Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
Viet Spam dotarł do Polski? Profile na Facebooku promujące fake newsy o politykach
Przynajmniej trzy profile na Facebooku opublikowały ten sam fake news na temat Tuska i Nawrockiego. Wszystko wskazuje na to, że mają one związek z Wietnamem.
Fot. Facebook / Modyfikacje: Demagog
Viet Spam dotarł do Polski? Profile na Facebooku promujące fake newsy o politykach
Przynajmniej trzy profile na Facebooku opublikowały ten sam fake news na temat Tuska i Nawrockiego. Wszystko wskazuje na to, że mają one związek z Wietnamem.
Analiza w pigułce
- 10 maja trzy profile na Facebooku (1, 2, 3) opublikowały tę samą fałszywą historię o kłótni między Donaldem Tuskiem a Karolem Nawrockim w programie „Kropka nad i”. Politycy nie spotkali się dotąd w tym programie. Kadry dołączone do wpisów wygenerowano przy pomocy AI.
- Linki dołączone do profili przekierowują do adresów (1, 2, 3) zawierających wietnamskie imiona i wyrażenia: Linh, Thùy Hằng oraz như ý. Jeden z profili zawarł wśród podstawowych informacji o sobie link do strony internetowej, która w warunkach użytkowania wskazuje Wietnam jako lokalizację podmiotu zarządzającego.
- Z Wietnamem powiązane są także dwa polskojęzyczne profile, które publikowały fałszywe informacje na temat Łukasza Litewki. Amerykańska redakcja factcheckingowa Lead Stories opisuje liczne przypadki profili promujących zmyślone opowieści o sławnych osobach pod wspólną nazwą Viet Spam.
10 maja profile na Facebooku o nazwach Światło Prawdy, Siła Twojego Głosu i Warsaw Political Desk opublikowały identyczną historię o kłótni między Donaldem Tuskiem a Karolem Nawrockim w programie „Kropka nad i”. Premier miał w trakcie programu pod wpływem emocji opuścić studio. Z kolei prezydent rzekomo „nie stracił zimnej krwi” oraz zwracał uwagę na swoją „miłość do Polski” i potrzebę „obrony głosu zwykłych Polaków”.
Tylko jeden z tych wpisów zdobył ponad 2 tys. reakcji, 1 tys. komentarzy i 800 udostępnień. Konta komentujące ten post składały gratulacje Nawrockiemu i atakowały Tuska [pisownia oryginalna]: „Mitoman Tusk nie wytrzymał prawdy”, „Ten czlowiek jest chory do psychiatry”, „Brawo dla pana Prezydenta”, „Super zachowanie pana prezydenta-prawda boli i to bardzo”.
Taka sytuacja nigdy się nie wydarzyła
Premier i prezydent nigdy dotąd nie spotkali się w programie „Kropka nad i”. W archiwum odcinków nie znajdziemy takiego wydania, a studio widoczne w kadrze nie przypomina tego, w którym rzeczywiście nagrywa się program Moniki Olejnik.
Narzędzie firmy Hive służące do wykrywania treści wygenerowanych przy pomocy AI wskazuje, że rzekome kadry z programu są najprawdopodobniej dziełem GPT.
Ślady prowadzą do Wietnamu
Każda ze wspomnianych wyżej stron na Facebooku (1, 2, 3) promuje artykuł znajdujący się na innej witrynie: pravio.live, leafsong.one i sofuvale.one. Linki przekierowują jednak do artykułów z innych stron: dwa pierwsze do wealth.cafex.biz, a trzeci – do uss.daily24.world.
Adresy, pod którymi znajdują się te artykuły, są do siebie bardzo podobne:
- https://wealth.cafex.biz/posts/cae-studio-zamilko-donald-tusk-opuci-kropk-nad-i-po-linh123-team-spark-3b23,
- https://wealth.cafex.biz/posts/cae-studio-zamilko-donald-tusk-opuci-kropk-nad-i-po-thuyhang123-team-spark-be5c,
- https://uss.daily24.world/posts/cae-studio-zamilko-donald-tusk-opuci-kropk-nad-i-po-ynhu123-team-lucky-3f9b.
Po frazie „całe studio zamilkło donald tusk opuścił kropkę nad i po” znajdują się elementy: linh123, thuyhang123 oraz ynhu123. Linh, Thùy Hằng oraz như ý to wietnamskie imiona i wyrażenia. Być może wskazują one na osoby, które opublikowały te wpisy. Kolejne elementy adresu (team-spark, team-lucky) mogą z kolei wskazywać na zespoły, w ramach których działają autorzy oszustw.
Jeden z profili na Facebooku, Siła Twojego Głosu, wśród podstawowych informacji o sobie zamieścił link do strony spark.tinfosholding.com. Ta strona w warunkach użytkowania wskazuje, że siedziba podmiotu zarządzającego znajduje się w Wietnamie.
Wietnamskie fake newsy to szersze zjawisko
Niedawno zauważyliśmy, że profile Aktualności 24 i Portal Gwiazd, które publikowały fałszywe informacje na temat śmierci Łukasza Litewki, również były związane z Wietnamem. Wskazywały na to informacje z biblioteki reklam Mety.
W przypadku profili: Światło Prawdy, Siła Twojego Głosu i Warsaw Political Desk również znajdujemy informacje prowadzące nas do Wietnamu. Trzeci z tych profili wskazał jako płatnika jednej z reklam wietnamską sal zabaw dla dzieci.
Wszystkie trzy profile publikowały reklamy pod hasłem „Jeśli kochasz, kliknij tutaj”, zachęcające do ich obserwowania. Jeden profil dołączył do tego hasła wizerunek Rafała Trzaskowskiego, drugi – Karola Nawrockiego, a trzeci – obrazy kojarzące się z Polską i patriotyzmem.
Amerykańska factcheckingowa redakcja Lead Stories opisuje na swojej stronie wiele treści tego rodzaju, określając je wspólnym mianem Viet Spam. Przykładowo, do tej kategorii zaliczono historię o Melanii Trump, która miała publicznie stanąć w obronie swojego męża. W ocenie redakcji tekst dołączony do przekazu został wygenerowany przez AI. Wiele informacji technicznych wskazywało na związek strony internetowej promowanej w ten sposób z Wietnamem.
Jak wskazał w wiadomości do Demagoga Maarten Schenk, ekspert od fałszywych stron związany z Lead Stories, w anglojęzycznej części Facebooka można obserwować setki profili promujących Viet Spam. Publikują głównie treści dotyczące celebrytów, a czasami poruszają tematy polityczne. Nie sprzedają one niczego – prawdopodobnie osiągają zyski dzięki umieszczaniu licznych reklam na portalach, które promują.
Maarten Schenk potwierdził, że opisywane profile są częścią zjawiska opisywanego przez Lead Stories. Wskazują na to różne informacje techniczne. „Dwa z tych linków przekierowują do subdomeny cafex.biz, strony znanej jako część sieci, którą analizujemy. A układ i treść tych stron na Facebooku są w 100 proc. identyczne z tymi, które widzimy w wersji angielskiej” – czytamy w wiadomości od eksperta.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter





