4 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
4 min czytania
Zniszczony wieżowiec w Izraelu po ataku Iranu? To stare nagranie
Fake news Płonące kondygnacje i strażacy walczący z ogniem. To rzekomo efekt ostatniej odpowiedzi Iranu na izraelsko-amerykański atak. Choć nagranie szokuje, to w rzeczywistości pokazuje inne wydarzenie.
Fot. Pexels / Facebook / Modyfikacje: Demagog
Zniszczony wieżowiec w Izraelu po ataku Iranu? To stare nagranie
Płonące kondygnacje i strażacy walczący z ogniem. To rzekomo efekt ostatniej odpowiedzi Iranu na izraelsko-amerykański atak. Choć nagranie szokuje, to w rzeczywistości pokazuje inne wydarzenie.
Analiza w pigułce
- W mediach społecznościowych pojawił się film przedstawiający pożar izraelskiego budynku. Ogień pojawił się rzekomo wskutek irańskiego ataku, a płonący obiekt miał być składem amunicji.
- To nagranie pochodzi z 2024 roku. Nie ma żadnych informacji, że źródłem ognia był irański atak czy że budynek był składem amunicji.
- Pojawiają się też inne nagrania wyrwane z kontekstu. Jedno z nich rzekomo pokazuje płonące obiekty naftowe w Arabii Saudyjskiej (1, 2, 3). W rzeczywistości jest to port w Jemenie ostrzelany przez Izrael w 2024 roku.
„Naszym celem jest ochrona narodu amerykańskiego poprzez eliminację bezpośrednich zagrożeń ze strony reżimu irańskiego”. To fragment wystąpienia Donalda Trumpa, w którym prezydent ogłosił rozpoczęcie operacji wojskowej wymierzonej w Iran. Niedługo przed tą wypowiedzią rozpoczęły się pierwsze izraelskie i amerykańskie działania wojskowe.
Izrael wspólnie z USA zaatakował kilkaset celów i wyeliminował irańskich oficjeli, w tym najwyższego przywódcę – Alego Chameneiego. W atakach ucierpieli również cywile. Irańskie władze donoszą o zniszczeniu szkoły dla dziewcząt, w wyniku którego zginęło ponad 100 osób, w tym dzieci.
W odpowiedzi na atak Iran wystrzelił pociski i wysłał drony w kierunku Izraela, a także państw sympatyzujących ze Stanami Zjednoczonymi. W niedzielę, 1 marca prezydent Trump potwierdził śmierć trzech żołnierzy USA.
W tym czasie w internecie pojawia się wiele materiałów wideo i zdjęć mających przedstawiać aktualną sytuację na Bliskim Wschodzie. Część z nich pokazuje budynek w Tel Awiwie trafiony rzekomo irańską rakietą. Jak stwierdzono w jednym z wpisów, w środku znajdował się ponoć skład amunicji.
Źródło: Facebook.com, 28.02.2026
To nie 2026 rok. Kiedy powstało nagranie z pożaru?
Sytuacje kryzysowe, takie jak konflikty na Bliskim Wschodzie, powodują pojawienie się wielu fałszywych informacji. Nie inaczej jest przy okazji aktualnych wydarzeń. Jak opisała redakcja Wired, platforma X została zalana falą nagrań wyrwanych z kontekstu. Podobnie jest w przypadku filmu pokazującego blok płonący rzekomo po irańskim ataku.
Factcheckingowa redakcja Lead Stories dotarła do oryginalnego materiału wideo. Jak się okazuje, pojawił się on w sieci już w 2024 roku. Nagranie faktycznie powstało w Tel Awiwie, ale nigdzie nie wspomniano ani o przyczynie wybuchu pożaru, ani o tym, że w bloku znajdował się skład amunicji. Film nie ma więc żadnego związku z obecnymi wydarzeniami.
#BREAKING Massive fire in a building in Tel Aviv, 7 fire teams are working to extinguish the fire
The cause of fire is unknown pic.twitter.com/AAxDn8vynw
— War Intel (@warintel4u) October 26, 2024
Uważaj na nagrania wyrwane z kontekstu – jest ich więcej
Palący się budynek w Tel Awiwie to tylko jeden z przykładów starych filmów, które służą obecnie do generowania zasięgów w mediach społecznościowych. Na innym nagraniu, które pojawiło się na Facebooku (1, 2, 3), widzimy ponoć płonącą instalację naftową w Arabii Saudyjskiej.
Shayan Sardarizadeh, dziennikarz BBC Verify, zwrócił uwagę, że ten film pojawił się w sieci dwa lata temu. Nie jest to Arabia Saudyjska, ale port w Jemenie, zaatakowany w 2024 roku przez Izrael w odpowiedzi na ataki rebeliantów Huti.
The Hudaydah Port, Yemen🇾🇪 is under attacks and hundreds of civilians have been killed. pic.twitter.com/Uqb2kccYVY
— United Yemeni Community in Scotland🧡 (@UYCS_) July 20, 2024
Podobnych przypadków wyrwania przekazów z pierwotnego kontekstu jest więcej. Niedawno opisywaliśmy pożar bloku mieszkalnego w Dubaju, który rzekomo miał być siedzibą CIA. Film pochodził z 2015 roku i nie miał żadnego związku z obecnymi wydarzeniami.
Warto pamiętać, że w sytuacjach kryzysowych pojawia się wiele fałszywych informacji. W przypadku wątpliwości zachęcamy do zgłaszania nam treści do weryfikacji przez nasz formularz.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
