4 min czytania
Sprawdzamy wypowiedzi polityków i osób publicznych pojawiające się w przestrzeni medialnej i internetowej. Wybieramy wypowiedzi istotne dla debaty publicznej, weryfikujemy zawarte w nich informacje i przydzielamy jedną z pięciu kategorii ocen.
4 min czytania
Dług publiczny Polski większy niż Ukrainy? Uwaga na manipulację
Dług publiczny Polski większy niż Ukrainy? Uwaga na manipulację
Polska ma trzykrotnie większy dług publiczny niż Ukraina w stanie wojny, a mimo to rząd lekką ręką rozdaje miliardy w „pomoc” dla Kijowa, zadłużając własnych obywateli po uszy.
Manipulacja
Wypowiedź uznajemy za manipulację, gdy zawiera ona informacje wprowadzające w błąd lub naginające/przeinaczające fakty, w szczególności poprzez:
- pominięcie ważnego kontekstu,
- wykorzystywanie poprawnych danych do przedstawienia fałszywych wniosków,
- wybiórcze wykorzystanie danych pasujących do tezy (cherry picking),
- używanie danych nieporównywalnych w celu uzyskania efektu podobieństwa lub kontrastu,
- wyolbrzymienie swoich dokonań lub umniejszenie roli adwersarza,
- pozamerytoryczne sposoby argumentowania.
Manipulacja
Wypowiedź uznajemy za manipulację, gdy zawiera ona informacje wprowadzające w błąd lub naginające/przeinaczające fakty, w szczególności poprzez:
- pominięcie ważnego kontekstu,
- wykorzystywanie poprawnych danych do przedstawienia fałszywych wniosków,
- wybiórcze wykorzystanie danych pasujących do tezy (cherry picking),
- używanie danych nieporównywalnych w celu uzyskania efektu podobieństwa lub kontrastu,
- wyolbrzymienie swoich dokonań lub umniejszenie roli adwersarza,
- pozamerytoryczne sposoby argumentowania.
Ukraina - Zgodnie z danymi Międzynarodowego Funduszu Walutowego na koniec 2024 roku polski dług publiczny wyniósł prawie 2 bln zł, natomiast ukraiński – blisko 6,9 bln hrywien, czyli około 0,62 bln zł. Oznacza to, że nominalnie dług publiczny Polski był ponad trzykrotnie wyższy niż Ukrainy.
- Relacja długu publicznego do PKB była jednak w Polsce zdecydowanie niższa niż w Ukrainie. Według danych MFW na koniec 2024 roku dług publiczny stanowił 55,3 proc. PKB Polski, podczas gdy w Ukrainie sięgał niemal 90 proc.
- Dane polskiego ministerstwa finansów wskazują, że w pierwszym kwartale 2025 roku dług publiczny w relacji do PKB wynosił 57,4 proc. W Ukrainie na koniec marca zadłużenie sięgnęło 96 proc. PKB.
- Włodzimierz Skalik przy porównywaniu zadłużenia obu państw pominął wielkość ich gospodarek. Dlatego jego wypowiedź oceniamy jako manipulację.
Dług publiczny – dane Międzynarodowego Funduszu Walutowego za 2024 rok
W 2024 roku dług publiczny Polski był nominalnie ponad trzykrotnie wyższy niż Ukrainy. Według obliczeń Międzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF) na koniec 2024 roku polski dług wyniósł niecałe 2 bln zł, podczas gdy ukraiński sięgał około 6,9 bln hrywien, czyli ok. 0,62 bln zł.
Ukraińska gospodarka jest jednak mniejsza niż polska, więc relacja długu do PKB była w Polsce zdecydowanie niższa niż w Ukrainie. Zgodnie z danymi IMF na koniec 2024 roku dług publiczny stanowił 55,3 proc. polskiego PKB, podczas gdy w Ukrainie sięgał on niemal 90 proc.
Informację, że dług publiczny Polski jest trzykrotnie wyższy niż dług Ukrainy, przekazaną we wpisie w mediach społecznościowych udostępnionym przez Włodzimierza Skalika, posła Konfederacji Korony Polskiej, pozbawioną tego kontekstu, należy uznać za manipulację.
Dług publiczny Ukrainy zbliża się do 100 proc. PKB
Od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę dług publiczny Ukrainy gwałtownie wzrósł. Z informacji udostępnionych przez ukraińskie ministerstwo finansów wynika, że do końca czerwca dług publiczny Ukrainy wzrósł do niecałych 7,7 bln hrywien. Program zarządzania długiem publicznym na bieżący rok opublikowany w styczniu 2025 roku zakłada dalszy wzrost zadłużenia – do 8,2 bln hrywien, co stanowiłoby ok. 97 proc. PKB.
Co wpływa na zadłużenie Polski?
10 czerwca 2025 roku Ministerstwo Finansów opublikowało dane dotyczące zadłużenia sektora finansów publicznych za pierwszy kwartał 2025 roku. Z informacji resortu wynika, że dług instytucji rządowych i samorządowych (tzw. dług EDP) wyniósł na koniec marca 2,12 bln zł, co odpowiada 57,4 proc. polskiego PKB.
Ekonomiści z PKO BP ostrzegają, że istnieje ryzyko przekroczenia poziomu 60 proc. jeszcze w 2025 roku. Ma to istotne znaczenie, ponieważ ta wartość stanowi górną granicę zadłużenia określoną w ramach dyscypliny budżetowej Unii Europejskiej. Jej przekroczenie może stanowić podstawę do wszczęcia procedury nadmiernego deficytu.
Analitycy PKO PB rozpatrujący przyczyny wzrostu długu wskazali na następujące czynniki: kontrakty zbrojeniowe, część pożyczkową Krajowego Planu Odbudowy oraz zabezpieczenie środków na przyszłe wydatki.
Ich zdaniem jednak, mimo pogorszenia obrazu finansów publicznych, procedura nadmiernego deficytu nie powinna być dla Polski w najbliższym czasie dotkliwa. „Rząd zawnioskował o klauzulę wyjścia w związku z wydatkami militarnymi, a luźna polityka fiskalna w prawie całej UE ogranicza pole manewru KE wobec Polski” – tłumaczą eksperci PKO PB.
Autorzy raportu wskazują, że istotnym czynnikiem ryzyka dla prognoz fiskalnych jest współpraca rządu z prezydentem.
Analiza powstała w ramach projektu współfinansowanego ze środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności w ramach programu Wspieramy Ukrainę, realizowanego przez Fundację Edukacja dla Demokracji.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci
Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej
Sprawdź
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
Ukraina 
