3 min czytania
Informujemy o najważniejszych wydarzeniach ze świata fact-checkingu.
3 min czytania
Czy Polska miała formację w SS? Waffen-SS Polen nigdy nie powstało
Fake news Czy Polacy służyli w SS? W mediach społecznościowych pojawiły się informacje o Waffen-SS Polen, znanym rzekomo jako „Legion Orła Białego”.
Czy Polacy służyli w SS? W mediach społecznościowych pojawiły się informacje o Waffen-SS Polen, znanym rzekomo jako „Legion Orła Białego”.
Na portalu X pojawił się wpis, który nawiązywał do ostatniej propozycji projektu prezydenta Nawrockiego o zakazie symboli banderowskich. Jak komentuje jeden z użytkowników: „[…] Polacy muszą uporać się z własną historią. Na przykład, co zrobić z symbolami Legionu Orła Białego, który Polacy utworzyli w 1944 roku jako Waffen SS Polen i pod którym wiernie służyli Wehrmachtowi”.
Źródło: Facebook.com, 25.08.2025
Czy obcokrajowcy mogli należeć do Waffen-SS?
Na początku warto zaznaczyć, że Wehrmacht stanowił armię niemiecką, ale służyli w niej też obcokrajowcy. Wśród nich byli również Polacy: mówi się o liczbie od ok. 375 tys. do ok. pół miliona. Powody były różne, choć według dr. Ryszarda Kaczmarka, historyka z Uniwersytetu Śląskiego, najczęstszą motywacją była „chęć przeżycia”.
SS (skrót od Schutzstaffel) na początku było paramilitarnym oddziałem nazistowskiej partii NSDAP. Waffen-SS było zbrojną formacją SS.
Waffen-SS nierzadko przedstawia się jako „jednostkę elitarną”, ochotniczą i – zgodnie z rasistowskimi przekonaniami nazistów – jednolicie „aryjską” czy niemiecką. Takie były plany III Rzeszy, jednak w praktyce grupa była bardziej zróżnicowana, również pod względem pochodzenia.
Historycy wskazują, że w Waffen-SS służyli nie tylko Niemcy, lecz także inne grupy etniczne, np. Serbowie, Rosjanie, Ukraińcy czy Bośniacy.
Polski oddział Waffen-SS? Nie utworzono go
Według ostatnich badań do Waffen-SS rekrutowano również obywateli polskich, np. z byłego województwa pomorskiego (o czym pisał w swojej pracy doktorskiej dr Tomasz Bielecki).
Już na początku wojny podejmowano próbę rekrutacji obywateli polskich pochodzenia niemieckiego do Waffen-SS. Jak napisał dr Kaczmarek, nie udało się stworzyć z nich osobnej formacji ze względu na to, że takich osób było za mało.
Doktor Kaczmarek dodaje też, że naziści nie zrealizowali planów utworzenia osobnej formacji z grup, które uznawali za „ludność mieszaną pod względem etnicznym”, czyli Ślązaków, górali i Kaszubów.
W 1942 roku kryterium „czystości rasowej” nie było już tak ściśle przestrzegane, a w Waffen-SS służyli nie tylko ochotnicy, lecz także osoby wcielone przymusowo (warto zaznaczyć, że takie przypadki zdarzały się już wcześniej). Takie rekrutacje przeprowadzano na tzw. polskich ziemiach wcielonych do Rzeszy Niemieckiej. Również w tym czasie nie powstała polska jednostka Waffen-SS.
Analiza powstała w ramach projektu współfinansowanego ze środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności w ramach programu Wspieramy Ukrainę, realizowanego przez Fundację Edukacja dla Demokracji.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
Ukraina 
