4 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
4 min czytania
Papież Leon XIV promuje lek na cukrzycę? Uwaga na scam
Fake news Papież opowiada zgromadzonym wiernym o cudownym leku na cukrzycę – na taką reklamę mogą trafić użytkownicy Facebooka. W rzeczywistości Leon XIV nigdy tego nie powiedział, a nagranie stworzyli internetowi oszuści.
Papież opowiada zgromadzonym wiernym o cudownym leku na cukrzycę – na taką reklamę mogą trafić użytkownicy Facebooka. W rzeczywistości Leon XIV nigdy tego nie powiedział, a nagranie stworzyli internetowi oszuści.
Analiza w pigułce
- Na Facebooku pojawiły się reklamy (1, 2) promujące nową metodę leczenia cukrzycy. Wykorzystano w nich wizerunek Leona XIV. W jednej z nich papież opowiada o leczeniu cukrzycy „bez tabletek, bez insuliny i bez bólu” [czas nagrania 0:45], druga jest przedstawiana jako segment wiadomości, informujący o rzekomo polecanym przez papieża sposobie, „który już pomógł ponad 5 tys. osobom w całej Polsce” [czas nagrania 0:40].
- To próba internetowego oszustwa. Wejście na witrynę scamerów może doprowadzić do utraty danych osobowych i środków finansowych.
- Cukrzyca jest chorobą przewlekłą, na którą nie ma „cudownego” lekarstwa. W zależności od typu choroby stosuje się różne metody leczenia.
Promowanie „cudownych” lekarstw na cukrzycę i na inne poważne schorzenia jest metodą często stosowaną przez internetowych oszustów (1, 2, 3). Czasami posługują się wizerunkami znanych osób. W przeszłości opisywaliśmy scamy, w których wykorzystano nagrania z udziałem m.in. Daniela Olbrychskiego i prof. Adama Torbickiego.
Tym razem oszuści skierowali swoją uwagę na Leona XIV – na Facebooku pojawiły się reklamy (1, 2) wykorzystujące jego wizerunek. W jednej z nich papież promuje metodę leczenia cukrzycy „bez tabletek, bez insuliny i bez bólu” [czas nagrania 0:45], druga jest przedstawiana jako segment wiadomości, informujący o rzekomo polecanym przez papieża sposobie, „który już pomógł ponad 5 tys. osobom w całej Polsce” [czas nagrania 0:40].
Źródło: Facebook, 16.07.2025
Filmy stworzono przy użyciu sztucznej inteligencji
Nagranie wykorzystane w jednej z reklam pochodzi z pierwszego wystąpienia Leona XIV w roli papieża – po ogłoszeniu jego wyboru na biskupa Rzymu. W rzeczywistości w trakcie swojej mowy nowo wybrany papież nie wspomniał ani o cukrzycy, ani o leku, który jest lepszy od insuliny.
W fałszywym nagraniu wykorzystano głos lektora, który tłumaczył wystąpienie na żywo na antenie TVP Info. Powitanie wiernych na początku filmu [czas nagrania 0:00] pochodzi z oryginalnej transmisji – reszta wypowiedzi została wygenerowana przy użyciu sztucznej inteligencji.
Druga z reklam wykorzystuje logotypy TVP Info i wPolsce24, lecz żadna z tych stacji nie wyemitowała takiego materiału (1, 2). Podobnie jak w przypadku pierwszej reklamy wykorzystano tu AI, co można rozpoznać m.in. po charakterystycznych błędach językowych [czas nagrania 0:40] i braku przerw na oddech w długiej wypowiedzi.
Reklamy prowadzą do podejrzanych stron – to próba oszustwa
Reklamy (1, 2) prowadzą nas do podejrzanego linku (który w przypadku jednej z nich jest zakamuflowany jako odnośnik do portalu Znany Lekarz). Za pomocą wirtualnej przeglądarki Browserling sprawdziliśmy stronę, do której prowadzi link – trafiliśmy tam na powtórzenie obietnicy o cudownym leku na cukrzycę oraz na formularz instruujący, by podać swój numer telefonu. Gdybyśmy wpisali tu nasze dane osobowe, oddalibyśmy je w ręce oszustów, którzy mogliby później rozsyłać wiadomości SMS, a następnie próbować nakłonić do dalszych działań, potencjalnie narażających nas na utratę pieniędzy lub kolejnych danych (1, 2).
Fot: Browserling
Podobną próbę oszustwa opisywaliśmy kilka miesięcy temu. Wówczas trzeba było wziąć udział w losowaniu i podać swoje dane osobowe, aby otrzymać obiecany lek.
Konwencjonalne metody są skuteczne w kontrolowaniu cukrzycy
Oszuści posłużyli się wizerunkiem papieża, by promować metodę leczenia cukrzycy „bez tabletek, bez insuliny i bez bólu” [czas nagrania 0:45]. Takie przekazy mogą być niebezpieczne dla zdrowia osób, które w nie uwierzą. Cukrzyca jest chorobą przewlekłą, na którą nie ma jednego „cudownego” lekarstwa.
Dowody naukowe jasno wskazują, że konwencjonalne terapie skutecznie poprawiają jakość i długość życia diabetyków (1, 2, 3). W zależności od stanu organizmu pacjenta i przebiegu choroby stosuje się różne metody leczenia, m.in. odpowiednią dietę i przyjmowanie leków lub insuliny. Przed podjęciem jakiekolwiek formy terapii należy skonsultować się z lekarzem.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
