4 min czytania
Sprawdzamy wypowiedzi polityków i osób publicznych pojawiające się w przestrzeni medialnej i internetowej. Wybieramy wypowiedzi istotne dla debaty publicznej, weryfikujemy zawarte w nich informacje i przydzielamy jedną z pięciu kategorii ocen.
4 min czytania
Gangi ze Wschodu tworzą wyłącznie Ukraińcy? Prawda jest inna
Gangi ze Wschodu tworzą wyłącznie Ukraińcy? Prawda jest inna
Media piszą, że rośnie udział gangów ze Wschodu w przestępczości zorganizowanej w Polsce. W 2025 roku 80 proc. podejrzanych cudzoziemców stanowiły osoby „rosyjskojęzyczne”. My napiszemy zgodnie z prawdą, że te „rosyjskojęzyczne” osoby to Ukraińcy.
Manipulacja
Wypowiedź uznajemy za manipulację, gdy zawiera ona informacje wprowadzające w błąd lub naginające/przeinaczające fakty, w szczególności poprzez:
- pominięcie ważnego kontekstu,
- wykorzystywanie poprawnych danych do przedstawienia fałszywych wniosków,
- wybiórcze wykorzystanie danych pasujących do tezy (cherry picking),
- używanie danych nieporównywalnych w celu uzyskania efektu podobieństwa lub kontrastu,
- wyolbrzymienie swoich dokonań lub umniejszenie roli adwersarza,
- pozamerytoryczne sposoby argumentowania.
Manipulacja
Wypowiedź uznajemy za manipulację, gdy zawiera ona informacje wprowadzające w błąd lub naginające/przeinaczające fakty, w szczególności poprzez:
- pominięcie ważnego kontekstu,
- wykorzystywanie poprawnych danych do przedstawienia fałszywych wniosków,
- wybiórcze wykorzystanie danych pasujących do tezy (cherry picking),
- używanie danych nieporównywalnych w celu uzyskania efektu podobieństwa lub kontrastu,
- wyolbrzymienie swoich dokonań lub umniejszenie roli adwersarza,
- pozamerytoryczne sposoby argumentowania.
Ukraina 
Bezpieczeństwo - Zgodnie z raportem Centralnego Biura Śledczego Policji, zajmującego się zwalczaniem zorganizowanych grup przestępczych, w prowadzonych przez tę jednostkę w 2025 roku postępowaniach ujawniono 3 484 podejrzanych. W tej grupie znalazło się 265 podejrzanych „narodowości obcej”, w tym 216 – „narodowości rosyjskojęzycznej” (s. 3).
- Chociaż podejrzani narodowości rosyjskojęzycznej stanowili 81,5 proc. podejrzanych narodowości obcej, to w raporcie wskazano, że 111 z nich to obywatele Ukrainy. Oznacza to, że stanowili oni 42 proc. ogółu podejrzanych obcokrajowców. Oprócz nich wymieniono również Białorusinów, Ormian i Gruzinów (s. 3).
- Włodzimierz Skalik powołał się na prawdziwe dane o przestępczości zorganizowanej, ale wyciągnął z nich błędny wniosek. W ten sposób zawyżył rzeczywisty udział Ukraińców w grupie cudzoziemców podejrzanych o udział w przestępczości zorganizowanej. Dlatego jego wypowiedź oceniamy jako manipulację.
Media ostrzegają o gangach ze Wschodu
Pod koniec marca różne serwisy informacyjne donosiły o „inwazji gangsterów ze Wschodu” i „rosnących w siłę rosyjskojęzycznych gangach” (np. 1, 2, 3, 4). Powoływały się przy tym na sprawozdanie z działalności Centralnego Biura Śledczego Policji (CBŚP), które zajmuje się zwalczaniem zorganizowanych grup przestępczych.
Do sprawy odniósł się także Włodzimierz Skalik, poseł Konfederacji Korony Polskiej. Zauważył, że w 2025 roku 80 proc. cudzoziemców podejrzanych o przestępstwa stanowiły osoby rosyjskojęzyczne. Dodał, że wie, jakiej są narodowości: „My napiszemy zgodnie z prawdą, że te »rosyjskojęzyczne « osoby to Ukraińcy”. Przyjrzeliśmy się więc dokładniej statystykom CBŚP, aby skonfrontować słowa polityka z faktami.
Media piszą, że rośnie udział gangów ze Wschodu w przestępczości zorganizowanej w Polsce. W 2025 roku 80% podejrzanych cudzoziemców stanowiły osoby „rosyjskojęzyczne”.
My napiszemy zgodnie z prawdą, że te „rosyjskojęzyczne” osoby to Ukraińcy.
Mówiliśmy i ostrzegaliśmy.
— Włodzimierz Skalik (@Wlodek_Skalik) March 28, 2026
Jaki procent podejrzanych stanowią Ukraińcy?
Sprawozdanie statystyczne z działalności Centralnego Biura Śledczego Policji za 2025 rok opisuje efekty pracy funkcjonariuszy tej jednostki związane ze zwalczaniem przestępczości zorganizowanej. W dokumencie znajdziemy m.in. informację o postępowaniach przygotowawczych prowadzonych w tym czasie.
W ich ramach w 2025 roku przedstawiono zarzuty łącznie 3 484 podejrzanym. Wśród nich znalazło się 265 osób narodowości obcej, w tym 216 przedstawicieli narodowości rosyjskojęzycznej, co stanowi 81,5 proc. obcokrajowców podejrzanych o popełnienie przestępstwa (s. 3).
Raport doprecyzowuje jednak, że 111 podejrzanych obcokrajowców to obywatele Ukrainy. Oznacza to, że stanowili oni 42 proc. ogółu osób obcej narodowości podejrzanych o popełnienie przestępstwa. Wśród rosyjskojęzycznych podejrzanych wymienia się także 45 Białorusinów, 23 Ormian i 11 Gruzinów (s. 3).
Wzrost w porównaniu do poprzedniego roku
CBŚP podkreśla, że sytuacja geopolityczna związana z inwazją Rosji na Ukrainę ma ogromny wpływ na rozwój działalności zorganizowanych grup przestępczych w Polsce, w skład których wchodzą obywatele z byłych krajów bloku wschodniego. Jak wynika z raportu, ich działalność skupia się na przestępczości pospolitej, przemycie broni, handlu ludźmi oraz przestępczości zorganizowanej (s. 2).
W porównaniu do 2024 roku odnotowano wzrost liczby osób narodowości rosyjskojęzycznej podejrzanych o popełnienie przestępstwa o 45 proc. (ze 149 do 216 osób), a także wzrost liczby obywateli Ukrainy podejrzanych o popełnienie przestępstwa o 1,8 proc. (ze 109 do 111 osób).
Ukraińcy w Polsce stanowią niewielki odsetek osób podejrzewanych o przestępstwa. Z danych Komendy Głównej Policji wynika, że w 2024 roku stanowili oni 3,4 proc. podejrzewanych o przestępstwa (9 753 z 286 153 osób). Ukraińców zarejestrowanych w ZUS było wtedy 787 468. Liczba tych podejrzanych o przestępstwo stanowiła więc 1,2 proc. liczby zarejestrowanych do ubezpieczenia.
Analiza powstała w ramach projektu Central European Digital Media Observatory (CEDMO) – interdyscyplinarnej sieci ekspertów, naukowców oraz organizacji walczących z dezinformacją w regionie Europy Środkowej. Projekt CEDMO jest finansowany ze środków Unii Europejskiej.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci
Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej
Sprawdź
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
Ukraina 
