Czas czytania: około min.

Tylko 2 proc. populacji biednych krajów przyjęło szczepionkę na COVID-19

06.09.2021 godz. 17:07

Według z danych pochodzących z Banku Światowego, a prezentowanych przez Our World in Data, 40,3 proc. populacji świata zostało zaszczepionych co najmniej jedną dawką szczepionki przeciwko koronawirusowi. Podczas gdy na całym świecie zarejestrowano 54,6 mld dawek (średnio 36,21 mln każdego dnia), jedynie 1,8 proc. osób w krajach o niskich dochodach otrzymało co najmniej jedną dawkę (dane na dzień 5 września 2021 roku).

Wobec tego największym aktualnym wyzwaniem jest zwiększenie dostępności szczepień na całym świecie, a w szczególności w krajach o niskim dochodzie. Jest to najskuteczniejszy sposób na zdobycie odporności na wirusa SARS-CoV-2 i ograniczenie zasięgu pandemii. Odpowiednia ochrona jest kwestią kluczową. 

Biedne i bogate kraje dzieli przepaść

Zgodnie z danymi na dzień 4 września udział zarejestrowanych dawek na poszczególnych kontynentach w skali całego świata wynosi: 

  • Azja – 66,5 proc. (60 proc. światowej populacji),
  • Europa – 13,82 proc. (9,6 proc. światowej populacji),
  • Ameryka Północna – 10,42 proc. (7,6 proc. światowej populacji),
  • Ameryka Południowa – 6,84 proc. (5,53 proc. światowej populacji),
  • Afryka – 1,95 proc. (17,2 proc. światowej populacji),
  • Oceania – 0,47 proc. (0,55 proc. światowej populacji).

Przepaść między krajami o wysokim i niskim dochodzie w świetle szczepień przeciwko koronawirusowi jest potężna. Do 5 września w krajach o wysokim i wyższym średnim dochodzie wydano do tej pory 4,32 mld dawek szczepionek przeciw COVID-19, a w krajach o niższym średnim dochodzie – 1,15 mld dawek.

O ile w każdej z tych grup dawki liczone są w miliardach, to w krajach o niskim dochodzie do 1 września (najnowsze dostępne dane – w tej grupie państw informacje o szczepieniach gromadzone są mniej regularnie, zdarzają się kilkudniowe przerwy) odnotowano 16,72 mln dawek. To mniej niż połowa populacji Polski (ok. 44 proc.). 

Warto nadmienić, że populacja wynosi: 1,21 mld dla krajów o wysokim dochodzie, 2,51 mld (wyższy średni), 3,33 mld (niższy średni) oraz 665,15 mln dla krajów o dochodzie niskim. W krajach o wysokim dochodzie procent zaszczepionych osób wynosi obecnie 26,03 proc. Wynik ten jest stosunkowo niski, należy jednak pamiętać, że w krajach tych większość osób chętnych do zaszczepienia się już przyjęła szczepionkę. Jeszcze w styczniu wyszczepialność przekraczała tam 70 proc. 

Tymczasem w krajach o niskim dochodzie odsetek wydanych szczepionek wynosi obecnie 0,31 proc. Wskaźnik ten nie wzrósł od mniej więcej połowy maja.

Najwięcej zarejestrowanych dawek jest w (jeśli w nawiasie nie podano daty, dane pochodzą z dnia publikacji, czyli 5 września): 

  • Chinach – 2,1 mld (4.09.2021),
  • Indiach – 677,74 mln (4.09.2021),
  • USA – 374,49 mln (4.09.2021),
  • Brazylii – 199,15 mln (4.09.2021),
  • Japonii – 133,06 mln (4.09.2021),
  • Indonezji – 104,38 mln (4.09.2021),
  • Niemczech – 102,44 mld (4.09.2021),
  • Turcji – 96,76 mln (4.09.2021),
  • Wielkiej Brytanii – 91,46 mln (4.09.2021),
  • Francji – 88,66 mln (4.09.2021).

Warto również zwrócić uwagę na liczbę dawek zarejestrowanych na 100 osób: 

  • Gibraltar – 234,15 (1.09.2021),
  • Zjednoczone Emiraty Arabskie – 184,06,
  • Urugwaj – 164,72 (4.09.2021),
  • Izrael – 160, 43 (4.09.2021),
  • Malta – 155, 23 (4.09.2021),
  • Islandia – 154,38 (3.09.2021),
  • Katar – 153, 71 (4.09.2021),
  • Chile – 153, 21 (3.09.2021),
  • Singapur – 151,22 (2.09.2021),
  • Dania – 148,12 (4.09.2021).

Our World in Data odnotowuje aż 17 krajów, gdzie liczba dawek szczepionki na 1000 mieszkańców jest mniejsza niż 0,01. W dwóch krajach (Anguilla i Południowy Sudan) wskaźnik ten wynosi zero.

Według Our World in Data odsetek obywateli UE, którzy przyjęli choć jedną dawkę szczepionki, wynosi 65 proc. (537,67 mln dawek). W Stanach Zjednoczonych podano 374,49 mln dawek, zaszczepiając 61,5 proc. (na dzień 4 września 2021 roku). Łącznie w USA i UE zużyto więc 912,16 mln dawek. Poziom pełnego zaszczepienia wynosi w UE 59 proc. a w USA – 52 proc. Łącznie w pełni zaszczepionych jest tam 438,4 mln osób. Stanowi to 20 proc. osób zaszczepionych na całym świecie, biorąc pod uwagę, że wszystkie wymagane dawki przyjęło dotąd 2,17 mld ludzi (na dzień 5 września 2021 roku).

 

Dane te wskazują na poważną lukę między krajami o wysokim i niskim dochodzie. Podczas gdy świat Globalnej Północy od początku roku szczepi swoich mieszkańców, dążąc do zminimalizowania negatywnych skutków pandemii koronawirusa, w krajach o niskim dochodzie ciężko mówić o jakimkolwiek programie szczepień przeciwko SARS-CoV-2. 

Kraje o wysokim dochodzie, gdzie jest najwyższy odsetek zaszczepienia co najmniej jedną dawką, to: 

  • Gibraltar – 117,7 proc. (01.09.2021),
  • Zjednoczone Emiraty Arabskie – 87,5 proc. (4.09.2021),
  • Portugalia – 85,6 proc. (3.09.2021),
  • Islandia – 81,5 proc. (3.09.2021),
  • Malta – 80,7 proc. (4.09.2021).

W krajach o niskim dochodzie najniższy stopień wyszczepienia jest w: 

  • Demokratycznej Republice Konga – poniżej 0,1 proc. (31.08.2021),
  • Czadzie – 0,2 proc. (30.08.2021),
  • Haiti – 0,2 proc. (27.08.2021),
  • Południowym Sudanie – 0,5 proc. (30.08.2021),
  • Tanzanii – 0,5 proc. (28.08.2021),
  • Burkina Faso – 0,5 proc (31.08.2021).

Najwięcej zaszczepionych co najmniej jedną dawką osób jest w Chinach – 1,07 mld (26.08.2021). Następnie plasują się: 

  • Indie – 525,32 mln,
  • Stany Zjednoczone – 206,91 mln (04.09.2021),
  • Brazylia – 138,64 mln,
  • Japonia – 73,46 mln (02.09.2021),
  • Indonezja – 66,78 mln.

Human Development Index 

Dane dotyczące poziomu zaszczepienia w poszczególnych państwach warto zestawić z indeksem rozwoju społecznego (Human Development Index, HDI), będącym wskaźnikiem statystycznym opracowanym przez pakistańskiego ekonomistę Mahbuba ul Haqa w 1990 roku, a następnie włączonym do analiz rozwoju krajów przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Funkcjonuje również pod nazwą miernika rozwoju społeczno-ekonomicznego. Uwzględnia on trzy kluczowe dla rozwoju społecznego czynniki: 

  • długie zdrowe życie mierzone oczekiwaną długością życia,
  • dostęp do edukacji mierzony oczekiwanym okresem poświęconym na edukację, 
  • dostatni standard życia mierzony PKB per capita w USD (dolarach amerykańskich) liczony według parytetu nabywczego waluty.

Więcej informacji o HDI (jego zaletach i ograniczeniach) można przeczytać w materiałach Biura Analiz Sejmowych oraz popularnonaukowym serwisie Ideologia. W celu zobrazowania skali problemu związanego z globalnymi szczepieniami przeciwko koronawirusowi i luką dochodową między krajami Globalnej Północy oraz Globalnego Południa warto zestawić dziesięć krajów z najwyższym oraz dziesięć krajów z najniższym wskaźnikiem HDI wraz z procentowym poziomem zaszczepienia co najmniej jednej osoby.

Kraje znajdujące się w pierwszej dziesiątce względem najwyższego wskaźnika HDI to: 

1. Norwegia: 0,957 HDI – 71,3 proc. zaszczepionych co najmniej jedną dawką (2.09.2021),

2. Irlandia: 0,955 – 74,3 proc. (3.09.2021),

3. Szwajcaria: 0,955 – 57,5 proc. (2.09.2021), 

4. Hongkong, Chiny: 0,949 – 56 proc. (4.09.2021),

5. Islandia: 0,949 – 81,5 proc. (3.09.2021), 

6. Niemcy: 0,947 – 65 proc. (2.09.2021),

7. Szwecja: 0,945 – 68,3 proc. (3.09.2021),

8. Austria: 0,944 – 61,3 proc. (4.09.2021),

9. Niderlandy: 0,944 – 70 proc. (4.09.2021),

10. Dania: 0,940 – 76 proc. (3.09.2021).

Z kolei kraje z ostatniej dziesiątki wskaźnika HDI to:

180. Erytrea: 0,459 HDI – brak danych o odsetku zaszczepionych co najmniej jedną dawką

181. Mozambik: 0,456 – 5,1 proc. (31.09.2021),

182. Burkina Faso: 0,452 – 0,5 proc. (25.08.2021),

183. Sierra Leone: 0,452 – 2 proc. (27.08.2021),

184. Mali: 0,434 – 1,1 proc. (1.09.2021),

185. Burundi: 0,433 – brak danych,

186. Sudan Południowy: 0,433 – 0,5 proc. (30.08.2021),

187. Czad: 0,398 – 0,2 proc. (30.08.2021),

188. Republika Środkowoafrykańska: 0,397 – 1,6 proc. (25.08.2021 r.),

189. Niger: 0,394 – 1,6 proc. (28.08.2021).

Jak widać, różnica w wyszczepieniu w krajach z wysokim i niskim wskaźnikiem HDI jest ogromna. Według danych zebranych w kwietniu przez Bloomberg Vaccine Tracker w krajach, które stanowią 11 proc. najmniej zamożnej części świata, zużyto zaledwie 1,6 proc. podanych dotychczas szczepionek przeciw COVID-19. Natomiast do 11 proc. mieszkańców najbogatszych krajów trafiło aż 40 proc. wszystkich dawek. Oznacza to, że kraje o najwyższych dochodach szczepią się 25 razy szybciej niż państwa najbiedniejsze.

 

Artykuł powstał w ramach projektu „Fakty w debacie publicznej”, realizowanego z dotacji programu „Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy”, finansowanego z Funduszy EOG.

*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

Podobał Ci się artykuł? Pomóż nam dzielić się prawdą!

Możesz śmiało rozpowszechniać ten artykuł na swojej stronie internetowej. Pamiętaj o podaniu źródła. Sprawdź jak możesz udostępniać.

Wpłać darowiznę i działaj z nami!

lub