Szybkie alerty Demagoga. Znajdziesz tu najważniejsze informacje o dezinformacji i manipulacjach, zwłaszcza w kontekście kampanii wyborczej.
Zdrowie psychiczne młodzieży a korzystanie z internetu. Wnioski z badań
Fot. Pexels / Modyfikacje: Demagog
Zdrowie psychiczne młodzieży a korzystanie z internetu. Wnioski z badań
Ukazał się raport z badań Fundacji Dbam o Mój Zasięg przeprowadzonych pod hasłem: „Dobre i złe wiadomości – życie online i offline a zdrowie psychiczne polskich nastolatków”. Ich głównym celem było sprawdzenie, w jaki sposób młodzi ludzie korzystają z internetu i jak treści, które w ten sposób konsumują, na nich wpływają. Szczególną uwagę zwrócono na zdrowie psychiczne, w tym na zachowania samobójcze wśród młodzieży (s. 6).
Badaniami objęto dwie grupy: uczniów klas siódmych szkół podstawowych oraz uczniów uczęszczających do klas trzecich szkół średnich. Łącznie było to ponad 1800 osób. Jako narzędzie wybrano ankietę audytoryjną (s. 5), którą przeprowadzał pracownik firmy badawczej (s. 9).
„W czasie realizacji badania w szkole musiała być dostępna co najmniej jedna osoba kompetentna do udzielenia pomocy (psycholog lub pedagog szkolny, wychowawca lub inna osoba wyznaczona przez dyrektora). Ankieterzy byli zobowiązani do zachowania spokoju, empatii i uważności na niepokojące sygnały, bez podejmowania działań terapeutycznych”.
„Dobre i złe wiadomości – życie online i offline a zdrowie psychiczne polskich nastolatków” (s. 13)
Emocje i samoocena uczniów. Niepokojące dane
W badaniach sprawdzono dobrostan psychiczny uczniów, ich kontakty z rówieśnikami i sposób postrzegania samych siebie. Wyniki nie napawają optymizmem i pokazują, jak złożonych problemów doświadcza młodzież (s. 19–20).
Z raportu wynika, że 20 proc. uczniów klas siódmych często odczuwa smutek lub pustkę. W szkołach średnich ten odsetek jest wyższy i sięga wśród uczniów badanych trzecich klas 33 proc. Co piąty uczeń (20 proc.) w tym przedziale wiekowym czuje się bezwartościowy. Uczniowie boją się także, że „wyjdą na głupka przed innymi ludźmi”. W szkołach podstawowych często lub zawsze boi się tego 33 proc. uczniów, a w średnich – 35 procent (s. 19).
Jeżeli chodzi o kwestie bliskich relacji i samotności, wyniki badania również dają do myślenia. Co piąty badany uczeń zgadza się ze stwierdzeniem, że nie ma naprawdę bliskiego przyjaciela. Z kolei 25 proc. wszystkich badanych uczniów zgadza się ze zdaniem: „Często czuję się odrzucony/-a”. Z kolei prawie co trzeci uczeń (29 proc.) klas trzecich szkół średnich uważa, że doświadcza ogólnej pustki (s. 20).
Na złe samopoczucie – social media
Okazuje się, że gdy pojawiają się trudne emocje, część młodzieży radzi sobie z nimi poprzez korzystanie z internetu. Jedna trzecia uczniów często lub zawsze zaczyna korzystać z sieci, kiedy jest przygnębiona. 27 proc. uczniów podstawówki i 35 proc. tych starszych, często lub zawsze korzystają z internetu, aby uciec od swoich zmartwień (s. 21).
Spora część uczniów – odpowiednio 24 i 34 proc. w badanych grupach – używa internetu wysoko kompulsywnie (s. 21). Większość badanych ma profile w mediach społecznościowych i korzysta z nich codziennie lub prawie codziennie (s. 23).
Wyniki badań wskazują, że uczniowie często korzystają z sieci, by „zabić nudę”, nawet nie wchodzą w interakcje z innymi internautami i mają poczucie, że to, co robią w internecie, jest pozbawione większej wartości (s. 21).
Szkodliwe treści znajdują uczniów same
Niestety, w poszukiwaniu sposobu zmniejszenia napięcia uczniowie natrafiają na treści, które mogą to napięcie dodatkowo potęgować. Przekazy związane z samookaleczeniem i samobójstwem wyświetlają się w mediach społecznościowych 40 proc. uczniów klasy siódmej szkoły podstawowej i 55 proc. uczniów klas trzecich szkoły średniej. Tylko 10 proc. badanych uczniów zadeklarowało, że specjalnie wyszukuje takie treści w sieci (s. 27).
„Prawie połowa uczniów (45 proc.), którzy zaznaczyli w kwestionariuszu, że w ciągu ostatniego roku mieli myśli samobójcze, zadeklarowała, że wyświetlały się im treści suicydalne w sieci. Treści te wyświetlały się, pomimo że nie były wyszukiwane!”.
„Dobre i złe wiadomości – życie online i offline a zdrowie psychiczne polskich nastolatków” (s. 13)
We wnioskach z badań znalazło się także wiele ważnych informacji dotyczących zależności między poszczególnymi obszarami, którym się przyglądano. Istotnym faktem okazuje się to, że uczniowie o niskich wskaźnikach kompulsywnego korzystania z internetu (44 proc.) częściej określali swoje samopoczucie jako wspaniałe lub dobre niż pozostali spośród badanych, czyli 30 proc. uczniów o umiarkowanej kompulsywności i 17 proc. uczniów o wysokiej kompulsywności (s. 29).
Rekomendacje autorów: co warto zmienić?
Autorzy badań podkreślają, że młodzież ma pozytywne zasoby, które powinno się rozpoznawać i wzmacniać, bo zdecydowana większość uczniów oceniała swoje samopoczucie w dniu udziału w badaniu jako pozytywne.
Z kolei na doświadczenie kryzysu psychicznego są narażeni zwłaszcza starsi uczniowie oraz dziewczęta, dlatego powinny być organizowane dla nich warsztaty i grupy wsparcia (s. 150). W rekomendacjach opisano także szereg potrzebnych działań z zakresu m.in. higieny cyfrowej.
„Warto wzmacniać świadomość uczniów, że ich działania w internecie współtworzą tę przestrzeń – odbiorca treści internetowych nie jest tylko biernym konsumentem, lecz także podmiotem współtworzącym obieg informacyjny”.
„Dobre i złe wiadomości – życie online i offline a zdrowie psychiczne polskich nastolatków” (s. 145).
Myśli samobójcze. Gdzie szukać pomocy?
Jeśli ty lub ktoś z twoich bliskich doświadczacie myśli samobójczych, nie czekaj i poszukaj pomocy. Możesz skorzystać z darmowych infolinii dla osób w kryzysie psychicznym:
- Antydepresyjny Telefon Zaufania ITAKA (czynny w poniedziałki i wtorki w godz. 15–20): tel. 22 484 88 01,
- Antydepresyjny Telefon Forum Przeciw Depresji (w każdy czwartek w godz. 17–19): tel. 22 594 91 00,
- Telefon zaufania dla osób dorosłych w kryzysie emocjonalnym (codziennie przez całą dobę): tel. 116 123,
- Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży (codziennie przez całą dobę): tel. 116 111.
Zawsze możesz też zadzwonić pod numer alarmowy 112 i zgłosić zagrożenie życia swojego lub osoby, o której wiesz, że planuje popełnienie samobójstwa.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter



