6 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
6 min czytania
Kremy z filtrem nie są szkodliwe. Wracają fałszywe informacje
Zdrowie 
Fake news Gorące, słoneczne dni, stały się pretekstem do szerzenia informacji o rzekomej szkodliwości kremów z filtrem. Czy powodują raka, jak twierdzą niektórzy internauci? Sprawdzamy, co mówi na ten temat nauka.
Gorące, słoneczne dni, stały się pretekstem do szerzenia informacji o rzekomej szkodliwości kremów z filtrem. Czy powodują raka, jak twierdzą niektórzy internauci? Sprawdzamy, co mówi na ten temat nauka.
ANALIZA W PIGUŁCE
- Promieniowanie UV jest niebezpieczne dla człowieka i zwiększa ryzyko zachorowania na raka skóry. Według klasyfikacji WHO należy do 1. grupy czynników kancerogennych. Kremy z filtrem są bezpiecznym i skutecznym środkiem ochrony przed słońcem.
- Nie ma dowodów naukowych wskazujących, że kremy z filtrem powodują nowotwory – wręcz przeciwnie, regularne stosowanie kremu z filtrem, może zmniejszyć ryzyko wystąpienia raka płaskonabłonkowego około 40 proc. i obniżyć ryzyko wystąpienia czerniaka o 50 proc.
- Samo stosowanie SPF nie zapewnia kompleksowej ochrony przed słońcem. Aby skutecznie chronić skórę przed rakiem, należy okrywać ciało odzieżą, nosić nakrycia głowy i unikać słońca w momencie największej jego ekspozycji. Dieta bogata m.in. w karotenoidy również może pozytywnie wpływać na fotoprotekcję naszej skóry.
Wraz z rekordową falą upałów, która przeszła nad Polską, w internecie pojawiło się wiele fałszywych informacji związanych z grzejącym słońcem. Opisywaliśmy już m.in. spiskowe doniesienia o rzekomych przyczynach wysokiej temperatury.
Tym razem na Facebooku trafiliśmy na wiele postów o szkodliwości kremów z filtrem (np. 1, 2, 3). W popularnych filmach na platformie usłyszymy, że rynek kosmetyczny wmawia nam, że kremy z filtrem są nam potrzebne, a nie są [czas nagrania 0:43], a zawarte w nich substancje mogą być dla nas szkodliwe [czas nagrania 0:23]. W niektórych wpisach przeczytamy, że kremy z filtrem blokują syntezę witaminy D i mogą nawet zwiększać ryzyko raka.
Źródło: Facebook, 23.06.2026
Niektóre z tych postów osiągnęły duże zasięgi. Jedna z rolek na Facebooku otrzymała ponad 7 tys. reakcji. Zamieszczono pod nią ponad 360 komentarzy, w tym takie, których treść wskazuje, że ich autorzy uwierzyli w teorie o szkodliwości kremów, np.: „Nie używać tych świństw w ogóle. Nigdy się nie smarowałam, a opalam się zawsze”.
Czy substancje zawarte w kremach są dla nas niebezpieczne?
Badanie przeprowadzone w 2020 roku wykazało, że niektóre substancje stosowane w kremach z filtrem mogą przenikać do ludzkiego organizmu. Autorzy badania podkreślają jednak, że nie oznacza to, że ludzie powinni zrezygnować z korzystania z kremów z filtrem. Jak przeczytamy w publikacjach szkoły medycznej Uniwersytetu Harvarda i amerykańskiej Fundacji Raka Skóry, do tej pory nie udowodniono szkodliwego wpływu tych substancji na zdrowie ludzi.
Instytucje takie jak amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) i Komitet naukowy UE ds. bezpieczeństwa konsumentów (SCCS) ściśle regulują skład dostępnych komercyjnie kremów.
Wbrew temu, co przeczytamy w niektórych wpisach, nie ma dowodów na to, że kremy z filtrem powodują raka. Są za to jednym z kluczowych środków, które mają mu zapobiegać. Stosowanie kremów z filtrem jest zalecane przez Ministerstwo Zdrowia jako kluczowy element profilaktyki nowotworów skóry. Takie same zalecenia znajdziemy na stronie Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), amerykańskiej Fundacji Raka Skóry czy szkoły medycznej Uniwersytetu Harvarda.
Jak przeczytamy na stronie Fundacji Raka Skóry regularne stosowanie kremu z filtrem, może znacznie zmniejszyć ryzyko wystąpienia nowotworów skóry – raka płaskonabłonkowego około 40 proc., a czerniaka o 50 proc
To promieniowanie UV jest niebezpieczne dla człowieka
Według WHO promieniowanie ultrafioletowe jest niebezpieczne dla człowieka. Promieniowanie UV-A wnika głęboko w skórę i prowadzi do przedwczesnego starzenia. UV-B natomiast jest absorbowane przez naskórek i powoduje oparzenia słoneczne.
Ekspozycja człowieka na promieniowanie UV zwiększa ryzyko raka skóry. Zostało ono sklasyfikowane przez WHO jako czynnik kancerogenny 1. grupy, czyli rakotwórczy dla człowieka. Fundacja Raka Skóry również klasyfikuje promieniowanie UV jako główny czynnik powodujący raka skóry. Polskie Towarzystwo Onkologii klinicznej wprost stwierdza, że rosnąca zachorowalność na raka skóry spowodowana jest nadmierną ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe (s.3).
Co z witaminą D?
Autorzy niektórych wpisów przekonują, że kremy mają negatywny wpływ na nasze zdrowie, ponieważ blokują produkcję witaminy D w naszym ciele. Przyjrzeliśmy się, co na to mówi nauka.
Badanie, przeprowadzone w Australii na grupie 639 osób rzeczywiście wykazało, że u osób stosujących SPF w odpowiedniej ilości przez cały rok, poziom witaminy D był niższy. Jego autorzy wciąż jednak rekomendują używanie kremów z filtrem.
Jak zauważa dr Jennifer Lin dermatolożka wykładająca w szkole medycznej Uniwersytetu Harvarda:
„To prawda, że krem z filtrem blokuje promieniowanie ultrafioletowe B, czyli promieniowanie krótkofalowe emitowane przez słońce, które jest ważne dla wytwarzania witaminy D w skórze. Ponieważ jednak większość osób stosuje znacznie mniej kremu z filtrem niż zalecana ilość, użytkownicy zazwyczaj nie mają niedoboru witaminy D. […] Obawy o niedobór witaminy D nie powinny być powodem do unikania stosowania kremów z filtrem przeciwsłonecznym”.
Jak bezpiecznie chronić się przed słońcem?
Negatywny wpływ promieni słonecznych na skórę możemy minimalizować. WHO zaleca stosowanie kremów z filtrem przynajmniej o współczynniku SPF 30, na fragmenty skóry, których nie można zakryć ubraniem. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) instruuje, że krem należy nałożyć obficie i reaplikować co 2 godziny. Na korzyści z regularnego stosowania kremów z filtrem zwracają również uwagę dermatolodzy z Uniwersytetu Stanforda.
Zalecenie używania kremu z filtrem w słoneczne dni znajdziemy także w Poradniku Pacjenta na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Tożsame stanowisko przedstawia Polskie Towarzystwo Dermatologiczne (PTD):
„Kremy z filtrem UV pełnią wiele funkcji, takich jak ochrona przed rumieniem, oparzeniem, rozwojem nowotworów skóry, fotostarzeniem, immunosupresją. Warunkiem efektywności kremów jest ich prawidłowe stosowanie. Należy także wykorzystywać inne metody fotoprotekcji, takie jak unikanie nadmiernej ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe (ultraviolet radiation – UVR), noszenie odzieży ochronnej, okularów przeciwsłonecznych”.
Jak podkreśla PTD nie należy opierać całej fotoprotekcji wyłącznie na stosowaniu filtrów. Istotne jest noszenie odzieży zakrywającej ciało, nakryć głowy i unikanie słońca podczas jego największej ekspozycji. Dodatkowo dieta bogata w karotenoidy, witaminy E i C oraz polifenole może wspomagać fotoprotekcję naszej skóry.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
