4 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
4 min czytania
Kolejne podszywanie z użyciem AI. Tym razem chodzi o Muzeum Bandery
Ukraina 
Sztuczna inteligencja Nową salę w Muzeum Bandery mieli ufundować „polscy przyjaciele”. Tak rzekomo informuje dyrektor placówki. Nagranie, na którym dziękuje za przesłane wsparcie, nie jest jednak prawdziwe.
Nową salę w Muzeum Bandery mieli ufundować „polscy przyjaciele”. Tak rzekomo informuje dyrektor placówki. Nagranie, na którym dziękuje za przesłane wsparcie, nie jest jednak prawdziwe.
Analiza w pigułce
- Profil Coolfonpl opublikował na portalu X nagranie, na którym dyrektor Muzeum Bandery, Bohdan Janewicz, ma dziękować za wsparcie finansowe ukraińskim organizacjom w Polsce oraz „polskim przyjaciołom”. Pozwoliło to ponoć na otwarcie nowej sali w placówce.
- Film pojawił się na profilu podszywającym się pod facebookowe konto Muzeum Bandery. Na profilu, do którego prowadzi link ze strony placówki, nie znajdziemy takiego materiału wideo.
- Nagranie stworzono z użyciem AI. Użyto do tego zdjęcia Janewicza z artykułu z 2023 roku. Świadczy o tym ten sam ubiór, co na filmie, a także elementy charakterystyczne, takie jak pasek torby czy mikrofon w tym samym miejscu co na fotografii. Głos dyrektora także wygenerowano z użyciem sztucznej inteligencji.
Jeden z naszych czytelników zgłosił nam do weryfikacji nagranie opublikowane przez profil Coolfonpl na portalu X. W filmie rzekomo wypowiada się Bohdan Janewicz, dyrektor Muzeum Historii i Pamięci Stepana Bandery. Jak przeczytamy we wpisie: „Dyrektor Muzeum Bandery zdradził, że nowa sala muzeum była współfinansowana przez ukraińskie organizacje z Polski oraz »polskich przyjaciół«”.
Źródło: X.com, 18.05.2026
Kopie tego nagrania z podobnym opisem pojawiły się też na Facebooku (1, 2). W komentarzach, zarówno na platformie X, jak i na Facebooku, pojawia się wiele negatywnych głosów, krytykujących przesyłanie wsparcia Ukrainie, ponieważ ma ono trafiać do podobnych placówek. Okazuje się jednak, że wypowiedź Janewicza nie jest prawdziwa.
Film pojawił się na profilu podszywającym się pod muzeum
W wątku na portalu X Coolfon podaje link do oryginalnego źródła nagrania, mającego udowadniać jego autentyczność. Po kliknięciu trafiamy na profil na Facebooku o nazwie Меморіальний музей Степана Бандери („Muzeum pamięci Stepana Bandery”). Kilka kwestii od razu może wzbudzać wątpliwości:
- Konto powstało niedawno – 27 lutego 2026 roku.
- Początkowo nazywało się ZUwP (co można odszyfrować jako Związek Ukraińców w Polsce), dopiero 9 kwietnia zmieniło nazwę na tę nawiązującą do Muzeum Bandery.
- Strona nie ma przypisanej kategorii „muzeum”, tylko „nieruchomości”.
Źródło: Facebook.com, 19.05.2026
Okazuje się, że ten profil podszywa się pod prawdziwe konto prowadzone przez muzeum na Facebooku. Autentyczny profil powstał wcześniej (w 2019 roku), ma przypisaną kategorię „muzeum”, a co najważniejsze, prowadzi do niego link z zakładki „kontakt” na stronie placówki.
Źródło: Facebook.com, 19.05.2026
Film z wypowiedzią dyrektora muzeum Bandery stworzono z użyciem AI
Nagrania z wypowiedzią Janewicza nie znajdziemy na prawdziwym profilu Muzeum Historii i Pamięci im. Stepana Bandery na Facebooku. Materiał stworzono z użyciem sztucznej inteligencji. Posłużono się przy tym zdjęciem Janewicza z artykułu z 2023 roku. Widać, że mężczyzna ubrany jest w ten sam sposób jak na analizowanym filmie, zgadzają się też elementy charakterystyczne, takie jak pasek torby czy mikrofon przyczepiony na potrzeby wywiadu dla kanału VIKANTV [czas nagrania 0:33].
Dodatkowym potwierdzeniem na wykorzystanie AI do stworzenia fałszywej wypowiedzi jest analiza głosu z nagrania z użyciem narzędzia Hyia.
Źródło: InVID
Potencjalny związek z innymi podobnymi przypadkami dezinformacji
Naszą uwagę zwróciła wspomniana wcześniejsza nazwa konta udającego prawdziwy profil Muzeum Bandery – ZUwP. Ten skrót pasuje do nazwy Związek Ukraińców w Polsce, pod którego oddział krakowski podszywano się także w tym miesiącu. Fałszywy profil muzeum zmienił nazwę 7 kwietnia, a dezinformującą stronę związku założono 16 kwietnia.
Dodatkowo w fałszywym nagraniu Bogdan Janewicz rzekomo zapraszał do odwiedzania muzeum „młodzież szkolną z Ukrainy i z Polski” [czas nagrania: 00:43]. Przypomnijmy, że pod koniec kwietnia ktoś rozsyłał do szkół maile podszywające się pod Ministerstwo Edukacji Narodowej, w których proponowano zwiedzanie Muzeum Bandery.
Niewykluczone więc, że za wszystkimi tymi działaniami stoi jedna osoba lub podmiot.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
