Fake News
Francuski pisarz przewidział pandemię? Kolejna odsłona fake newsa o depopulacji
7 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
7 min czytania
Francuski pisarz przewidział pandemię? Kolejna odsłona fake newsa o depopulacji
Fake news „Znajdziemy lub wywołamy coś, pandemię wymierzoną w określonych ludzi, prawdziwy kryzys gospodarczy” – to rzekomo słowa z książki Jacques’a Attaliego. Sprawdzamy, czy francuski pisarz rzeczywiście „przewidział” pandemię COVID-19, która rzekomo była narzędziem depopulacji.
Fot. Pexels / Wikimedia Commons / Facebook / Modyfikacje: Demagog
Francuski pisarz przewidział pandemię? Kolejna odsłona fake newsa o depopulacji
„Znajdziemy lub wywołamy coś, pandemię wymierzoną w określonych ludzi, prawdziwy kryzys gospodarczy” – to rzekomo słowa z książki Jacques’a Attaliego. Sprawdzamy, czy francuski pisarz rzeczywiście „przewidział” pandemię COVID-19, która rzekomo była narzędziem depopulacji.
ANALIZA W PIGUŁCE
- W sieci pojawił się film, w którym zacytowano rzekomy fragment z książki Jacques’a Attaliego, francuskiego pisarza. Miał on napisać o planowanej depopulacji, która zostanie przeprowadzona przy okazji pandemii. W nagraniu przywołano także raport Fundacji Rockefellera z 2010 roku, który rzekomo opisuje pandemię w latach 2018–2019. Według autora wpisu są to dowody na to, że pandemia COVID-19 jest częścią „planu”.
- Cytat przypisywany Attaliemu jest sfabrykowany i nie występuje w jego książkach (1, 2). Sam autor podkreślił, że nigdy nie napisał takich słów, a jego twórczość bywała wielokrotnie wykorzystywana (1, 2, 3) do tworzenia teorii spiskowych.
- Raport Fundacji Rockefellera był jedynie ćwiczeniem scenariuszowym. Opisywał hipotetyczne warianty przyszłości, w tym pandemię, jako możliwe wyzwanie, a nie – realny plan. Fałszywa narracja na temat tego raportu była już przez nas wielokrotnie weryfikowana (1, 2, 3).
Mimo ustabilizowania sytuacji epidemiologicznej dalej powielane są w sieci fałszywe przekazy traktujące pandemię COVID-19 jako element planu depopulacji (1, 2, 3, 4). Kolejne wpisy powtarzające tę narrację pojawiły się na przełomie sierpnia i września 2025 roku na Facebooku oraz Instagramie (1, 2). Zawarto w nich nagranie, w którym słyszymy cytat rzekomo pochodzący z książki „Krótka historia przyszłości” autorstwa Jacques’a Attaliego, wydanej w 2006 roku.
Francuski pisarz miał w niej stwierdzić, że „przyszłość będzie polegała na znalezieniu sposobu na zmniejszenie populacji” [czas nagrania: 00:02]. „Pozbywanie się” ludzi miałoby być przeprowadzone tak, żeby uwierzyli oni w to, że to dla ich własnego dobra: „Znajdziemy lub wywołamy coś, pandemię wymierzoną w określonych ludzi, prawdziwy kryzys gospodarczy, wirus działający na osoby starsze, to nie ma znaczenia. Bojaźliwi i słabi ulegną temu, głupi uwierzą i poproszą o leczenie. […] Sami pójdą na rzeź” [czas nagrania: 00:16].
W nagraniu powołano się również na raport Fundacji Rockefellera z 2010 roku: „W tym raporcie jest informacja o tym, że około 2018/20-19 roku będzie wybuch pandemii” [czas nagrania: 01:11]. Całość podsumowano dopiskiem doklejonym do nagrania: „I Wszystko Idzie Zgodnie Z Planem”.
Źródło: Facebook.com, 29.04.2025
Jeden z postów uzyskał niemal 16,5 tys. reakcji, 9,6 tys. udostępnień i ponad 600 komentarzy. Materiał wideo odtworzono prawie 2 mln razy. Wiele osób (1, 2) wypowiadających się pod nagraniem uwierzyło w tę teorię spiskową [pisownia oryginalna]: „To się dzieje na naszych oczach a ludzie się tylko cieszą !!”, „Orwell już dawno to zapowiedział. Wystarczy przeczytac”.
Niektórzy dzielili się także swoim krytycznym poglądem na szczepienia przeciw COVID-19 [pisownia oryginalna]: „Tępa masa wyzdycha. Najbardziej mi szkoda tych którzy szczepili się ze strachu i niewiedzy. A najmniej mi szkoda (lub wcale) tych którzy szczepili się bo nie mogli lecieć na wakacje”.
Pandemia zaplanowana w celu depopulacji – uwaga na powracającą teorię spiskową
Narracja mówiąca o tym, że pandemia COVID-19 zaplanowały i wywołały różne ugrupowania w celu depopulacji, jest teorią spiskową, której wielokrotnie przyglądaliśmy się na łamach Demagoga (1, 2, 3). Na jej potwierdzenie nie ma żadnych wiarygodnych źródeł.
COVID-19 to realna, udokumentowana naukowo choroba (1, 2, 3), która wywołała pandemię. To wydarzenie losowe. Nie zostało ono wywołane celowo. Takie zjawiska epidemiologiczne co jakiś czas naturalnie pojawiają się w populacji.
Według raportu amerykańskiego Biura Narodowej Rady Wywiadu (ODNI), wirus nie został zaprojektowany jako broń biologiczna. Natomiast Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) jako najbardziej prawdopodobny sposób transmisji SARS-CoV-2 na populację ludzką podaje zoonozę, czyli przeniesienie wirusa ze zwierzęcia na człowieka (s. 48).
W niektórych fałszywych narracjach o depopulacji możemy przeczytać, że narzędziem do jej przeprowadzenia są szczepionki przeciw COVID-19. Tymczasem preparaty te są bezpieczne i skuteczne, co udowodniono podczas badań klinicznych.
W ramach prac badawczych wykazano, że do najczęstszych efektów ubocznych należą m.in. ból w miejscu wstrzyknięcia, ból głowy i zmęczenie, które są krótkotrwałe i przemijają w ciągu kilku dni. Nie ma dowodów na to, że są przyczyną masowych zgonów.
Czy Jacques Attali „zapowiedział” pandemię?
W książce „Krótka historia przyszłości” z 2006 roku Jacques Attali pisze o swojej prognozie przyszłości świata. Autor ostrzega m.in. przed pogłębiającymi się nierównościami społecznymi (s. 247), zmianami klimatycznymi (s. 209) i konfliktami (s. 213).
W polskim wydaniu książki nie znajdziemy fragmentu cytowanego w mediach społecznościowych. Temat ten omawiała też redakcja portalu AFP Sprawdzam oraz agencja prasowa Reuters. Artykuły (1, 2, 3) z tych źródeł potwierdzają, że cytat jest sfabrykowany i nie pojawia się ani w książce „Krótka historia przyszłości”, ani w innych książkach tego autora (1, 2).
Sam Attali odniósł się do doniesień dotyczących cytatu powielanego w sieci:
„Ten tekst jest całkowicie zmyślony […]. W ogóle nie jest zbliżony do oryginału. To tak, jakbym powiedział, że napisałem »Mein Kampf«”.
Cytat nie jest dowodem na zaplanowanie pandemii
Według innych, fałszywych przekazów cytat dotyczący depopulacji miałby pochodzić z wcześniejszej książki Attaliego „Przyszłość życia” (1981 rok). Również w tej książce nie znajdziemy słów przytoczonych w nagraniu.
Autor odpowiadał w niej m.in. na pytanie o to, czy możliwe i pożądane jest żyć 120 lat: „W samej logice społeczeństwa przemysłowego celem nie będzie już wydłużenie oczekiwanej długości życia, ale zapewnienie, że w danym okresie życia człowiek będzie żył jak najlepiej”. Znajdziemy tam też fragment o eutanazji jako o „narzędziu przyszłych społeczeństw” (s. 274). Stwierdził, że: „[…] logika socjalistyczna to wolność, a fundamentalna wolność to samobójstwo; w konsekwencji prawo do samobójstwa bezpośredniego lub pośredniego jest wartością absolutną w tego typu społeczeństwie” (s. 274).
Autor podkreślił jednak, że są to wyłącznie jego przewidywania co do przyszłości, a sam nie popiera opisanych praktyk. Żadna z jego publikacji nie stanowi oficjalnego planu na „pozbywanie się” ludzi, do czego przekonują wpisy w mediach społecznościowych.
Twórczość Attaliego już wcześniej była źródłem teorii spiskowych
Jacques Attali to francuski ekonomista i pisarz, który pełnił funkcję doradcy francuskiego prezydenta Françoisa Mitterranda. Attali pisał artykuły m.in. dla magazynu „L’Express”.
Jego twórczość już wcześniej była wykorzystywana do tworzenia teorii spiskowych, które niejednokrotnie były weryfikowane na łamach Demagoga oraz zagranicznych redakcji.
Attaliemu niesłusznie przypisywano m.in. wypowiedzi na temat eutanazji osób starszych oraz depopulacji wskutek pandemii COVID-19. Autor książek wygrał proces o zniesławienie przeciwko czasopismu, które oskarżyło go o popularyzację ludobójstwa osób starszych.
Czy Fundacja Rockefellera zaplanowała pandemię?
W nagraniu na Facebooku przywołano również raport „Scenarios for the Future of Technology and International Development” z 2010 roku [czas nagrania: 01:11]. Opublikowała go Fundacja Rockefellera. Narracje na temat tego, że raport miał omawiać plan, który zamierzano wdrożyć, weryfikowaliśmy już wcześniej na łamach Demagoga (1, 2, 3).
Raport polegał na metodzie planowania scenariuszowego i miał na celu stworzyć hipotetyczne warianty przyszłości (s. 4). Każdy scenariusz jest próbą odpowiedzi na pytanie: „W jaki sposób technologia może wpłynąć na bariery w budowaniu odporności i sprawiedliwego wzrostu w krajach rozwijających się w ciągu najbliższych 15–20 lat?” (s. 11).
Jeden z teoretycznych scenariuszy zakładał wybuch pandemii w 2012 roku. Nowy szczep grypy miałby pochodzić od dzikich gęsi i doprowadzać do śmierci – najczęściej w grupie młodych dorosłych (s. 18). Inne rozpatrywane koncepcje przyszłości opowiadają m.in. o katastrofach naturalnych i ekologicznych oraz atakach terrorystycznych (s. 34).
Nie są to jednak realne prognozy, lecz rozważania nad możliwymi ścieżkami rozwoju świata. Ashley Chang, rzeczniczka Fundacji Rockefellera, z którą skontaktowała się agencja AFP Fact Check, powiedziała, że celem raportu było przygotowanie się na wypadek ewentualnej przyszłej pandemii, a nie przewidywanie lub zaplanowanie wybuchu epidemii COVID-19.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
