Mariusz Błaszczak o wzmacnianiu armii przez obecny rząd

6 września 2025 roku poseł Prawa i Sprawiedliwości Mariusz Błaszczak był gościem programu „Gość Dzisiaj” w Telewizji Republika. W trakcie rozmowy odniósł się do wydatków obecnej władzy na polską armię. Błaszczak zarzucił rządowi Donalda Tuska, że w 2024 roku wydał na obronność o 20 mld zł mniej, niż zaplanował. 

– Otóż rząd Donalda Tuska zapowiadał, że wyda 4,2 proc. na obronność w stosunku do PKB, a jak się okazuje, NATO stwierdziło, że wydał 3,79 proc. – dodał chwilę później polityk. Postanowiliśmy więc sprawdzić, co na ten temat zapisano w raporcie Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Zapowiedzi wydatków na obronność

Ministerstwo Obrony Narodowej w sprawozdaniu za 2024 rok przekazało, że wydatki zaplanowane na ten rok na obronność wyniosły ponad 153 mld zł (s. 8), co miało pozwolić przekroczyć próg 4 proc. polskiego produktu krajowego brutto (PKB). 

We wcześniejszych miesiącach także Władysław Kosiniak-Kamysz, szef tego resortu, kilkukrotnie podkreślał, że nakłady na ten cel osiągnęły 4,2 proc. PKB (np. 1, 2). 

Natomiast w grudniowym wystąpieniu w Sejmie polityk wskazał, że rząd Zjednoczonej Prawicy również planował tyle wydać w 2023 roku, ale mu się to nie udało. – Planowali 4,2 proc. [PKB – przyp. Demagog], tyle, ile my w tym roku, a zrealizowali 3,26 proc. – mówił.

4,2 proc. PKB – jaka to kwota?

Zgodnie z ustawą o obronie Ojczyzny (art. 40 ust. 2) przy planowaniu wydatków budżetowych na obronność uwzględnia się wartość PKB określoną w założeniach makroekonomicznych do ustawy budżetowej. 

Rząd początkowo prognozował PKB na 2024 rok w wysokości 3 778 mld zł (s. 8), lecz w uzasadnieniu do ustawy budżetowej podano niższą wartość: 3 770,9 mld zł (s. 283). To tę kwotę przyjęliśmy, obliczając, że planowane 4,2 proc. PKB na obronność oznaczało ponad 158,4 mld zł.

Budżet na obronność. Ile w rzeczywistości wydano?

Na wydatki Polski na obronność składają się środki z dwóch źródeł: budżetu państwa oraz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ) – pozabudżetowego mechanizmu, utworzonego w 2022 roku w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK). 

W czerwcu 2025 roku Najwyższa Izba Kontroli (NIK) poinformowała o wynikach kontroli wykonania budżetu państwa za 2024 rok w części „Obrona narodowa”. Według jej ustaleń na potrzeby obronne Polski wydano z budżetu w 2024 roku ponad 118 mld zł (s. 3).

Na tę kwotę złożyło się ok. 115,5 mld zł w części 29 budżetu oraz 2,6 mld zł w dziale 752 (s. 3). W części 29 zrealizowano 99,9 proc. planu (s. 10), natomiast w dziale 752 wydatki przekroczyły plan ponad czterokrotnie – osiągając 419,5 proc. (s. 3).

Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych. Ile do niego wpłynęło z budżetu?

Z informacji o realizacji planu finansowego FWSZ wiadomo, że w 2024 roku wydano z niego ponad 35 mld zł, co stanowiło 73,1 proc. realizacji pierwotnych zamierzeń. Warto zaznaczyć, że 15,6 mld z tych środków zostało przekazanych do FWSZ z budżetu przez ministra obrony narodowej, dlatego uwzględniliśmy tę kwotę tylko raz.

Oznacza to, że łącznie – z budżetu państwa oraz środków FWSZ pochodzących z innych niż budżet źródeł – w 2024 roku na obronność wydano 137,5 mld zł, czyli o 20,9 mld mniej, niż planowano.

4.2 proc. PKB na obronność? W 2024 roku wydano mniej

Choć PKB w 2024 roku było niższe od zakładanego – wyniosło według Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) 3 641,2 mld zł (s. 25) – rząd nie zdołał osiągnąć wyznaczonego przez siebie celu finansowania obronności. 

Licząc w odniesieniu do planowanego PKB, wydatki wyniosły 3,64 proc., a w odniesieniu do PKB rzeczywistego: 3,77 proc. Podobne wartości wskazuje NATO – według ich szacunków Polska wydała na obronność 3,79 proc. PKB (s. 9).

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam