4 min czytania
Sprawdzamy wypowiedzi polityków i osób publicznych pojawiające się w przestrzeni medialnej i internetowej. Wybieramy wypowiedzi istotne dla debaty publicznej, weryfikujemy zawarte w nich informacje i przydzielamy jedną z pięciu kategorii ocen.
4 min czytania
Co trzecie dziecko rodzi się poza małżeństwem? Trend jest wzrostowy
Co trzecie dziecko rodzi się poza małżeństwem? Trend jest wzrostowy
W Polsce w tej chwili 33% dzieci rodzi się poza małżeństwami. 50% się rodzi tych dzieci na ścianie zachodniej, czyli lubuskie, zachodniopomorskie, dolnośląskie.
Częściowa prawda
Wypowiedź uznajemy za częściową prawdę, gdy:
- zawiera połączenie informacji prawdziwych z fałszywymi. Obecność nieprawdziwej informacji nie powoduje jednak, że teza zawarta w weryfikowanym stwierdzeniu zostaje wypaczona bądź przeinaczona,
- rzeczywiste dane w jeszcze większym stopniu przemawiają na korzyść tezy autora.
Częściowa prawda
Wypowiedź uznajemy za częściową prawdę, gdy:
- zawiera połączenie informacji prawdziwych z fałszywymi. Obecność nieprawdziwej informacji nie powoduje jednak, że teza zawarta w weryfikowanym stwierdzeniu zostaje wypaczona bądź przeinaczona,
- rzeczywiste dane w jeszcze większym stopniu przemawiają na korzyść tezy autora.
- Według danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) w 2024 roku odsetek urodzeń pozamałżeńskich w stosunku do całkowitej sumy liczby urodzeń żywych wyniósł 28,9 proc. (s. 250). Wskaźnik zbliżony do wartości podanej przez marszałka, czyli 33,3 proc. dotyczy odsetka urodzeń pozamałżeńskich w miastach.
- Udział urodzeń pozamałżeńskich w przytoczonych województwach ściany zachodniej wynosił: 46,6 proc. w zachodniopomorskim, 46,1 proc. w lubuskim, 38,4 proc. w dolnośląskim (s. 252). Urodzenia pozamałżeńskie z tych trzech województw stanowiły około 19,5 proc. wszystkich urodzeń pozamałżeńskich w Polsce.
- W przypadku urodzeń pozamałżeńskich w skali ogólnopolskiej polityk podał odsetek zbliżony do prawdziwego. Błędnie przytoczył natomiast odsetek takich urodzeń na ścianie zachodniej – jest on niższy, szczególnie w województwie dolnośląskim. Dlatego wypowiedź oceniamy jako częściową prawdę.
Spór Sejmu i prezydenta o związki
Pod koniec maja br. Sejm uchwalił ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu, która ma regulować wybrane prawa osób pozostających w związkach niesformalizowanych.
Projekt zakłada możliwość zawarcia przez dwie pełnoletnie osoby, niezależnie od płci, umowy o wspólnym pożyciu przed notariuszem, a następnie jej rejestrację w urzędzie stanu cywilnego. Dzięki niej uzyskają one m.in. dostęp do informacji medycznej, prawo do decyzji o pochówku, prawo do zasiłku opiekuńczego i renty rodzinnej, możliwość wspólnego rozliczania podatku dochodowego, a także możliwość dziedziczenia testamentowego.
Dokument został przekazany Prezydentowi i oczekuje na decyzję. Losy projektu są nierozstrzygnięte. Kancelaria Prezydenta poinformowała, że prezydent nie wyrazi zgody na rozwiązania zawarte w projekcie. 29 maja Karol Nawrocki osobiście ogłosił, że nie podpisze żadnego prawa, które będzie stanowiło alternatywę dla małżeństwa.
Jednocześnie zaznaczył, że jest gotowy podpisać ustawę, która “nie będzie ideologiczna, nie będzie stanowiła furtki dla alternatywy małżeństwa i podważania polskiej Konstytucji”. Ustawa zakłada zawarcie umowy przed notariuszem, a nie jak w przypadku małżeństwa, w urzędzie stanu cywilnego i nie zmienia stanu cywilnego osób ją zawierających.
Rodzice bez małżeństwa
Włodzimierz Czarzasty w rozmowie z Tomaszem Sekielskim w radiu TOK FM przytoczył dane, według których 33 proc. dzieci rodzi się poza małżeństwami, żeby podkreślić zasadność wprowadzenia tej ustawy. „To są rodziny. Co z tymi rodzinami zrobić?” – zastanawiał się Marszałek Sejmu.
Według wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021 (s. 43) w Polsce odnotowano 895 443 pary pozostające w związkach niesformalizowanych, co stanowiło ponad 8 proc. wszystkich rodzin. W porównaniu z 2011 rokiem liczba takich związków wzrosła niemal trzykrotnie. Jednocześnie ponad 63 proc. związków niesformalizowanych (565,5 tys.) tworzyły pary wychowujące dzieci.
Dane Głównego Urzędu Statystycznego
Według najnowszego raportu Rocznik Demograficzny 2025 (s. 250) w 2024 roku urodziło się 251 782 dzieci, z czego 72 823 poza małżeństwami. Oznacza to, iż 28,9 proc. dzieci w roku 2024 przyszło na świat w związkach pozamałżeńskich. Dodajmy, że ten odsetek rośnie – jeszcze w 2010 roku było to 20,6 proc., a w 2020 roku 26,4 proc.
W miastach 33,3 proc. wszystkich urodzeń stanowiły urodzenia pozamałżeńskie, natomiast na wsi odsetek ten wyniósł 22,7 proc.
Odsetek urodzeń pozamałżeńskich w województwach wskazanych w wypowiedzi wynosił: 46,6 proc. w zachodniopomorskim, 46,1 proc. w lubuskim oraz 38,4 proc. w dolnośląskim (s. 252). Urodzenia pozamałżeńskie z tych trzech województw stanowiły ok. 19,5 proc. wszystkich urodzeń pozamałżeńskich w Polsce.
Sytuacja w Europie
Z danych Europejskiego Urzędu Statystycznego wynika, że odsetek urodzeń pozamałżeńskich w ostatnich dekadach wykazuje tendencję wzrostową. W Unii Europejskiej od 1993 roku wzrósł ponad dwukrotnie, osiągając w 2024 roku średnio 41,1 proc.
W sześciu państwach UE udział takich urodzeń przekroczył połowę: w Bułgarii (61,9 proc.), Francji (59,7 proc.), Portugalii (59,2 proc.), Szwecji (57,1 proc.), Słowenii (55,5 proc.) oraz Estonii (50,7 proc.).
Polska, z odsetkiem 28,9 proc. pozostaje poniżej średniej unijnej. Najniższy wśród analizowanych państw UE odsetek odnotowano w Grecji (9,3 proc.).
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci
Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej
Sprawdź
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
