5 min czytania
Sprawdzamy wypowiedzi polityków i osób publicznych pojawiające się w przestrzeni medialnej i internetowej. Wybieramy wypowiedzi istotne dla debaty publicznej, weryfikujemy zawarte w nich informacje i przydzielamy jedną z pięciu kategorii ocen.
5 min czytania
Finansowanie internetu Ukrainie. Czy Polacy są przeciwni takiemu wsparciu?
Finansowanie internetu Ukrainie. Czy Polacy są przeciwni takiemu wsparciu?
Wicepremier Gawkowski poinformował, że polski rząd zapłacił już 200 mln dolarów za internet dla Ukrainy. W sondażu zleconym przez Radio ZET 68 proc. badanych jest przeciwnych finansowaniu internetu, 32 proc. popiera taką decyzję.
Manipulacja
Wypowiedź uznajemy za manipulację, gdy zawiera ona informacje wprowadzające w błąd lub naginające/przeinaczające fakty, w szczególności poprzez:
- pominięcie ważnego kontekstu,
- wykorzystywanie poprawnych danych do przedstawienia fałszywych wniosków,
- wybiórcze wykorzystanie danych pasujących do tezy (cherry picking),
- używanie danych nieporównywalnych w celu uzyskania efektu podobieństwa lub kontrastu,
- wyolbrzymienie swoich dokonań lub umniejszenie roli adwersarza,
- pozamerytoryczne sposoby argumentowania.
Manipulacja
Wypowiedź uznajemy za manipulację, gdy zawiera ona informacje wprowadzające w błąd lub naginające/przeinaczające fakty, w szczególności poprzez:
- pominięcie ważnego kontekstu,
- wykorzystywanie poprawnych danych do przedstawienia fałszywych wniosków,
- wybiórcze wykorzystanie danych pasujących do tezy (cherry picking),
- używanie danych nieporównywalnych w celu uzyskania efektu podobieństwa lub kontrastu,
- wyolbrzymienie swoich dokonań lub umniejszenie roli adwersarza,
- pozamerytoryczne sposoby argumentowania.
Ukraina - W latach 2022–2024 Polska wydała ok. 323 mln zł na przekazane Ukrainie terminale Starlink i abonament do nich, pozwalający na dostęp do internetu. Zgodnie z prognozami Ministerstwa Cyfryzacji wydatki na ten cel od stycznia do września 2025 roku mają wynieść ok. 78,1 mln zł.
- Opisywany przez Leszka Millera sondaż, rzekomo zlecony przez Radio ZET, jest tak naprawdę sondą przeprowadzoną na stronie internetowej radia.
- Sondaż to natomiast badanie oparte na metodzie naukowej. Jest przeprowadzany na reprezentatywnej grupie osób, wyłonionej w losowaniu, z których każda może udzielić odpowiedzi tylko raz.
- Leszek Miller przedstawia wyniki sondy internetowej jako rezultat sondażu. Pomija w ten sposób fakt, że opisywane przez niego źródło ma niską jakość. W związku z tym jego wypowiedź oceniamy jako manipulację.
Spór Muska i Sikorskiego o Starlinki
Dyskusję na temat finansowania internetu dla Ukrainy wywołał już w marcu 2025 roku wpis Elona Muska, właściciela systemu Starlink. Stwierdził w nim, że gdyby terminale tej sieci zostały wyłączone, to linia frontu by się zawaliła. „[…] Mój system Starlink stanowi kręgosłup ukraińskiej armii” – napisał i zaapelował o natychmiastowe doprowadzenie do pokoju.
I literally challenged Putin to one on one physical combat over Ukraine and my Starlink system is the backbone of the Ukrainian army. Their entire front line would collapse if I turned it off.
What I am sickened by is years of slaughter in a stalemate that Ukraine will…
— Elon Musk (@elonmusk) March 9, 2025
W związku z tym, że polski rząd finansuje część wykorzystywanych przez Ukrainę terminali Starlink, na słowa amerykańskiego miliardera zareagował minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski. „Jeśli SpaceX okaże się niewiarygodnym dostawcą, będziemy zmuszeni szukać innych” – napisał na portalu X. Do tych wypowiedzi odniósł się sekretarz stanu USA Marco Rubio, który zaprzeczył, jakoby Waszyngton groził Ukrainie odcięciem od Starlinka.
Leszek Miller: 68 proc. badanych jest przeciwnych
Do tematu finansowania Starlinków przez polski rząd powrócił w lipcu 2025 roku Leszek Miller. Były premier stwierdził, że w sondażu zleconym przez Radio ZET 68 proc. badanych opowiedziało się przeciwko opłacaniu przez Polskę internetu dla Ukrainy.
Wicepremier Gawkowski poinformował, że polski rząd zapłacił już 200 mln. dolarów za internet dla Ukrainy. W sondażu zleconym przez radio Zet 68 proc. badanych jest przeciwnych finansowaniu internetu, 32 proc. popiera taką decyzję. Ze swej strony ponawiam pytanie o podstawę prawną…
— Leszek Miller (@LeszekMiller) July 10, 2025
Jak się okazuje, były polityk odniósł się do wyników sondy, którą przeprowadzono na stronie internetowej radia – w trakcie marcowej rozmowy z wicepremierem Krzysztofem Gawkowskim. Warto jednak podkreślić, że sonda nie jest taką samą formą badania co sondaż.
Sonda to dowolne badanie, w którym zadaje się pytanie dużej grupie ludzi. Nie daje to gwarancji, że nie zgromadzi ona nadzwyczajnie wielkiej grupy osób o określonych poglądach ani że taka grupa nie będzie udzielała odpowiedzi wielokrotnie.
Z kolei sondaż jest badaniem według określonej metodologii, przeprowadzonym na reprezentatywnej grupie, wyłonionej w drodze losowania. Co istotne, każda z osób biorących udział w sondażu może udzielić odpowiedzi tylko raz.
Warto także zauważyć, że Leszek Miller już w przeszłości wypowiadał się krytycznie na temat Ukrainy, m.in. przypisywał jej obywatelom zbrodnie, których nie popełnili. Powtarzał tym samym narrację (będącą elementem rosyjskiej propagandy), którą Rosja wykorzystuje do uzasadniania pełnoskalowej agresji na Ukrainę.
System Starlink w Ukrainie – do czego służy i ile kosztuje?
Terminale systemu Starlink są podstawą łączności wojskowej w Ukrainie – umożliwiają korzystanie z internetu satelitarnego m.in. na froncie. Niemal 20 tys. takich urządzeń (w ramach wypożyczenia w latach 2022–2023) dostarczyła Polska (Polsko-Ukraińskie Porozumienie w Dziedzinie Bezpieczeństwa, s. 21).
W marcu 2025 roku Ministerstwo Cyfryzacji przekazało Polskiej Agencji Prasowej, że na sfinansowanie zakupu terminali Starlink oraz abonamentów pozwalających na dostęp do internetu w latach 2022–2024 wydano ok. 323 mln zł. Zgodnie z szacunkami resortu wydatki na ten cel od stycznia do września 2025 mają wynieść ok. 78,1 mln zł.
Co myślą Polacy o wsparciu dla Ukrainy?
Wyniku sondażu przeprowadzonego w czerwcu 2025 roku przez Instytut Badań Rynkowych i Społecznych IBRiS, na zlecenie Fundacji Stand With Ukraine oraz portalu Defence24, wskazują, że 35 proc. respondentów zgadza się ze stanowiskiem, że wsparcie ekonomiczne dla Ukrainy powinno być kontynuowane. Przeciwnego zdania jest 44 proc. ankietowanych.
Również 35 proc. respondentów uznało, że dalsza pomoc wojskowa udzielana przez Polskę Ukrainie powinna pozostać na obecnym poziomie. 5 proc. opowiedziało się za jej zwiększeniem, 26 proc. za zmniejszeniem, a 20 proc. stwierdziło, że powinna ona zostać całkowicie wstrzymana.
Analiza powstała w ramach projektu współfinansowanego ze środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności w ramach programu Wspieramy Ukrainę, realizowanego przez Fundację Edukacja dla Demokracji.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci
Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej
Sprawdź
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
Ukraina 
