Sprawdzamy wypowiedzi polityków i osób publicznych pojawiające się w przestrzeni medialnej i internetowej. Wybieramy wypowiedzi istotne dla debaty publicznej, weryfikujemy zawarte w nich informacje i przydzielamy jedną z pięciu kategorii ocen.
Ile trwa rozliczanie VAT w Polsce?
Ile trwa rozliczanie VAT w Polsce?
![]()
[…] rozliczenie VAT w Polsce zajmuje trzy razy więcej niż średnia unijna.
- Czas potrzebny na rozliczenie podatków obliczał Bank Światowy w swoich raportach Doing Business. Nie ma tam jednak mowy konkretnie o rozliczaniu podatku VAT – dane dotyczą ogólnie rozliczania podatków (s. 41).
- Według danych przedstawionych w raporcie, w Polsce czas rozliczania podatków (nie tylko podatku VAT) jest ponad dwukrotnie dłuższy niż w krajach OECD o najwyższym dochodzie (s. 41) i niemal dwukrotnie dłuższy niż w krajach UE.
- Najświeższe dane z raportu dotyczą stanu na 2018 rok (s. 40). Od tego czasu zaszły zmiany w polskim systemie podatkowym (np. Polski Ład), a ustawa o VAT była nowelizowana 43 razy. Zatem przedstawione tam dane najprawdopodobniej wyglądałyby dziś inaczej.
- Dane Banku Światowego nie pozwalają na weryfikację słów Sławomira Mentzena – są przestarzałe i nie dotyczą dokładnie tego, o czym powiedział autor. W związku z tym wypowiedź oceniamy jako nieweryfikowalną.
- [Aktualizacja 23.02.2024] Jak wskazało nam w komentarzu do tej wypowiedzi Biuro Prasowe Konfederacji, opracowanie wspomnianych danych w podziale na poszczególne rodzaje podatków znajdziemy we wspólnej publikacji PWC i Banku Światowego. Wynika z nich, że w 2018 roku przedsiębiorcy w Polsce na rozliczenie VAT poświęcali średnio 172 godziny, czyli trzy razy więcej niż przeciętny przedsiębiorca w UE. Obliczenia te opierają się na przestarzałych danych, dlatego podtrzymujemy obecną ocenę wypowiedzi.
[Aktualizacja 23.02.2024] Po publikacji tej analizy dostaliśmy odpowiedź od Biura Prasowego Konfederacji na pytanie o źródło na podstawie którego Sławomir Mentzen powiedział, że rozliczenie VAT w Polsce zajmuje trzy razy więcej niż średnia unijna. Uwzględniliśmy tę odpowiedź na końcu analizy. Nie spowodowała ona zmiany oceny wypowiedzi.
Mentzen o rozliczaniu VAT w Polsce i w UE
Sławomir Mentzen w programie „Godzina Zero” rozmawiał z Robertem Mazurkiem między innymi o podatkach. Mazurek stwierdził, że w Polsce prawie każdy popiera niskie i proste podatki. Na to lider Konfederacji z kolei odpowiedział, że gdyby miał okazję, to wprowadziłby liczne uproszczenia i zwolnienia z podatków.
W dalszej części Mentzen zadał retoryczne pytanie, dlaczego w Polsce rozliczanie podatku VAT zajmuje 3 razy więcej czasu niż średnio w państwach Unii Europejskiej, skoro każda ustawa VAT w UE jest implementacją tej samej unijnej dyrektywy. Postanowiliśmy sprawdzić, czy porównanie podane przez Sławomira Mentzena jest zgodne z prawdą.
Raport Banku Światowego – Polska na tle innych państw
Czas potrzebny na rozliczenie podatków obliczał Bank Światowy w swoich raportach „Doing Business”. Według najnowszej edycji raportu polski przedsiębiorca poświęca średnio 334 godziny rocznie na rozliczanie podatków (s. 41).
Jak wyliczył Bank Światowy, przedsiębiorcy z 34 państw OECD o najwyższym dochodzie poświęcają na rozliczanie podatków 158,8 godziny (s. 41). Z kolei przedsiębiorcy z państw należących do Unii Europejskiej poświęcają na ten cel ok. 170 godzin rocznie.
Oznacza to, że w porównaniu zarówno z najbogatszymi państwami OECD, jak i z państwami UE, polski przedsiębiorca poświęca na płacenie podatków ok. 2 razy więcej czasu.
Dane są przestarzałe i nie dotyczą tylko VAT
Należy pamiętać, że ostatni raport „Doing Business” opublikowano w 2020 roku. Dane natomiast dotyczą 2018 roku. Od tego czasu zaszły zmiany w polskim systemie podatkowym (np. Polski Ład). Ustawa o VAT była nowelizowana 43 razy. Zatem przedstawione w raporcie dane najprawdopodobniej wyglądałyby dziś inaczej.
Co więcej, dane te nie dotyczą tylko rozliczania podatku VAT. Jak czytamy w objaśnieniu metodologii raportu, w obliczeniach brano pod uwagę czas potrzebny na zapłacenie podatków CIT, VAT oraz składek związanych z zatrudnieniem.
Nie można więc wykorzystać danych Banku Światowego do weryfikacji słów Sławomira Mentzena – są one nieaktualne i nie do końca zgodne z tematem wypowiedzi.
Nowszych raportów nie ma z powodu problemów z metodologią
Raport „Doing Business” dostarczał analizy warunków prowadzenia biznesu w 190 krajach. Kryteria oceny obejmowały elementy sprzyjające prowadzeniu działalności gospodarczej, takie jak efektywne procesy rejestracji firmy czy też właśnie procesy związane z rozliczaniem podatków.
W sierpniu 2020 roku bank stwierdził jednak możliwe nieścisłości w raportowaniu danych oraz w metodologii raportu i zawiesił publikację nowych edycji. Błędy dotyczyły niektórych danych z czterech państw: Arabii Saudyjskiej, Azerbejdżanu, Chin i Zjednoczonych Emiratów Arabskich. We wrześniu 2024 roku ma zostać opublikowany nowy raport, według poprawionej metodologii.
Co ważne dla wyżej przedstawionych informacji, w weryfikacji danych i w metodologii, zleconej zewnętrznemu podmiotowi, nie stwierdzono wątpliwości dotyczących sposobu obliczania czasu poświęcanego na podatki.
Wysłaliśmy mail z prośbą o wskazanie źródła danych
Wysłaliśmy mailowo do biura prasowego Konfederacji prośbę o wskazanie źródła, na podstawie którego Sławomir Mentzen stwierdził, że w Polsce rozliczanie podatku VAT trwa 3 razy dłużej niż w przypadku średniej unijnej. Podobne pytanie wysłaliśmy też do samego autora wypowiedzi przez portal Facebook.
Jeżeli w odpowiedzi na naszą prośbę otrzymamy źródło, umożliwiające weryfikację wypowiedzi, zaktualizujemy naszą analizę.
[Aktualizacja 23.02.2024]
Jak wskazało nam w komentarzu do tej wypowiedzi Biuro Prasowe Konfederacji, opracowanie wspomnianych danych w podziale na poszczególne rodzaje podatków znajdziemy we wspólnej publikacji PWC i Banku Światowego.
Opiera się ona na danych ze wspomnianego wyżej raportu „Doing Business”, a najświeższe dane dotyczą 2018 roku (s. 4). Z tego opracowania wynika, że w 2018 roku przedsiębiorcy w Polsce na rozliczenie VAT poświęcali średnio 172 godziny.
Przeciętny przedsiębiorca w UE poświęcał na to ok. 57 godzin, czyli trzy razy mniej. Jak wyjaśnialiśmy wyżej, obliczenia te opierają się jednak na przestarzałych danych, dlatego podtrzymujemy obecną ocenę wypowiedzi.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter



