Fake News
Czy mleko UHT jest niebezpieczne dla zdrowia? Weryfikujemy film Huberta Czerniaka
5 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
5 min czytania
Czy mleko UHT jest niebezpieczne dla zdrowia? Weryfikujemy film Huberta Czerniaka
Zdrowie 
Fake news W nagraniu powołano się na wyniki badanie, w którym cielęta karmione mlekiem UHT rzekomo zdechły po kilku tygodniach. Czy to wiarygodny dowód na to, że jest ono zagrożeniem dla zdrowia – również ludzi?
W nagraniu powołano się na wyniki badanie, w którym cielęta karmione mlekiem UHT rzekomo zdechły po kilku tygodniach. Czy to wiarygodny dowód na to, że jest ono zagrożeniem dla zdrowia – również ludzi?
Analiza w pigułce
- W filmie przedstawiono twierdzenie, że mleko UHT jest niebezpieczne dla zdrowia. Dowodzić ma tego eksperyment, w którym cielęta karmione tym mlekiem rzekomo zdechły po kilku tygodniach [czas nagrania 1:08].
- Nie ma dowodów na to, że mleko UHT spożywane w normalnych ilościach jest niebezpieczne dla ludzi.
- W badaniu nad cielakami zauważono pewne negatywne efekty dotyczące ich rozwoju, jednak eksperymentów przeprowadzonych na zwierzętach nie można bezpośrednio przekładać na populację ludzką (1, 2, 3).
Hubert Czerniak to lekarz, który zrzekł się prawa do wykonywania zawodu. Wielokrotnie sprawdzaliśmy materiały, w których rozpowszechniał treści na temat zdrowia wprowadzające w błąd (1, 2, 3). Dziś przyglądamy się nagraniu, w którym stwierdził, że mleko UHT „to jest tak zmodernizowane mleko, że nasz układ pokarmowy, czyli nasze bakterie, nie są w stanie sobie z nim poradzić” [czas nagrania 0:16].
Dowodem na to ma być doświadczenie, w którym cielaki karmiono mlekiem UHT, „i po sześciu chyba tygodniach wszystkie zdechły” [czas nagrania 1:08]. Sprawdźmy więc, co na ten temat mówią dostępne źródła.
Źródło: Facebook.com, 7.02.2025
Na czym polega proces UHT? Czy takie mleko jest gorsze od świeżego?
UHT (ultra-high-temperature) to skrót, który oznacza proces pasteryzacji w ultrawysokiej temperaturze. Mleko lub śmietankę podgrzewa się na jedną lub dwie sekundy do temperatury od 138°C do 150°C. Taki produkt można przechowywać – bez konieczności chłodzenia – w hermetycznych opakowaniach nawet kilka miesięcy.
W trakcie tego procesu zabija się patogenne organizmy wrażliwe na temperaturę, a także formy przetrwalnikowe mikroorganizmów (odporne na niekorzystne warunki). Ma to na celu wydłużenie czasu zdatności do spożycia tak, aby w jak najmniejszym stopniu obniżyć wartości odżywcze produktu. Mleko krowie i mleko UHT mają podobny poziom składników odżywczych.
Nie ma wystarczających dowodów (1, 2) na to, że mleko UHT spożywane w normalnych ilościach jest szkodliwe dla ludzi ani tym bardziej że może doprowadzić do zgonu.
Jak czytamy na stronie Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej: „bez względu na to, czy jest to mleko jest pasteryzowane, czy UHT, produkt ten zachowuje istotne walory odżywcze i zdrowotne, w tym nieulegającą zmianom zawartość dobrze przyswajalnego białka i wapnia”.
Dietetyk dr Damian Parol, w jednym z materiałów, powiedział: „wadą jest to, że mleko takie może mieć nawet do 20 proc. mniej folianów i witaminy B1 oraz nawet 30 proc. mniej witaminy B12 niż zwykłe mleko. Następują też straty witaminy C, choć mleko akurat nie jest wybitnym źródłem tej witaminy” [czas nagrania 00:35].
Badania dotyczące mleka przetworzonego – czy szkodzi cielętom?
W nagraniu Huberta Czerniaka powołano się na doświadczenie, w którym przez kilka tygodni podawano mleko UHT i w efekcie którego „po sześciu chyba tygodniach wszystkie zdechły” [czas nagrania 1:08]. Nie podano jednak źródła tej informacji.
Znaleźliśmy kilka badań, obserwacji czy doświadczeń, które przeprowadzono na cielakach, a ich celem było porównanie odżywiania mlekiem nieprzetworzonym i pasteryzowanym (np. 1, 2, 3). Materiałów na temat mleka UHT jest mniej, ale pojawia się w kilku pracach naukowych.
Niektóre badania wskazują na to, że podawanie mleka UHT cielętom może wpływać na ich rozwój (1, 2), jednak nie wykazano, by mleko było bezpośrednią przyczyną zgonów. Należy pamiętać, że badania prowadzone na zwierzętach nie mają bezpośredniego przełożenia na ludzi (1, 2, 3). Dostępne opracowania naukowe pokazują, że badania na modelach zwierzęcych są ograniczone z powodu istotnych różnic międzygatunkowych i niskiej powtarzalności wyników (1, 2).
Przykładowo: w badaniu z 1962 roku sprawdzono przeżywalność i rozwój cieląt narażonych na patogeny naturalnie występujące w ich środowisku. U młodych krów stosowano różne rodzaje mleka. Wykazano, że obróbka cieplna podawanego mleka może wiązać się z gorszym wzrostem. W badaniu zauważono, że śmiertelność była wyższa w grupach cieląt karmionych mlekiem poddanym intensywnej obróbce cieplnej w porównaniu do grupy cieląt karmionych łagodnie podgrzanym mlekiem, choć różnice te nie były statystycznie istotne.
W 2017 roku przeprowadzono badanie na 21 cielętach. W podsumowaniu przeczytamy, że „wartość odżywcza mleka poddanego obróbce UHT może być ograniczona, ponieważ hamuje ono wzrost i zwiększa wydalanie azotu u młodych cieląt, a także może mieć szkodliwy wpływ na populację bakterii jelitowych i stan zapalny” – nie wskazano jednak, by takie mleko stanowiło bezpośrednie zagrożenie dla życia krów, a tym bardziej dla zdrowia ludzi.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
