Sprawdzamy wypowiedzi polityków i osób publicznych pojawiające się w przestrzeni medialnej i internetowej. Wybieramy wypowiedzi istotne dla debaty publicznej, weryfikujemy zawarte w nich informacje i przydzielamy jedną z pięciu kategorii ocen.
Więzienie za kryptowaluty? Polityk błędnie rozumie nowy przepis
Więzienie za kryptowaluty? Polityk błędnie rozumie nowy przepis
![]()
Jeżeli weźmiemy prostą rzecz, czyli prosty przypadek pani Grażyny, która prowadzi sklep z rękodziełem i w ramach nowoczesnego sposobu sprzedaży zacznie stosować wtyczkę, która umożliwi w jej sklepie płatność kryptowalutami, i będzie interpretacja prawna, że ta wtyczka świadczy usługę wymiany kryptoaktywów na inne kryptoaktywa i jest to niezgodne z działalnością nielicencjonowaną, to zgodnie z pani poprawką obligatoryjnie pani Grażyna trafi na 6 miesięcy do więzienia co najmniej.
- Sejm pracuje obecnie nad rządowym projektem ustawy o rynku kryptoaktywów. W toku prac podkomisja stała ds. instytucji finansowych zgłosiła poprawkę dotyczącą art. 121, wprowadzającego kary za świadczenie usług w zakresie kryptoaktywów bez uprawnień (s. 77).
- Pierwotnie projekt przewidywał grzywnę do 5 mln zł lub karę pozbawienia wolności do 5 lat (s. 70). Podkomisja zaproponowała jednak wprowadzenie dolnego progu kary więzienia, ustalając go na 6 miesięcy (s. 83). Żaden z przepisów – zarówno pierwotny, jak i po poprawce – nie nakłada jednak na sąd obowiązku orzeczenia kary pozbawienia wolności.
- Jak wyjaśnia dr hab. Mikołaj Małecki, profesor w Katedrze Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego, przed wprowadzeniem poprawki, gdy dolny wymiar kary nie był wskazany wprost, wynosił on i tak 1 miesiąc (art. 37 Kodeksu karnego). Dr hab. Małecki zwraca także uwagę, że sąd może orzec karę niższą, niż przewidziano w ustawie (art. 37b), albo zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, jeśli uzna, że ustawowe sankcje są zbyt surowe (art. 60).
Rząd chce uregulować rynek kryptowatut w Polsce
W Sejmie trwają prace nad ustawą regulującą rynek kryptowalut. Projekt ma dostosować polskie przepisy do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2023/1114 z dnia 31 maja 2023 roku (tzw. rozporządzenie MiCA), które wprowadza wspólne ramy działania rynku kryptoaktywów we wszystkich krajach Unii Europejskiej (s. 106).
Rządowy projekt ustawy o rynku kryptoaktywów zakłada, że nadzór nad obrotem kryptowalut w Polsce przejmie Komisja Nadzoru Finansowego (KNF). Świadczenie usług związanych z kryptoaktywami stanie się działalnością regulowaną i będzie wymagało zezwolenia (s. 107).
Dokument przewiduje kary za prowadzenie działalności bez uprawnień (s. 70). Wokół tego tematu pojawiły się w sieci wpisy polityków, m.in. Krzysztofa Bosaka i Janusza Kowalskiego. Zawierały one fałszywe informacje na temat wspomnianych kar.
Płatność kryptowalutami w sklepie. Czy grozi za to więzienie?
Janusz Kowalski, poseł Prawa i Sprawiedliwości, na posiedzeniu sejmowej Komisji Finansów Publicznych ostrzegał, że zaproponowana w toku prac nad ustawą poprawka dotycząca kar uderzy w małych przedsiębiorców. Polityka zaniepokoiło, że podkomisja stała ds. instytucji finansowych zaproponowała, że najniższa kar więzienia za świadczenie usług w zakresie kryptoaktywów bez uprawnienia powinna wynosić 6 miesięcy (s. 83).
Kowalski przywołał przykład właścicielki sklepu, która rzekomo w świetle zmienionych przepisów mogłaby trafić do więzienia za użycie nielicencjonowanej wtyczki umożliwiającej przyjmowanie płatności w kryptowalutach [czas nagrania: 18:49].
Obawy posła bazują jednak na fałszywych przesłankach. Ani pierwotny projekt, ani poprawka nie nakładają na sąd obowiązku orzeczenia kary więzienia.
Oryginalne brzmienie przepisu. Niewiele się zmieniło
W przepisie dotyczącym kar zmienił się tylko jeden element. Pierwotnie artykuł, na który powołuje się Janusz Kowalski, brzmiał następująco:
„Art. 121. 1. Kto, nie będąc do tego uprawnionym, prowadzi działalność związaną ze świadczeniem usług w zakresie kryptoaktywów, o której mowa w art. 59 lub art. 60 rozporządzenia 2023/1114, podlega grzywnie do 5 000 000 zł albo karze pozbawienia wolności do lat 5, albo obu tym karom łącznie”.
W toku prac zaproponowano poprawkę, która wprowadza jedynie minimalny wymiar kary pozbawienia wolności (6 miesięcy), pozostawiając możliwość wymierzenia wyłącznie grzywny (s. 83).
Komentarz karnisty: Sąd zawsze może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary
O komentarz w sprawie tych przepisów poprosiliśmy dr. hab. Mikołaja Małeckiego, profesora w Katedrze Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ekspert również zwrócił uwagę, że przepis w brzmieniu zaproponowanym przez podkomisję daje sądowi inne możliwości niż wymierzenie kary pozbawienia wolności.
„Żaden z tych przepisów nie zmusza sądu do wymierzenia sprawcy kary pozbawienia wolności. Wręcz przeciwnie, jest w nich wprost napisane, że sprawca podlega grzywnie albo pozbawieniu wolności, albo obu tym karom łącznie. Mamy więc do czynienia z alternatywą i wybór wymierzanej kary należy do sądu”.
Jednocześnie, jak wyjaśnia dr hab. Małecki, nawet przed poprawką istniał dolny wymiar kary – który wynosił 1 miesiąc – wynikający z Kodeksu karnego (art. 37). Ekspert zwraca także uwagę, że sąd może orzec karę niższą niż przewidziana w ustawie (art. 37b) albo zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, jeżeli uzna, że ustawowe sankcje są zbyt surowe (art. 60).
PiS przygotuje własną ustawę o rynku kryptowalut
Janusz Kowalski zgłasza wobec rządowego projektu także inne zastrzeżenia. Krytykuje m.in. jego objętość, a w przepisach karnych widzi zagrożenie dla „innowacji kryptowalutowych”. „To pokazuje skalę absurdu ekipy Tuska, która blokuje rozwój kryptoaktywów w Polsce, chcąc, aby Polacy trzymali swoje oszczędności poza Polską” – przekonuje poseł.
Zapowiedział, że klub Prawa i Sprawiedliwości nie poprze ustawy i będzie apelował do prezydenta o jej zawetowanie. Polityk dodał, że PiS przygotuje własny projekt implementujący rozporządzenie MiCA w Polsce i ma go zaprezentować na kongresie programowym partii pod koniec października br.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter



