Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy 

W październiku 2024 roku rząd przyjął projekt ustawy, która miała na celu wesprzeć rozwój energetyki prosumenckiej, przy okazji dostosowując polskie przepisy do regulacji unijnych. 

Przygotowywane zmiany miały objąć system rozliczeń net-billing W tym systemie prosument, który np. w okresie letnim produkuje dużo energii, oddaje ją do sieci i dostaje za to pieniądze. Potem, w okresie zimowym, gdy energii produkuje mniej, może ją za te pieniądze kupić.

Ceny miesięczne, ceny godzinowe

System ten różni się od zniesionej dla nowych instalacji w 2022 roku zasady net-meteringu. Polega ona na tym, że prosument wymienia się z elektrownią nie pieniądzmi, lecz samym prądem. Z jednej strony otrzymuje go nieco mniej, niż oddaje, ale różnica ta nie jest zależna od wahań cen na giełdach.

W przyjętej w czasach PiS ustawie wprowadzającej net-billing zapisano, że od kwietnia 2022 roku do lipca 2024 roku prosumenci będą rozliczali się według stałych cen miesięcznych. Od lipca 2024 miały być to zmienne ceny godzinowe. 

Rząd Donalda Tuska nie zdążył zmienić tych przepisów do lipca, więc prosumenci tymczasowo stracili możliwość rozliczania się według cen miesięcznych i musieli korzystać z cen godzinowych.

Co zmieniła ustawa?

Nowe zasady rozliczania w życie weszły w życie 28 grudnia 2024 roku. 8 listopada 2024 roku rządowy projekt ustawy niemal jednogłośnie przyjął Sejm. Niecały miesiąc później podpisał ją Prezydent. 

W ustawie nie przywrócono net-meteringu. Za to wpisano dwie opcje net-billingu – według stałych cen miesięcznych i zmiennych cen godzinowych. Pierwsza opcja może zachęcać stawkami niezależnymi od pory dnia, a więc także popytu na energię i nasłonecznienia. Rząd jednak zachęca do drugiej, przez zwiększenie poziom zwrotu niewykorzystanych środków z 20 proc. do 30 proc.

Jak pokazał portal WysokieNapięcie.pl na przykładzie cen w kwietniu 2024 roku cena miesięczna jest zwykle niższa niż godzinowa.W czerwcu 2025 roku była ona najniższa w historii.

Od października 2025 roku cena zmienia się już nie co godzinę, lecz co 15 minut.

Czy przywrócono korzystne zasady?

Jak widać na przykładzie analizy portalu WysokieNapięcie.pl, trudno jednoznacznie ocenić, który system rozliczeń jest bardziej korzystny dla prosumentów. 

Autorzy zmian w ustawie deklarowali, że chcą ponownie umożliwić rozliczenia według cen miesięcznych dla „zwiększenia opłacalności rozliczeń prosumentów w systemie net-billing” (s. 72). Można się spotkać jednak z opinią, że ze względu na spadające ceny energii odnawialnej, najbardziej korzystną opcją był stary system net-meteringu. 

Powrót do niego jest jednak niemożliwy ze względu na unijną dyrektywę, która wymaga od państw UE przechodzenia na rozliczanie według cen rynkowych, a więc net-billing.

Wprowadzone pod koniec roku rozwiązania, zdaniem Ministerstwa Klimatu i Środowiska, są bardziej opłacalne dla prosumentów i stanowią realizację złożonej obietnicy. Pisał o tym wiceminister Miłosz Motyka w odpowiedzi na jedną z interpelacji. 

W tym sensie zmiana w przepisach jest przywróceniem bardziej korzystnych zasad, ponieważ częściowo odwróciła zaplanowaną w czasach PiS zmianę systemu rozliczeń. Zostawiła prosumentom wybór między dwiema formami rozliczeń, dodatkowo wprowadzając premię dla „aktywnych prosumentów”, którzy zdecydują się na system godzinowy. Dlatego oceniamy, że ta obietnica została zrealizowana, choć z opóźnieniem.

Część prosumentów ciągle korzysta z net-meteringu

W połowie 2025 roku redakcja Gramwzielone.pl zapytała Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) o ocenę wprowadzonych zmian. W odpowiedzi resort stwierdził, że będzie to możliwe dopiero po okresie jesienno-zimowym.

Portal Gramwzielone.pl zauważył, że prosumenci korzystający z net-billingu w słoneczne dni nie mogą liczyć niemal na żadne wynagrodzenie, bo rynkowa cena energii spada wtedy poniżej zera. MKiŚ w odpowiedzi na ten problem radziło magazynowanie energii i w jak największym stopniu konsumowanie energii, a nie oddawanie jej do systemu. Resort nie opracował do tej pory żadnych modyfikacji w systemie rozliczeń, które mogłyby dać większe korzyści prosumentom.

Z kolei redakcja GlobEnergia.pl w sierpniu 2025 roku zauważyła, że najstarsi prosumenci wciąż korzystają z net-meteringu. Zgodnie z prawem mogą to robić do 2031 roku. Przepisy nie przewidują, co ma się stać po tej dacie. W odpowiedzi na pytania redakcji MKiŚ stwierdziło, że nie prowadzi prac legislacyjnych dotyczących tego zagadnienia. Możliwe jednak, że podejmie je w kolejnych latach.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam