6 min czytania
Sprawdzamy wypowiedzi polityków i osób publicznych pojawiające się w przestrzeni medialnej i internetowej. Wybieramy wypowiedzi istotne dla debaty publicznej, weryfikujemy zawarte w nich informacje i przydzielamy jedną z pięciu kategorii ocen.
6 min czytania
Pięć godzin dziennie z telefonem? Dane nie dotyczą wszystkich uczniów
Pięć godzin dziennie z telefonem? Dane nie dotyczą wszystkich uczniów
W uzasadnieniu [projektu ustawy – przyp. Demagog] podano, że uczeń spędza średnio ponad 5 godzin dziennie na używaniu telefonu.
Częściowa prawda
Wypowiedź uznajemy za częściową prawdę, gdy:
- zawiera połączenie informacji prawdziwych z fałszywymi. Obecność nieprawdziwej informacji nie powoduje jednak, że teza zawarta w weryfikowanym stwierdzeniu zostaje wypaczona bądź przeinaczona,
- rzeczywiste dane w jeszcze większym stopniu przemawiają na korzyść tezy autora.
Częściowa prawda
Wypowiedź uznajemy za częściową prawdę, gdy:
- zawiera połączenie informacji prawdziwych z fałszywymi. Obecność nieprawdziwej informacji nie powoduje jednak, że teza zawarta w weryfikowanym stwierdzeniu zostaje wypaczona bądź przeinaczona,
- rzeczywiste dane w jeszcze większym stopniu przemawiają na korzyść tezy autora.
Edukacja Analiza w pigułce
- Przytoczona informacja nie została zawarta w uzasadnieniu aktualnego projektu ustawy dotyczącej zakazu używania telefonów komórkowych w szkołach. Pojawiła się natomiast w uzasadnieniu poselskiego projektu ustawy z 2025 roku, który dotyczył tej samej kwestii i poprzedzał obecny projekt rządowy.
- Czas spędzany przed ekranem różni się w zależności od grupy wiekowej. Badanie Urzędu Komunikacji Elektronicznej z 2025 roku wskazuje, że ok. 2/3 osób w wieku od 7 do 17 lat spędza średnio ponad trzy godziny w sieci (s. 9). Dla większości z nich preferowanym urządzeniem jest telefon (s. 8).
- Raport „Nastolatki” stworzony przez NASK pokazuje, że młodzież spędza średnio 4 godziny 59 minut w internecie – głównie za pośrednictwem smartfona, ale nie tylko. Najnowszy raport „Internet dzieci 2026” mówi, że grupa wiekowa 7–14 lat dziennie spędza średnio 3 godziny i 59 minut na korzystaniu z internetu w komórce.
- Bożena Lisowska trafnie mówi o kilku godzinach dziennie, ale zawyża ten czas – dostępne raporty nie potwierdzają, aby było to ponad 5 godzin. Ponadto nie obejmują wszystkich grup wiekowych i dotyczą korzystania z internetu, głównie na telefonie, ale nie tylko. Dlatego oceniamy wypowiedź jako częściową prawdę.
Podczas sejmowej debaty nad projektem zakazu korzystania z telefonów w szkołach padło wiele statystyk. „Nawet 40% dzieci do 5. roku życia używa telefonów komórkowych” (według raportu CBOS 38%), „71% młodych czuje się uzależnionych od telefonu”, a „85% Polaków popiera wprowadzenie zakazu używania smartfonów w szkołach podstawowych”.
Nie tylko posłanka Bożena Lisowska mówiła o nawykach młodzieży. Karina Bosak z Konfederacji powiedziała, że „przeciętny nastolatek spędza ze smartfonem ponad 5,5 godziny dziennie”, a Elżbieta Gapińska z KO doprecyzowała, że „nastolatki średnio spędzają przeszło 5 godzin [dziennie – przyp. Demagog ] w internecie”. Wiceminister edukacji Katarzyna Lubnauer mówiła natomiast o 4,5 godzinach korzystania z internetu dziennie: pół godziny w szkole, a 4 godziny w domu. Z czego wynika ta rozbieżność?
Debata dotyczyła propozycji rządowej, ale w jej uzasadnieniu nie pojawia się przytoczona statystyka. Aby zweryfikować tę informację, należy się cofnąć do poselskiego projektu z 2025 roku.
Niedokładne dane z poselskiego projektu ustawy
Uzasadnienie dokumentu zaczyna się od słów: „Uczniowie spędzają w dni robocze ponad 5 godzin dziennie, używając swoich telefonów komórkowych i z roku na roku tego czasu przybywa” (s. 4). Te dane nie są dokładne. Co więcej, w zależności grupy wiekowej czas spędzony przed ekranem jest nieco inny (1, 2, 3, 4).
W projekcie powołano się na raport „Internet dzieci” z 2025 roku, wedle którego w dni powszednie nastolatki spędzają w internecie ponad 5 godzin i 36 minut, a w dni wolne od zajęć nawet więcej, bo 6 godzin i 16 minut. „Czas ten z roku na rok systematycznie się wydłuża” (s. 25). Źródłem tych statystyk jest raport NASK „Nastolatki 3.0.” z 2023 roku.
Oba raporty mówią o czasie, jaki nastolatki spędzają codziennie w internecie, a więc nie są tożsame z liczbą godzin, jakie wszyscy uczniowie poświęcają na korzystanie z telefonu.
Ile godzin z telefonem? Najnowsze statystyki
Powstały już nowsze badania, według których czas spędzany w internecie jest krótszy. Nowy raport NASK „Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców” opublikowany w 2025 roku wskazuje, że średni czas korzystania z internetu przez młodzież wynosi codziennie 4 godziny i 59 minut. W weekendy to 5 godzin i 16 minut.
„To bardzo dużo, ale na szczęście mniej niż rekordowy wynik z 2022 r. (5 godz. 36 min)”. Ponownie – nie jest to czas korzystania telefonu, tylko z internetu, chociaż – jak dodano w raporcie – „93% nastolatków korzysta z internetu przez telefon. Smartfon to najważniejsze urządzenie w ich życiu online” (s. 11).
Według najnowszej edycji raportu „Internet dzieci 2026” osoby w wieku od 7 do 14 lat każdego dnia spędzają online 4 godziny i 25 minut na różnych urządzeniach. „W przypadku urządzeń mobilnych wynosi on 3 godziny i 59 minut dziennie, natomiast w przypadku komputerów zaledwie 37 minut” (s. 41). Z omówieniem raportu zapoznasz się w naszej analizie.
Według badania Urzędu Komunikacji Elektronicznej 63,4 proc. dzieci w grupie 7 do 17 lat deklaruje, że korzysta z sieci ponad 3 godziny dziennie. To jedno z nielicznych badań, które skupia się na uczniach w niemal każdej grupie wiekowej. Nacisk ponownie został jednak położony na czas spędzony w internecie, choć dla 3/4 z nich preferowanym urządzeniem jest właśnie telefon.
Dlatego stwierdzenie, że uczniowie spędzają średnio ponad 5 godzin dziennie na używaniu telefonu, jest nieaktualne i wymaga doprecyzowania konkretnej grupy wiekowej uczniów. Trudno porównać nawyki cyfrowe wszystkich uczniów w przedziale wiekowym 6–19 lat jako jednolitej grupy.
MEN: ponad połowa szkół już ograniczyła korzystanie z telefonów komórkowych
Aby zmienić cyfrowe nawyki uczniów, rządzący zaproponowali wprowadzenie zakazu korzystania z telefonów komórkowych we wszystkich szkołach podstawowych i przedszkolach. Uzasadnienie tej decyzji nie jest oczywiste, a o wątpliwościach dowiesz się z innej naszej analizy.
Obecnie zasady dotyczące wnoszenia telefonów komórkowych i korzystania z nich oraz z innych urządzeń elektronicznych określa statut szkoły. Dotychczas każda szkoła mogła samodzielnie decydować, czy i w jakim zakresie ograniczyć korzystanie z telefonów. Ministerstwo Edukacji Narodowej deklaruje, że ponad 50 proc. szkół wprowadziło już takie ograniczenia we własnych statutach.
Nowa ustawa zastępuje ten rozproszony model jednolitymi zasadami obowiązującymi we wszystkich szkołach podstawowych (również prywatnych) oraz przedszkolach. Zgodnie z przyjętą ustawą telefonu będzie można użyć tylko w szczególnych sytuacjach: gdy nauczyciel uzna, że jest potrzebny do zajęć, gdy uczeń będzie potrzebował skontaktować się z rodzicem lub będzie musiał monitorować swój stan zdrowia.
Za projektem głosowało 420 posłów, 6 było przeciwnych, a 4 się wstrzymało od głosu. Senat przyjął go bez poprawek. Teraz prezydent podejmie co do niej decyzję w ciągu 21 dni. Planowane jest, aby ustawa weszła w życie 1 września 2026 roku. Szkoły będą miały czas na dostosowanie statutów do końca roku.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci
Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej
Sprawdź
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
