odnotowanych próbach przekroczeń granicy i liczbie osób, których nie ujęto. W I półroczu 2025 roku odnotowano 15 439 prób i nie ujęto 456 osób. 

Po uwzględnieniu tych, które ujęto dopiero w Niemczech, a których nie odnotowano na granicy, dostajemy łączną liczbę 520 osób, którym udało się przekroczyć zaporę na granicy z Białorusią. Wtedy szczelność granicy można szacować na 96,6 proc.  

Pozyskane pieniądze z UE. Przemytnicy nadal działają

Polska pozyskała środki z UE na wzmocnienie zapory na granicy z Białorusią. Straż Graniczna nadal wyłapuje przemytników, którzy są odpowiedzialni za presję migracyjną na polsko-białoruskiej granicy. Granica nie jest jednak szczelna w 100 proc., a szlaku przemytników nie udało się całkowicie zlikwidować.

Obietnica została więc częściowo zrealizowana.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam