Informujemy o najważniejszych wydarzeniach ze świata fact-checkingu.
Fakty i mity o witaminie C. Czy naprawdę chroni przed przeziębieniem?
Wraz z jesienią przychodzi sezon na przeziębienia i grypy. Dla zwiększenia odporności wielu z nas sięga wtedy po tabletki, syropy i proszki – do najpopularniejszych należą suplementy z witaminą C. Tylko co one właściwie nam dają?
Fot. Pexels / Modyfikacje: Demagog
Fakty i mity o witaminie C. Czy naprawdę chroni przed przeziębieniem?
Wraz z jesienią przychodzi sezon na przeziębienia i grypy. Dla zwiększenia odporności wielu z nas sięga wtedy po tabletki, syropy i proszki – do najpopularniejszych należą suplementy z witaminą C. Tylko co one właściwie nam dają?
W sezonie jesiennym wielu z nas szuka sposobów na zwiększenie odporności. Kiedy liście zaczynają spadać z drzew, a ptaki zaczynają odlatywać do ciepłych krajów, możemy spodziewać się w tradycyjnych i cyfrowych mediach przeróżnych reklam preparatów „niezbędnych” dla naszego zdrowia i samopoczucia. Z ankiet wynika, że coraz więcej Polaków sięga po suplementy diety, a do najpopularniejszych należą te, które w składzie mają witaminę C (s. 4). W sklepach i aptekach możemy kupić ją w formie kapsułek, tabletek, żelków i syropów. Na niektóre z tych produktów możemy wydać naprawdę spore pieniądze.
Skuteczność profilaktycznego stosowania witaminy C wydaje się wielu osobom naturalna i oczywista – nauka jednak sugeruje nam trochę inne wnioski.
Brak dowodów na skuteczność suplementacji
Przekonanie, że witamina C może zapobiegać przeziębieniom, zyskało dużą popularność w latach 70., jednak badania naukowe (1, 2, 3) w dużej mierze obaliły ten mit. Regularne przyjmowanie witaminy C – czy to w formie suplementów, czy jako składnik diety – nie zmniejsza ryzyka przeziębienia. W przeglądzie Cochrane z 2007 roku przeanalizowano badania kontrolowane placebo, w których – w ramach leczenia profilaktycznego lub po wystąpieniu objawów przeziębienia – podawano co najmniej 200 mg witaminy C dziennie. Stosowanie witaminy C nie zmniejszało ryzyka wystąpienia przeziębienia u ogółu populacji. Do takich samych wniosków doszli autorzy podobnego badania, przeprowadzonego w 2013 roku.
„Poza osobami cierpiącymi na niedobór witaminy C lub narażonymi na ekstremalny wysiłek fizyczny wysokie dawki witaminy C nie mają żadnego wpływu na zapobieganie przeziębieniu ani łagodzenie jego objawów”.
Faktyczne korzyści z zażywania witaminy C
Regularne przyjmowanie witaminy C może jednak nieco skrócić czas trwania choroby. Wyniki badań wskazują, że osoby przyjmujące 1–2 g witaminy C dziennie mogą chorować na przeziębienie od 8 do 14 proc. krócej, zależnie m.in. od wieku pacjenta.
Witamina C odgrywa także kluczową rolę w produkcji kolagenu – białka niezbędnego do gojenia ran i tworzenia blizn. Pomaga w utrzymaniu mocnych kości i zębów oraz wspomaga wchłanianie żelaza z pokarmów roślinnych i ma pozytywny wpływ na układ odpornościowy.
Czy możemy przesadzić z witaminą C?
Przyjmowanie witaminy C w zbyt dużych dawkach (w przypadku dorosłych powyżej 2 g dziennie) może powodować biegunkę, nudności i skurcze żołądka oraz zmniejszać skuteczność niektórych leków, np. statyn – stosowanych w celu kontrolowania wysokiego poziomu cholesterolu.
Nadmierne spożywanie witaminy C może prowadzić do kamicy nerkowej, dlatego jest szczególnie niebezpieczne dla osób cierpiących na schorzenia nerek. W przypadku większości osób utrzymanie zbilansowanej diety jest najlepszym sposobem, aby zapewnić ciału odpowiednią ilość witaminy C bez konieczności przyjmowania suplementów (1, 2, 3). Dobrymi źródłami witaminy C są m.in. brokuły, szpinak czy pomarańcze.
Warto podkreślić, że ludzki organizm nie jest w stanie magazynować dużych dawek tej substancji, a jej nadmiar jest wydalany z moczem – co oznacza, że dla osób ze zdrową dietą suplementacja witaminą C jest zbyteczna.
Witamina C to lek na wszystko?
Na łamach Demagoga wielokrotnie omawialiśmy treści przypisujące witaminie C ogromne korzyści zdrowotne – warto przypomnieć kilka mitów na temat tej substancji.
Wielokrotnie spotkaliśmy się z mylącą narracją, że witamina C suplementowana w dużych dawkach może służyć jako element leczenia lub profilaktyki poważnych schorzeń, m.in. nowotworów, sepsy, COVID-19. Jak opisywaliśmy w naszych analizach, nie ma dowodów na potwierdzenie tego typu tez.
Warto tu podkreślić, że suplementy diety nie są lekami i nie wolno przypisywać im właściwości leczenia lub zapobiegania chorobom. Nie podlegają one takim samym regulacjom jak leki – przed dopuszczeniem do sprzedaży suplementy nie muszą przechodzić kontroli laboratoryjnej.
Jak więc skutecznie zapobiegać przeziębieniu?
Aby skutecznie zmniejszyć ryzyko przeziębień, najważniejszy jest styl życia. Regularna aktywność fizyczna, odpowiednia ilość snu i redukcja stresu znacznie wspierają odporność. Nawet krótki codzienny spacer poprawia krążenie i pomaga organizmowi lepiej reagować na zmiany temperatury.
Dużą rolę odgrywa też higiena. Częste mycie rąk, wietrzenie pomieszczeń i unikanie bliskiego kontaktu z osobami chorymi ogranicza rozprzestrzenianie się wirusów przenoszonych drogą kropelkową.
Witamina C jest ważna – lecz oprócz niej warto pamiętać również o witaminie D, cynku i probiotykach, najlepiej pochodzących z naturalnych źródeł. Różnorodna dieta bogata w warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty i zdrowe tłuszcze powinna spełnić większość naszych wymagań żywieniowych i ograniczyć wydatki na dodatkową suplementację.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter



