Rzecznik rządu o dotacjach z KPO: „PiS zrobił z tego wielką aferę”

10 sierpnia 2025 roku gościem programu „Fakty po Faktach” w TVN24 był rzecznik rządu Adam Szłapka. Głównym tematem rozmowy były kontrowersje wokół dotacji z Krajowego Planu Odbudowy (KPO) dla przedsiębiorców z branży HoReCa (hotelarstwo, restauracje, catering).

– Donald Tusk przedstawiał KPO jako swój wielki sukces – zauważyła prowadząca program [czas nagrania: 10:00]. Dziennikarka wskazała, że to osiągnięcie może być teraz kwestionowane przez Prawo i Sprawiedliwość.

– […] Wszyscy Ci, którzy w PiS-ie odpowiadali za rządzenie, powinni być ostatnimi, którzy mówią cokolwiek na ten temat – odpowiedział Szłapka [czas nagrania: 10:09]. Jak tłumaczył, program wsparcia dla przedsiębiorców z branży HoReCa został w całości przygotowany przez poprzedni rząd.

Kto wpisał do KPO wsparcie dla branży HoReCa?

Adam Szłapka nie jest jedynym politykiem, który dystansuje się od dopłat dla firm z branży HoReCa. Po nagłośnieniu wątpliwości dotyczących zasad przyznawania dotacji (1, 2, 3, 4, 5) inni przedstawiciele obozu rządzącego także podkreślają, że pomysł dopłat dla tego sektora powstał jeszcze za czasów rządów Prawa i Sprawiedliwości (1, 2, 3). 

Rzeczywiście, to gabinet Mateusza Morawieckiego wpisał program wsparcia dla tej branży do Krajowego Planu Odbudowy. Zaplanowano wówczas przeprowadzenie konkursu na dotacje dla firm, które odnotowały spadek przychodów w związku pandemią COVID-19 (s. 119). 

Zasady programu utrzymano w kolejnych rewizjach KPO (1, 2, 3). Jedyna zmiana dotyczyła liczby beneficjentów programu – po pierwszej rewizji zmniejszono ją o połowę (s. 20–21) wobec wcześniejszych założeń (s. 22–24). 

Kto mógł liczyć na pieniądze z KPO? Zasady przyznawania dotacji dla branży HoReCa

3 kwietnia 2024 roku Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) ogłosiła nabór wniosków oraz przedstawiła szczegółowe kryteria konkursu. Ogłoszono, że o wsparcie będą mogły się ubiegać firmy, które:

• posiadają status mikro-, małego lub średniego przedsiębiorstwa (MŚP),
• odnotowały spadek obrotów o co najmniej 30 proc. w roku 2020 lub 2021 (w porównaniu do roku poprzedniego),
• prowadzą i najpóźniej od marca 2020 roku prowadziły działalność w sektorze HoReCa, turystyki lub kultury.

W drugim naborze PARP zliberalizowała wymagania dla firm: obniżono próg spadku obrotów z 30 do 20 proc. Dodatkowo umożliwiono składanie wniosków przedsiębiorcom, którzy prowadzą działalność w sektorze HoReCa jako działalność poboczną, a nie – główną (według klasyfikacji kodów PKD).

Zasady KPO – poluzowane czy zaostrzone?

„Zobowiązałam nowe szefostwo PARP, żeby było w stałym dialogu z przedsiębiorcami i brało pod uwagę informację zwrotną” – tłumaczyła wprowadzenie ułatwień dla przedsiębiorców Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, ministra odpowiedzialna za KPO, w wywiadzie dla „Pulsu Biznesu” we wrześniu 2024 roku. Ministerstwo Rozwoju i Funduszy Regionalnych (MRiFR) wskazywało później, że celem liberalizacji wymagań było także zwiększenie liczby wniosków, która w pierwszym naborze okazała się niższa od zakładanej w KPO.

– Ten program został zaostrzony, a nie poluzowany – zwróciła uwagę Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Ministra rozwoju wskazała, że obecny rząd wprowadził dodatkowe wymaganie dotyczące wydatkowania środków z dotacji. Chodzi o zakup środków trwałych, które zostały objęte roczną karencją. – Tak jak zastaliśmy ten program […] nie było tej karencji w ogóle – podkreśliła minister.

Kto odpowiada za dopłaty z KPO? Zapowiedziano kontrole

W instytucjach odpowiedzialnych za dystrybucję funduszy europejskich trwa spór o to, kto odpowiada za nieprawidłowości w programie.

Była prezes PARP Katarzyna Duber-Stachurska stwierdziła we wpisie na LinkedInie, że odpowiedzialność spoczywa na kierownictwie Ministerstwa Rozwoju i Funduszy Regionalnych, które zatwierdza procedury, regulaminy i umowy. Jak podkreśliła, PARP pełni wyłącznie funkcję agencji wykonawczej. Duber-Stachurska została zwolniona pod koniec lipca 2024 roku, jak tłumaczy ministerstwo, z powodu „nieskuteczności i opieszałości działań” powiązanych nie tylko z obszarem HoReCa.

Inne stanowisko prezentuje Jacek Karnowski, sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej. Karnowski zapewnił, że jego kompetencje nie obejmują nadzoru nad PARP, a konkursy dla branży HoReCa prowadzi sama agencja wraz z wybranymi przez siebie operatorami.

Zapowiedziano szerokie kontrole wszystkich instytucji. PARP ma zweryfikować, czy środki z KPO przyznano prawidłowo – wyniki kontroli mają być znane najpóźniej w trzecim kwartale roku. Równocześnie kontrolowane jest także ministerstwo.

Prokuratura Regionalna w Warszawie rozpoczęła postępowanie sprawdzające w sprawie udzielania i pozyskiwania dotacji z KPO. 11 sierpnia 2025 roku zwróciła się do Prokuratury Europejskiej o przejęcie tej sprawy.

Czym jest Krajowy Plan Odbudowy? To nie tylko dopłaty dla branży HoReCa

Polski Krajowy Plan Odbudowy jest częścią Planu Odbudowy dla Europy – programu Unii Europejskiej, którego celem jest wsparcie państw członkowskich w przeciwdziałaniu skutkom kryzysów. Jednym z impulsów do jego stworzenia była pandemia COVID-19. 

Mechanizm przewiduje pięć etapów: przygotowanie przez państwo członkowskie planu odbudowy, jego ocenę przez Komisję Europejską, zatwierdzenie i podpisanie umów o dotacje lub pożyczki, a następnie wypłatę ustalonych środków.

Na wsparcie małych i średnich firm z sektora HoReCa przeznaczono 1,2 mld zł. Maksymalna kwota dofinansowania dla jednego przedsiębiorcy wynosi 540 tys. zł. Cały program dla tej branży stanowi 0,5 proc. wartości polskiego KPO (ok. 268 mld zł).

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam