2 min czytania
Sprawdzamy wypowiedzi polityków i osób publicznych pojawiające się w przestrzeni medialnej i internetowej. Wybieramy wypowiedzi istotne dla debaty publicznej, weryfikujemy zawarte w nich informacje i przydzielamy jedną z pięciu kategorii ocen.
2 min czytania
Drony w polskiej przestrzeni powietrznej. Skąd nadleciały?
Drony w polskiej przestrzeni powietrznej. Skąd nadleciały?
[…] Ja naprawdę mam wątpliwości. Jeżeli ze strony Kijowa, proszę państwa, tam leciały drony. […] Ja widzę w tym, proszę państwa, jakąś wielką, powiedziałbym, polityczną niedoskonałość, bo wczoraj akurat prezydent Nawrocki powiedział, że nie puścimy wojska na Ukrainę. No i macie!
Manipulacja
Wypowiedź uznajemy za manipulację, gdy zawiera ona informacje wprowadzające w błąd lub naginające/przeinaczające fakty, w szczególności poprzez:
- pominięcie ważnego kontekstu,
- wykorzystywanie poprawnych danych do przedstawienia fałszywych wniosków,
- wybiórcze wykorzystanie danych pasujących do tezy (cherry picking),
- używanie danych nieporównywalnych w celu uzyskania efektu podobieństwa lub kontrastu,
- wyolbrzymienie swoich dokonań lub umniejszenie roli adwersarza,
- pozamerytoryczne sposoby argumentowania.
Manipulacja
Wypowiedź uznajemy za manipulację, gdy zawiera ona informacje wprowadzające w błąd lub naginające/przeinaczające fakty, w szczególności poprzez:
- pominięcie ważnego kontekstu,
- wykorzystywanie poprawnych danych do przedstawienia fałszywych wniosków,
- wybiórcze wykorzystanie danych pasujących do tezy (cherry picking),
- używanie danych nieporównywalnych w celu uzyskania efektu podobieństwa lub kontrastu,
- wyolbrzymienie swoich dokonań lub umniejszenie roli adwersarza,
- pozamerytoryczne sposoby argumentowania.
Bezpieczeństwo Szybki fact-check
- W nocy z 9 na 10 września Rosja zaatakowała przy pomocy dronów i rakiet obiekty znajdujące się na terytorium Ukrainy. W związku z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa polskiej przestrzeni powietrznej Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych (DO RSZ) postawiło siły w stan gotowości. Jak następnie poinformowano, w trakcie rosyjskiego ataku zestrzelono stanowiące zagrożenie drony.
- Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz określił te drony mianem rosyjskich. Podobnie nazwał je premier Donald Tusk (np. 1, 2), który poinformował na podstawie raportu DO RSZ, że duża ich część nadleciała z terytorium Białorusi. Także DO RSZ w komunikacie na temat naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej poinformowało, że doszło do niego „w wyniku dzisiejszego ataku Federacji Rosyjskiej na terytorium Ukrainy”.
- Obecnie trwa poszukiwanie szczątków strąconych dronów oraz ich identyfikacja. Według stanu na godzinę 11:00 odnaleziono fragmenty siedmiu dronów i jednego pocisku. Jak wynika z publikowanych w mediach doniesień (np. 1, 2, 3, 4), niektóre z odnalezionych elementów mogą być pozostałościami maszyn Gerbera, rosyjskich dronów-wabików.
- Marek Jakubiak pominął w swojej wypowiedzi informację o tym, że część dronów nadleciała znad terytorium Białorusi. Bezpodstawnie sugeruje, że mogły one nadlecieć znad Kijowa i być odpowiedzią na deklarację polskiego prezydenta, że nie wyśle wojsk na Ukrainę. W związku z tym oceniamy tę wypowiedź jako manipulację.
- Promowanie w infosferze narracji o rzekomym wciąganiu Polski przez Ukrainę do wojny z Rosją jest jednym z dobrze zidentyfikowanych działań kremlowskiej propagandy (np. 1, 2, 3). Rozpowszechnianie takich przekazów ma na celu m.in. podsycanie strachu Polaków przed wojną oraz kreowanie obrazu Ukrainy jako zagrażającej Polsce.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci
Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej
Sprawdź
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
