4 min czytania
Sprawdzamy wypowiedzi polityków i osób publicznych pojawiające się w przestrzeni medialnej i internetowej. Wybieramy wypowiedzi istotne dla debaty publicznej, weryfikujemy zawarte w nich informacje i przydzielamy jedną z pięciu kategorii ocen.
4 min czytania
Morawiecki nie obniżył VAT-u na żywność? Fałsz Kidawy-Błońskiej
Morawiecki nie obniżył VAT-u na żywność? Fałsz Kidawy-Błońskiej
Dlaczego premier Morawiecki, jak były wysokie ceny […] nie robił czegoś takiego [nie obniżył VAT na żywność do 0 proc. – przyp. Demagog]?
Fałsz
Wypowiedź uznajemy za fałsz, gdy:
- nie jest zgodna z żadną dostępną publicznie informacją opartą na reprezentatywnym i wiarygodnym źródle,
- jej autor przedstawia nieaktualne informacje, którym przeczą nowsze dane, zawiera szczątkowo poprawne dane, ale pomija kluczowe informacje i tym samym fałszywie oddaje stan faktyczny.
Fałsz
Wypowiedź uznajemy za fałsz, gdy:
- nie jest zgodna z żadną dostępną publicznie informacją opartą na reprezentatywnym i wiarygodnym źródle,
- jej autor przedstawia nieaktualne informacje, którym przeczą nowsze dane, zawiera szczątkowo poprawne dane, ale pomija kluczowe informacje i tym samym fałszywie oddaje stan faktyczny.
- Stawka 0 proc. VAT na podstawowe produkty spożywcze obowiązywała w Polsce od lutego 2022 roku do marca 2024 roku.
- Po raz pierwszy obniżkę wprowadzono w ramach Tarczy Antyinflacyjnej 2.0. – rządowego programu walki z inflacją. Potem dwukrotnie (1, 2) przedłużono okres jej obowiązywania.
- Od 2023 roku o obniżce stawki VAT może zdecydować minister finansów poprzez wydanie odpowiedniego rozporządzenia (art. 9. ust. 3). Z tej możliwości skorzystało dwoje ministrów z PiS – Magdalena Rzeczkowska i Andrzej Kosztowniak.
- Gdy premierem był Mateusz Morawiecki z PiS, decyzję o obniżeniu stawki VAT na żywność do 0 proc. podjęto 5 razy, dlatego wypowiedź Małgorzaty Kidawy-Błońskiej oceniamy jako fałsz.
Od lat odróżniamy fałsz od prawdy. Pomóż nam działać dalej: przekaż 1,5% podatku Demagogowi! Wpisz w PIT: KRS 0000615583
Drożyzna a wybory prezydenckie 2025
25 lutego 2025 roku Małgorzata Kidawa Błońska była gościnią programu „Gość Radia Zet”. Prowadzący – Bogdan Rymanowski – zapytał marszałkinię Senatu, czy Rafał Trzaskowski może przegrać wybory z powodu wysokich cen żywności.
– Nie – odpowiedziała Kidawa-Błońska. Jej zdaniem ceny rzeczywiście są wysokie, ale to nie Rafał Trzaskowski ma za nie odpowiadać.
Bogdan Rymanowski zapytał Kidawę-Błońską również o to, co sądzi o postulacie Mateusza Morawieckiego. Zdaniem byłego premiera Donald Tusk powinien obniżyć VAT na żywność do 0 proc., aby walczyć z drożyzną.
– A dlaczego premier Morawiecki, jak były wysokie ceny […] nie robił czegoś takiego? – zapytała marszałkini i dodała – Bardzo łatwo jest wychodzić na mównicę […] i mówić: wszystko wina Tuska.
Obniżka stawki VAT w ramach Tarczy Antyinflacyjnej 2.0.
Wypowiedź Małgorzaty Kidawy-Błońskiej nie jest zgodna z prawdą. Gdy premierem był Mateusz Morawiecki, decyzję o obniżeniu stawki VAT na żywność do 0 proc. podjęto 5 razy.
Po raz pierwszy stawka VAT 0 proc. na podstawowe produkty żywnościowe zaczęła obowiązywać w lutym 2022 roku. Wprowadzono ją w ramach Tarczy Antyinflacyjnej 2.0. – rządowego programu walki z inflacją. Obniżono wówczas stawkę VAT m.in. na mięso, nabiał, warzywa i owoce, ale także na przetwory, słodzone wody i lody.
Przepisy miały początkowo być w mocy do końca lipca 2022 roku, ale dwukrotnie przedłużono okres ich obowiązywania – najpierw do końca października (art. 53), a potem do końca grudnia 2022 roku (art. 9. ust. 2).
Kolejne obniżki – dwa rozporządzenia ministra finansów
Od stycznia 2023 roku o obniżce stawki VAT na żywność może zdecydować minister finansów poprzez wydanie odpowiedniego rozporządzenia (art. 9. ust. 3). Ministrowie finansów w rządzie Zjednoczonej Prawicy dwukrotnie skorzystali z tej możliwości.
Po raz pierwszy – 2 grudnia 2022 roku, gdy Magdalena Rzeczkowska wydała rozporządzenie o obniżce stawki VAT na żywność na cały 2023 rok. A po raz drugi – 9 grudnia, czyli cztery dni przed zaprzysiężeniem rządu Donalda Tuska. Andrzej Kosztowniak zdecydował wtedy o przedłużeniu obniżki do 31 marca 2024 roku.
Wcześniej posłowie PiS złożyli także projekt ustawy, która zakładała wprowadzenie stawki 0 proc. VAT na podstawowe produkty spożywcze do końca czerwca 2024 roku, ale nie został mu nadany numer druku (nr wniosku: SH-020-6/23).
Marzec 2024: VAT na żywność nie będzie dalej obniżany
Od 1 kwietnia 2024 roku stawka VAT na żywność wynosi znowu 5 proc. Ministerstwo Finansów, którym kieruje Andrzej Domański z Platformy Obywatelskiej, wydało w marcu 2024 roku komunikat dotyczący nieprzedłużenia obniżki podatku VAT na podstawowe produkty spożywcze.
Resort wskazał, że obniżony VAT zaczął obowiązywać, gdy inflacja wynosiła 9,2 proc. (według odczytów za styczeń 2022 roku, w porównaniu rok do roku). Natomiast inflacja w styczniu 2024 roku wynosiła 3,9 proc. Podobnie zmniejszyło się tempo wzrostu cen żywności i napojów bezalkoholowych. W styczniu 2024 roku wyniosło 4,9 proc. i było najniższe od września 2021 roku.
Program Fact-Checking and Countering Disinformation: Poland’s 2025 Presidential Election jest prowadzony przez Stowarzyszenie Demagog dzięki wsparciu EMIF zarządzanemu przez Calouste Gulbenkian Foundation. Wyłączna odpowiedzialność za wszelkie treści wspierane przez European Media and Information Fund (EMIF) spoczywa na autorach i niekoniecznie musi odzwierciedlać stanowisko EMIF i Partnerów Funduszu, Calouste Gulbenkian Foundation i European University Institute.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci
Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej
Sprawdź
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
