Analiza w pigułce

Nagranie z autobusu w Bielsku-Białej, na którym widać agresywne zachowanie 54-letniego mężczyzny wobec dwóch dziewczynek z Ukrainy, wywołało szeroką dyskusję wśród polityków, dziennikarzy i internautów. 

Do incydentu doszło 11 lipca. Niedługo później wokół wydarzeń zaczęły krążyć fałszywe informacje (np. 1, 2, 3). W odpowiedzi Miejski Zakład Komunikacyjny w Bielsku-Białej opublikował oświadczenie, w którym na podstawie zapisu z monitoringu przedstawił przebieg zdarzenia.

Jednocześnie MZK poinformował, że nagranie zostało zabezpieczone przez policję i stanowi materiał dowodowy w prowadzonym postępowaniu. „Z tego względu, a także z uwagi na regulacje o ochronie danych osobowych, spółka nie ma możliwości jego udostępnienia ani publikacji” – czytamy w oświadczeniu.

To wyjaśnienie nie przekonało jednak wszystkich. Poseł PiS Dariusz Matecki napisał na platformie X, że brak publikacji nagrania „to tylko decyzja MZK”. Kolejnego dnia poinformował, że przewoźnik odmówił mu udostępnienia nagrania.

Policja w Bielsku-Białej: Zgodę może wydać prokurator

O to, czy Miejski Zakład Komunikacyjny w Bielsku-Białej rzeczywiście nie może opublikować nagrania z monitoringu, ponieważ zostało ono zabezpieczone przez policję jako materiał dowodowy, zapytaliśmy Komendę Miejską Policji w Bielsku-Białej.

Jak zaznaczył, ewentualną zgodę na upublicznienie nagrania na etapie postępowania przygotowawczego, może wydać prokurator, a gdy rozpocznie się postępowanie sądowe – prezes sądu. 

Prokuratura w Żywcu odmawia upublicznienia nagrania

Łukasz Witkowski z Prokuratury Rejonowej w Żywcu przekazał w komentarzu dla Demagoga, że ze względu na dobro prowadzonego postępowania prokurator nie wyraził zgody na upublicznienie nagrania ze zdarzenia w Bielsku-Białej.

Witkowski wyjaśnił, że wynika to z tego, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej „nie mogą służyć realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowań”.

Prokurator powołał się na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 21 kwietnia 2022 roku (sygn. II SAB/Sz 17/22). Wówczas sąd wskazał, że samo powołanie się na ustawę o dostępie do informacji publicznej nie oznacza obowiązku jej zastosowania, jeżeli dostęp do żądanych informacji został zapewniony w innym trybie.

Kto ma prawo obejrzeć nagranie z Bielska Białej?

Zgodnie z art. 156 par 5 k.p.k., na który powołuje się Prokuratura Rejonowa w Żywcu, dostęp do akt postępowania przygotowawczego przysługuje stronom oraz ich obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym.

Osobom tym udostępnia się akta oraz umożliwia sporządzanie z nich odpisów lub kopii, o ile nie zagraża to prawidłowemu tokowi postępowania ani ważnemu interesowi państwa.

Oznacza to, że jeśli Dariusz Matecki chciał uzyskać dostęp do nagrania stanowiącego dowód w sprawie, powinien zwrócić się do Prokuratury Rejonowej w Żywcu, a nie do Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego w Bielsku-Białej.

Prokuratura wykluczyła domysły o prowokacji

Na nagraniu, które opublikował Dariusz Matecki 16 lipca, możemy zobaczyć odpowiedź, jaką otrzymał od MZK [czas nagrania: 00:24]. W punkcie piątym wprost mu wyjaśniono, że dysponentem materiału, o którego udostępnienie prosi, jest Prokuratura Rejonowa w Żywcu. 

Mimo to polityk nie odnosi się wprost do tej kwestii. Podkreśla za to w swoim wpisie, że na czele MZK stoi działacz Koalicji Obywatelskiej i dodaje, że pozostaje w sferze domysłów, że „Ukraińcy mieli wyzywać, bądź nawet opluć tego człowieka, a dopiero później nagrać jego reakcję”.

Na domysły o których mówi Dariusz Matecki odpowiedziała już rzeczniczka Prokuratury Okręgowej w Bielsku-Białej Małgorzata Moś-Brachowska. „Jedno, co mogę powiedzieć, to że wykluczone jest tutaj działanie prowokujące czy wulgarne z ich strony” – przekazała Interii. Za to podejrzany przyznał się, że znieważył trzy obywatelki Ukrainy, w tym dwie małoletnie, z powodu ich przynależności narodowej.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam