Sprawdzamy wypowiedzi polityków i osób publicznych pojawiające się w przestrzeni medialnej i internetowej. Wybieramy wypowiedzi istotne dla debaty publicznej, weryfikujemy zawarte w nich informacje i przydzielamy jedną z pięciu kategorii ocen.
Przestępstwa cudzoziemców gwałtownie wzrosły? To nie takie proste
Przestępstwa cudzoziemców gwałtownie wzrosły? To nie takie proste
![]()
W imieniu Zespołu ds. Rozliczenia PiS składamy zawiadomienie na Morawieckiego i Rau za to, że, jak stwierdził NIK, bez żadnego nadzoru wydali wizy 366 tysiącom obywateli krajów Azji i Afryki. Jak wynika z informacji przedstawionej przez MSWiA w odpowiedzi na moją interpelację w okresie 2016-2023 nastąpił gwałtowny wzrost liczby przestępstw popełnianych przez obywateli tych krajów. Liczba morderstw wzrosła o 400%, liczba gwałtów o 600%. Takie były konsekwencje działań PiS.
- Wypowiedź Romana Giertycha oceniamy jako manipulację. Z kilku powodów. Łączy je pomijanie ważnego kontekstu i wykorzystywanie prawdziwych danych do przedstawienia fałszywych wniosków.
- Po pierwsze, procentowe wzrosty „liczby popełnianych przestępstw” mogą stwarzać wrażenie spotęgowania się przestępczości. W rzeczywistości, według danych, które MSWiA przekazało posłowi, liczba cudzoziemców z Azji i Afryki podejrzanych o zabójstwo wzrosła z 0 w 2016 roku do 12 w 2023 roku, a podejrzanych o zgwałcenie: z 6 w 2016 roku do 32 w 2023 roku.
- Po drugie, Roman Giertych pominął fakt, że według informacji, jakie uzyskał z MSWiA, nie jest możliwe wygenerowanie informacji pozwalających na ustalenie, czy przestępstwo popełnił migrant, któremu wydano polską wizę. Nie można więc stwierdzić, czy cudzoziemcy podejrzani o popełnienie tych przestępstw przybyli do Polski w czasach rządów PiS.
- Po trzecie, Najwyższa Izba Kontroli (NIK) jedynie poinformowała, że w latach 2018–2023 obywatele „państw muzułmańskich i Afryki” uzyskali 366 551 wiz (s. 5). Nie stwierdzono, że wydano je „bez żadnego nadzoru”.
Roman Giertych pracuje nad rozliczeniem Prawa i Sprawiedliwości
Na początku 2024 roku poseł Romana Giertycha wybrany na wiceprzewodniczącego Koalicji Obywatelskiej do spraw rozliczeń rządów Prawa i Sprawiedliwości. Tego samego dnia ruszył wewnątrzpartyjny „zespół ds. rozliczenia PiS” pod przewodnictwem tego polityka.
– Naszym celem jest doprowadzenie do tego, że wszyscy winni różnego rodzaju przestępstw, kradzieży, nadużyć władzy, które zostały popełnione w ciągu ostatnich ośmiu lat, zostaną złapani i ukarani – powiedział Roman Giertych podczas przekazywania informacji o powstaniu zespołu.
Niewinni nie mają się czego bać. pic.twitter.com/q0z7Eu2Us5
— PlatformaObywatelska (@Platforma_org) January 18, 2024
We wrześniu 2025 roku polityk poinformował w serwisie X, że w imieniu tego grona składa „zawiadomienie na Morawieckiego i Rau za to, że, jak stwierdził NIK, bez żadnego nadzoru wydali wizy 366 tysiącom obywateli krajów Azji i Afryki”.
W imieniu Zespołu ds. Rozliczenia PiS składamy zawiadomienie na Morawieckiego i Rau za to, że, jak stwierdził NIK, bez żadnego nadzoru wydali wizy 366 tysiącom obywateli krajów Azji i Afryki. Jak wynika z informacji przedstawionej przez MSWiA w odpowiedzi na moją interpelację w…
— Roman Giertych (@GiertychRoman) September 24, 2025
Dodał równocześnie, że zgodnie z odpowiedzią Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) na jego interpelację liczba morderstw popełnianych przez obywateli tych krajów wzrosła w latach 2016–2023 o 400 proc., a liczba gwałtów: o 600 proc. „Takie były konsekwencje działań PiS” – podsumował. W reakcji na prośbę naszego czytelnika postanowiliśmy sprawdzić tę wypowiedź.
Co wynika z przedstawionych danych?
Procentowe zestawienie wzrostów „liczby popełnianych przestępstw”, autorstwa Romana Giertycha, może stwarzać wrażenie ogromnego zwiększenia się przestępczości.
Tymczasem z danych przekazanych przez MSWiA ,w odpowiedzi na interpelację posła, wynika, że liczba cudzoziemców z Azji i Afryki podejrzanych o zabójstwo wzrosła z 0 w 2016 roku do 12 w 2023 roku, a podejrzanych o zgwałcenie: z 6 w 2016 roku do 32 w 2023 roku.
Co bardzo ważne, ta statystyka – wbrew wnioskom przedstawionym przez polityka – dotyczy osób podejrzanych, więc nie jest równoznaczna z uznaniem ich za winnych czy z ogólną liczbą zarzuconych im przestępstw.
Jak dokładnie brzmiała odpowiedź ministerstwa?
W swojej interpelacji do ministra spraw wewnętrznych i administracji Roman Giertych stwierdził, że „w ostatnim czasie politycy powiązani z Prawem i Sprawiedliwością budują narrację o tysiącach nielegalnych imigrantów napływających na terytorium Polski oraz zagrożeniu z ich strony dla obywateli”.
Dlatego też polityk zapytał o to, ile oraz jakiego rodzaju przestępstw popełnili migranci z krajów Afryki i Azji, którym wydano polskie wizy w latach 2016–2023.
W odpowiedzi wiceminister Czesław Mroczek wyjaśnił, że z ewidencji prowadzonych przez Policję i Straż Graniczną nie ma możliwości wygenerowania informacji pozwalających na ustalenie, czy dane przestępstwo zostało popełnione przez migranta, któremu wydano polską wizę.
Nie wiadomo, kiedy migranci przybyli do Polski
W związku z tym MSWiA udostępniło posłowi zestawienia danych statystycznych dotyczących cudzoziemców z krajów Afryki i Azji podejrzanych o popełnienie przestępstwa w latach 2016–2023.
Nie oznacza to jednak, że ci ludzie przybyli do Polski w czasach rządów Prawa i Sprawiedliwości. Roman Giertych bezpodstawnie połączył wzrost liczby cudzoziemców podejrzanych o popełnienie czynów zabronionych z działaniami poprzedniego rządu.
Co stwierdziła NIK?
Polityk poinformował również o tym, że Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła, że były premier Mateusz Morawiecki i były minister spraw zagranicznych Zbigniew Rau „bez żadnego nadzoru wydali wizy 366 tysiącom obywateli krajów Azji i Afryki”.
Jak jednak czytamy w wystąpieniu pokontrolnym NIK dotyczącym tej sprawy, liczba 366 tys. wiz odnosi się do ogólnej liczby wiz, które w latach 2018–2023 otrzymali obywatele „państw muzułmańskich i Afryki” (s. 5). Nie stwierdzono, że wydano je „bez żadnego nadzoru”.
Równocześnie NIK przyznał, że nadzór ministerstwa spraw zagranicznych (MSZ) nad działalnością konsularną, w tym dotyczącą wydawania wiz, zorganizowano w sposób nierzetelny i niejasny (s. 4). Placówkom nie zapewniono także wystarczających zasobów, co mogło negatywnie przełożyć się na proces rozpatrywania wniosków wizowych (s. 6). W wyniku kontroli uznano również, że w MSZ istniał nietransparentny i korupcjogenny mechanizm wpływania na konsulów, którego celem było przyspieszanie rozpatrywania wniosków wizowych i uzyskiwanie korzystnych decyzji (s. 8).
Jaki procent podejrzanych stanowią cudzoziemcy?
W kwietniu 2025 roku, w odpowiedzi na inną interpelację, MSWiA opublikowało dane na temat przestępczości cudzoziemców w Polsce. Ze statystyk wynika, że w 2024 roku stanowili oni ok. 6,5 proc. wszystkich osób podejrzanych o popełnienie czynów zabronionych.
W 2023 roku wśród osób podejrzanych o zabójstwo cudzoziemcy stanowili 8,1 proc., a rok później – ok. 7,1 proc. W przypadku podejrzeń o gwałt udział cudzoziemców wyniósł ok. 8,5 proc. w 2023 roku i ok. 7,3 proc. w 2024 roku.
MSWiA zauważyło również, że „odsetek przestępczości popełnianej przez cudzoziemców jest niski, zarówno w porównaniu do obywateli Polski, którzy dopuszczają się przestępstw, jak i na tle takiej korelacji w innych krajach Europy”.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter



