Strona główna Analizy E-Karta Szczepień wzbudza kontrowersje. Czy to „infrastruktura przymusu”?

E-Karta Szczepień wzbudza kontrowersje. Czy to „infrastruktura przymusu”?

Zarzuty eksperymentowania na dzieciach i planowania depopulacji Polaków towarzyszą dyskusji wokół e-Karty Szczepień i związanego z nią rejestru. Czy jest się czego obawiać? Wyjaśniamy.

Fot. Pexels / Modyfikacje: Demagog

E-Karta Szczepień wzbudza kontrowersje. Czy to „infrastruktura przymusu”?

Zarzuty eksperymentowania na dzieciach i planowania depopulacji Polaków towarzyszą dyskusji wokół e-Karty Szczepień i związanego z nią rejestru. Czy jest się czego obawiać? Wyjaśniamy.

„Powstanie wielka infrastruktura przymusu szczepień!” – ostrzegł na początku maja we wpisie w serwisie X Paweł Usiądek, polityk Konfederacji. Zapowiedział, że system namierzy każde dziecko, które nie przyjęło szczepionki. Zdaniem Usiądka to wszystko wydarzy się dzięki elektronicznej karcie szczepień, którą miał właśnie przedstawić dr Paweł Grzesiowski, główny inspektor sanitarny.


Usiądek ocenił, że elektroniczna karta będzie infrastrukturą nadzoru nad rodzicami. Wielu komentujących wpis polityka wyraża jeszcze dalej idące wątpliwości. „Koniecznie należy Grzesiowskiego zmusić do publicznego przyjęcia tych samych szczepionek”, „Czy taki Grzesiowski może robić z nami wszystko, co mu się podoba, czy może robić eksperymenty na naszych dzieciach?”, „Preparaty tak dobre, że aż trzeba zmuszać do ich stosowania?” – to tylko niektóre z komentarzy.

Czy założenia elektronicznej karty szczepień dają podstawy do takich obaw?

E-Karta Szczepień nie jest niczym nowym

Sam system elektronicznej karty szczepień nie jest jednak niczym nowym. Ten program, pozwalający na zarejestrowanie wykonanego szczepienia ochronnego, został wprowadzony 1 marca 2022 roku. 

Korzystanie z niego przez lekarzy było jednak na początku obowiązkowe wyłącznie w przypadku szczepień przeciw COVID-19 i powszechnych szczepień przeciw grypie. Z kolei od 1 października 2023 roku do grona szczepień obowiązkowo wpisywanych do systemu dołączyły także te przeciw HPV oraz wszystkie zalecane szczepienia podawane w ramach programu szczepień ochronnych.

Co więc ma się zmienić?

Pod koniec marca bieżącego roku prowadzony przez dr. Grzesiowskiego zespół powołany do opracowania elektronicznej karty obowiązkowych szczepień ochronnych zarekomendował w uchwale utworzenie elektronicznego rejestru danych o szczepieniach ochronnych. Wpłynie on na funkcjonowanie dotychczasowej karty.

Częścią rejestru ma być profil indywidualny. Zgodnie z uchwałą informacje, które będą w nim przetwarzane, mają pochodzić m.in. z e-Karty Szczepień, skierowań do poradni specjalistycznych czy rejestrów niepożądanych odczynów poszczepiennych (par. 1 pkt 1). Co to zmieni? Aktualna karta zawiera każdorazowo wpis o jednym szczepieniu. W związku z tym pacjent może posiadać bardzo wiele dokumentów tego typu (s. 11). 

Rozwiązania zaproponowane przez zespół mają umożliwić zebranie w jednym miejscu danych z wymienionych źródeł, a co za tym idzie, pozwolić na zestawienie elektronicznej karcie obowiązkowych szczepień ochronnych informacji na temat szczepień wykonanych, niewykonanych oraz planowanych (s. 10–12). 

Planowane zmiany będą oznaczały wprowadzenie obowiązku dokumentowania szczepień obowiązkowych. W tym celu w systemie ma się pojawić możliwość aktualizacji statusu szczepienia obowiązkowego (s. 11–12). 

Raporty będą służyć celom zdrowia publicznego

Dzięki profilom indywidualnym utworzonym w rejestrze zostanie wprowadzona opcja generowania raportów zawierających wykaz niepełnoletnich osób, które nie przyjęły szczepień obowiązkowych, oraz ich opiekunów, a także podsumowań statystycznych dotyczących poziomu zaszczepienia dla określonej populacji (par. 1 pkt 2).

Tego typu informacje, jak wskazał zespół, będzie można wykorzystać jako „dokumentację nadzoru epidemiologicznego” w celach związanych ze zdrowiem publicznym – np. w korespondencji z rodzicami dziecka lub na potrzeby postępowania administracyjnego (s. 11–12).

Obowiązkowe szczepienia rejestrowano już wcześniej

Warto podkreślić, że także do tej pory fakt otrzymania szczepienia obowiązkowego był rejestrowany w dokumentacji medycznej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami osoby przeprowadzające szczepienia „przechowują karty uodpornienia oraz dokonują wpisów potwierdzających wykonanie szczepienia” (art. 17 ust. 8 pkt 1).

Co więcej, osoby odpowiedzialne za podanie szczepionki mają obowiązek sporządzania sprawozdań z przeprowadzonych szczepień oraz ze stanu zaszczepienia osób objętych profilaktyczną opieką zdrowotną. Następnie te dokumenty trafiają do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego (art. 17 ust. 8 pkt 2).

Dlaczego obowiązkowe szczepienia są ważne?

Zgodnie z prawem obowiązkowym szczepieniom ochronnym w Polsce muszą się poddać wszystkie osoby (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), które przebywają w kraju dłużej niż trzy miesiące (art. 17 ust. 1a). Z kolei kwestię, które szczepienia są obowiązkowe, reguluje rozporządzenie ministra zdrowia.

Dzięki obowiązkowi szczepień jest możliwe uzyskanie wysokiej ochrony przed zakażeniem daną chorobą, a w konsekwencji – nawet jej wyeliminowanie. Wysoka wyszczepialność społeczeństwa – zwykle powyżej 90 proc. – uruchamia działanie odporności zbiorowiskowej

To właśnie taki poziom wyszczepienia społeczeństwa pozwala na zahamowanie krążenia patogenu oraz chroni te osoby, które nie mogą się zaszczepić – np. chorujące przewlekle czy będące w zbyt młodym wieku.

Warto zauważyć, że obowiązek szczepień nie równa się przymusowi ich podania. Przymusowe podanie szczepionki w Polsce można zastosować jedynie w przypadku osoby, u której podejrzewa się szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną chorobę (art. 36). Do tej pory wydarzyło się to jedynie raz – w czasie epidemii ospy prawdziwej we Wrocławiu w 1963 roku.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

Bądź na bieżąco z faktami!

Zapisz się na nasz newsletter i co tydzień otrzymuj sprawdzone informacje prosto do Twojej skrzynki.





    Patrzymy politykom na ręce

    Pomóż nam rozliczać ich ze słów i obietnic

    WESPRZYJ NAS!

    Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci

    Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej

    Sprawdź