Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
482 w kodzie kreskowym. To nie znak „skażonej” żywności z Ukrainy
Jedzenie sprowadzane z Ukrainy ma być „skażone”. Post znaleziony na jednej z grup facebookowych zachęca do bojkotowania tej żywności.
Fot. Pexels / Facebook / Modyfikacje: Demagog
482 w kodzie kreskowym. To nie znak „skażonej” żywności z Ukrainy
Jedzenie sprowadzane z Ukrainy ma być „skażone”. Post znaleziony na jednej z grup facebookowych zachęca do bojkotowania tej żywności.
Analiza w pigułce
- Na grupie facebookowej opublikowano grafikę z informacją, że produkty żywnościowe z Ukrainy, czyli te oznaczone kodem kreskowym z numerem zaczynającym się od „482”, są skażone.
- Początek kodu kreskowego nie informuje, skąd pochodzi produkt. Wskazuje na kraj lub region, do którego należy producent.
- W Polsce przeprowadzane są kontrole żywności. W rezultacie w mediach czy na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego można natknąć się na informacje o wykryciu partii produktów, które nie spełniają kryteriów (np. 1, 2, 3, 4). Nie oznacza to jednak, że cała żywność sprowadzana z Ukrainy jest skażona.
Od początku pełnoskalowej wojny w Ukrainie w serwisach społecznościowych można się natknąć na wiele wprowadzających w błąd narracji na temat tego kraju. Część z nich zasadza się na prawdziwych doniesieniach, ale przedstawionych tak, że zniekształcają one rzeczywistość albo pomijają istotny kontekst.
W omawianym przez nas poście nawołuje się do unikania zakupu żywności z Ukrainy. Według treści ma ona być „skażona”. W celu odróżnienia jej od produktów z innych krajów podano prefiks numeru przy kodzie kreskowym: 482.
Post udostępniono ponad 160 razy i zostawiono pod nim kilkanaście komentarzy. Część z nich zgadza się z treścią [pisownia oryginalna]: „Bojkot totalny produktów z banderlandu!”, „Nie kupujcie tych produktów!!! Tylko z kodem zaczynającym się na 590 czyli Polska”.
Co oznacza kod kreskowy? Nie wskaże kraju produkcji
Informacje na temat kodu kreskowego mogą wprowadzać w błąd nieprecyzyjnym określeniem, czym on właściwie jest.
Dwie lub trzy pierwsze cyfry umożliwiają identyfikację kraju lub regionu gospodarczego, do którego należy producent danego produktu. Zatem numer nie wskaże miejsca jego pochodzenia.
482 to liczba przypisana producentom zarejestrowanym w Ukrainie, ale jak możemy przeczytać na polskiej stronie rządowej:
„Produkt oznaczony kodem kreskowym 590 może być produkowany za granicą lub kupowany w innym państwie, przepakowywany i sprzedawany w Polsce pod własną marką i nawet wtedy będzie na nim widniał kod oddziału polskiego”.
Również na stronie GS1 (organizacji zajmującej się rozwijaniem omawianych tu kodów) napisano, że prefiksy „nie identyfikują kraju pochodzenia danego produktu”.
Czy żywność z Ukrainy jest skażona?
Informacje o produktach z Ukrainy sprawdzaliśmy już wcześniej. Dotyczyły one zboża.
W przeszłości w mediach informowano m.in. o przypadkach wykrycia szkodliwych pestycydów w produktach sprowadzanych z Ukrainy czy o innych nieprawidłowościach (np. 1, 2, 3, 4). Nie oznacza to jednak, że cała żywność sprowadzana z Ukrainy jest skażona.
Produkty sprowadzane na teren Polski, na mocy ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, podlegają kontroli sanitarnej i muszą spełniać określone wymogi. Ostrzeżenia dotyczące konkretnych produktów i partii, które nie spełniają wymogów, publikuje na swojej stronie Główny Inspektorat Sanitarny.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

