4 min czytania
Sprawdzamy wypowiedzi polityków i osób publicznych pojawiające się w przestrzeni medialnej i internetowej. Wybieramy wypowiedzi istotne dla debaty publicznej, weryfikujemy zawarte w nich informacje i przydzielamy jedną z pięciu kategorii ocen.
4 min czytania
Péter Magyar, mikrofalówka i pies. Skąd wzięła się ta historia?
Péter Magyar, mikrofalówka i pies. Skąd wzięła się ta historia?
To jest niesamowite, że na Węgrzech tak nienawidzą Orbana, że woleli zagłosować na gościa, co ugotował psa w mikrofalówce.
Fałsz
Wypowiedź uznajemy za fałsz, gdy:
- nie jest zgodna z żadną dostępną publicznie informacją opartą na reprezentatywnym i wiarygodnym źródle,
- jej autor przedstawia nieaktualne informacje, którym przeczą nowsze dane, zawiera szczątkowo poprawne dane, ale pomija kluczowe informacje i tym samym fałszywie oddaje stan faktyczny.
Fałsz
Wypowiedź uznajemy za fałsz, gdy:
- nie jest zgodna z żadną dostępną publicznie informacją opartą na reprezentatywnym i wiarygodnym źródle,
- jej autor przedstawia nieaktualne informacje, którym przeczą nowsze dane, zawiera szczątkowo poprawne dane, ale pomija kluczowe informacje i tym samym fałszywie oddaje stan faktyczny.
- Informacja, że Péter Magyar włożył psa do kuchenki mikrofalowej, pochodzi z portalu Magyar Hírek 24. W jednym z artykułów na tej stronie możemy przeczytać, że Judit Varga, była żona lidera partii TISZA, napisała o tym w niedawno wydanej książce.
- Nie znaleźliśmy informacji o takiej książce w katalogu centralnej węgierskiej biblioteki ani w żadnym innym wiarygodnym źródle. Sama Judit Varga przekazała redakcji AFP, że nie napisała „żadnej autobiografii”.
- Portal Magyar Hírek 24 został zarejestrowany tydzień temu. W trakcie kampanii przedwyborczej na Węgrzech wielokrotnie pojawiały się portale rejestrowane tylko w celu rozpowszechniania pojedynczych fałszywych informacji.
Péter Magyar obiektem ataków w okresie kampanii
W wyborach parlamentarnych na Węgrzech opozycyjna partia TISZA zdobyła ponad 2/3 mandatów. Jak czytamy w analizie Ośrodka Studiów Wschodnich (OSW), lider tego ugrupowania, Péter Magyar, zapowiada głęboką przebudowę systemu, który stworzyli politycy przegranej partii Fidesz.
Już podczas kampanii wyborczej analitycy z projektu Gnida zwrócili uwagę na strony publikujące fałszywe informacje na temat lidera opozycji i jego współpracowników. W internecie pojawiły się strony imitujące portale informacyjne i przekonujące przykładowo, że Péter Magyar przemycił 16,7 mln dolarów w gotówce z Ukrainy do Londynu.
Były to zupełnie zmyślone informacje, niemające potwierdzenia w innych źródłach. Co więcej, schemat rozpowszechniania fake newsów przypominał ten stosowany przez grupę Storm-1516 powiązaną z Rosją.
Właśnie jedna z takich stron była źródłem fałszywej informacji, którą 13 kwietnia w serwisie X podzielił się Witold Tumanowicz, poseł Konfederacji.
Książka, która ma być źródłem tych doniesień, nie istnieje
Jedynym źródłem informacji, że Péter Magyar ugotował psa w mikrofalówce, jest strona internetowa Magyar Hírek 24 (pol. Wiadomości z Węgier 24). Pojawił się tam artykuł, w którym czytamy, że Judit Varga, była żona Magyara, wydała książkę pt. „16 lat z potworem”.
W swoich wspomnieniach autorka miała opisać, jak w marcu 2023 roku jej mąż „w pijackim szale” włożył psa do kuchenki mikrofalowej. Do artykułu dołączono nawet zdjęcie martwego szczeniaka, rzekomo pochodzące z książki.
Żadne inne źródło nie potwierdza istnienia tej książki. Nie wspomina o niej katalog węgierskiej Państwowej Biblioteki Széchényiego, która ma obowiązek gromadzenia każdej książki wydanej na Węgrzech. Nie znalazły jej redakcje factcheckingowe: Sprawdzam AFP, Lead Stories i słowacki Demagog.
Sama Judit Varga przekazała redakcji AFP, że nie napisała „żadnej autobiografii”.
Strona internetowa zarejestrowana tydzień przed wyborami
Analiza przeprowadzona przy użyciu narzędzi do wykrywania deepfake’ów – Hive oraz Sightengine – wykazała, że grafika z psem w kuchence mikrofalowej załączona do artykułu została wygenerowana przez sztuczną inteligencję.
Strona Magyar Hírek 24 została zarejestrowana 6 kwietnia 2026 roku, czyli niespełna tydzień przed wyborami na Węgrzech. Rejestrator skorzystał z usługi firmy Namecheap, często wykorzystywanej do przeprowadzania operacji dezinformacyjnych.
Weryfikatorzy z Lead Stories zwrócili uwagę, że portal w zakładce „Kontakt” zamiast typowych informacji umieścił cytat ze wstępu do amerykańskiego serialu „Prawo i porządek”. W artykule AFP czytamy z kolei, że przynajmniej część treści na stronie Magyar Hírek 24 wygląda na wygenerowane przy użyciu AI.
Podsumowując, należy stwierdzić, że Witold Tumanowicz powielił informację, która nie znajduje potwierdzenia w żadnym wiarygodnym źródle. Dlatego jego wypowiedź oceniamy jako fałsz.
Analiza powstała w ramach projektu Central European Digital Media Observatory (CEDMO) – interdyscyplinarnej sieci ekspertów, naukowców oraz organizacji walczących z dezinformacją w regionie Europy Środkowej. Projekt CEDMO jest finansowany ze środków Unii Europejskiej.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci
Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej
Sprawdź
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
Ukraina 
