Analizy
Andrzej Duda żegna pałac prezydencki. Co obiecał, co zrobił, a czego nie zrealizował?
5 min czytania
Rozliczamy polityków ze składanych obietnic.
5 min czytania
Andrzej Duda żegna pałac prezydencki. Co obiecał, co zrobił, a czego nie zrealizował?
Druga kadencja prezydentury Andrzeja Dudy dobiega końca. Z 21 obietnic prezydenta możliwych do weryfikacji większość nie została spełniona. Mimo licznych zapowiedzi rzadko sięgał on po przysługujące mu uprawnienia np. w postaci inicjatywy ustawodawczej.
Druga kadencja prezydentury Andrzeja Dudy dobiega końca. Z 21 obietnic prezydenta możliwych do weryfikacji większość nie została spełniona. Mimo licznych zapowiedzi rzadko sięgał on po przysługujące mu uprawnienia np. w postaci inicjatywy ustawodawczej.
6 sierpnia 2025 roku odbędzie się uroczystość zaprzysiężenia prezydenta Karola Nawrockiego. Oznacza to koniec drugiej kadencji Andrzeja Dudy. Pięć lat temu – w trakcie kampanii wyborczej – ubiegający się o reelekcję prezydent przedstawił obietnice, które obiecał spełnić, jeśli zwycięży w wyborach.
W opisie naszej metodologii wyjaśniliśmy, w jaki sposób weryfikujemy i oceniamy obietnice. Zapoznasz się z nim tutaj.
Prezydent Duda zawarł swoje obietnice w czterech dokumentach programowych. Były to: program wyborczy, Plan Dudy, Eko-Karta oraz Karta Rodziny. Nadszedł czas na ocenę stopnia realizacji zobowiązań.
Obietnice czy deklaracje poparcia?
Część z punktów przedstawionych w tych dokumentach okazała się zapowiedziami obrony rozwiązań, których nikt w rzeczywistości nie próbował zmieniać lub likwidować (np. gwarancja zachowania obniżonego wieku emerytalnego zapisana w Karcie Rodziny). W związku z tym zdecydowaliśmy nie weryfikować tego typu obietnic.
Inne obietnice były jedynie deklaracjami poparcia dla podjętych bądź planowanych działań rządu Zjednoczonej Prawicy, np. dla Rządowego Programu Dróg Lokalnych, Centralnego Portu Komunikacyjnego (w ramach Planu Dudy) czy programów Czyste Powietrze oraz Moja Woda (zapisanych w Eko-Karcie).
Ze względu na ograniczony wpływ prezydenta na ich realizację, polegający na słownym poparciu postulatów czy złożeniu wyłącznie podpisu pod ustawami, nie wzięliśmy tych działań pod uwagę przy weryfikacji obietnic.
Nie rozliczaliśmy prezydenta także z rozwiązań, które były wdrażane przez rząd na podstawie rozporządzeń lub które przybrały formę działań realizowanych przez administrację rządową (np. program Moja Woda, utworzony w ramach współpracy Ministerstwa Klimatu oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej).
Podobnie postąpiliśmy z obietnicami, na których realizację miało wpływ wiele działań podjętych przez różne podmioty, a prezydent nie był ich inicjatorem (np. postulaty zmniejszenia liczby polskich miast na liście najbardziej zanieczyszczonych europejskich miast, czy też postulaty zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym, zawarte w Eko-Karcie).
Prezydent wykazał się inicjatywą, choć nie zawsze mógł liczyć na współpracę
Zgodnie z naszą metodologią przeprowadziliśmy fact-checking postulatów mających skonkretyzowany i weryfikowalny charakter. W tym celu wybraliśmy 21 obietnic, przy których realizacji prezydent Andrzej Duda podjął lub mógł podjąć własne działania, np. poprzez przedstawienie projektu ustawy, czy też aktywną współpracę z rządem, a nie tylko poprzez werbalne poparcie.
Cztery obietnice oceniliśmy jako zrealizowane. Są to obietnice wprowadzenia dodatku solidarnościowego, wprowadzenia bonu turystycznego, przeznaczenia pieniędzy z Funduszu Medycznego na leczenie onkologiczne i chorób rzadkich oraz realizacji Narodowej Strategii Onkologicznej. W każdym z tych przypadków, aby zrealizować swoje zobowiązania, prezydent skorzystał z prawa inicjatywy ustawodawczej.
Dwie obietnice sklasyfikowaliśmy jako zamrożone. Dotyczą one współpracy z rządem w przygotowaniu systemu retencji oraz zakazu adopcji dzieci przez pary homoseksualne. W obu przypadkach prezydent podjął działanie, a realizację obietnic uniemożliwiły zewnętrzne przesłanki, takie jak brak współpracy ze strony rządu lub parlamentu.
Czego nie udało się zrealizować? Brak aktywności prezydenta
Piętnaście obietnic uznaliśmy za niezrealizowane. Dotyczyły one m.in. wprowadzenia na paragonach informacji o sumie wydanej na zakupy polskich produktów, przyjęcia bonusu klimatycznego, utworzenia programów Sokół 2.0. oraz Trener zdrowia, zwiększenia kar za przemoc w rodzinie, objęcia szczególną opieką rodzin wychowujących dzieci z niepełnosprawnościami czy wprowadzenia zakazu „propagowania ideologii LGBT” w instytucjach publicznych.
Chociaż Andrzej Duda zapowiadał realizację tych postulatów, to nie przedstawił projektów ustaw wprowadzających je w życie. Nie podjął tym samym działań mających na celu zmobilizowanie parlamentu oraz rządu do przyjęcia takich rozwiązań.
Z prośbą o komentarz w sprawie działań podjętych przez prezydenta na rzecz realizacji tych 15 obietnic zwróciliśmy się do Kancelarii Prezydenta RP. Gdy tylko otrzymamy odpowiedź, zaktualizujemy ten tekst.
Wizja Polski Andrzeja Dudy
Warto podkreślić, że nie zajmujemy się oceną wizji przyszłości Polski, jaką prezentował Andrzej Duda. Przyglądamy się jedynie temu, co obiecywała głowa państwa, oraz odpowiadamy przy tym na pytania, co rzeczywiście zostało zrealizowane przez prezydenta, a w których przypadkach skończyło się tylko na zapowiedziach.
Zrealizowane (4)
Zamrożone (2)
Niezrealizowane (15)
- Suma wydana na polskie produkty
- Fundusz Modernizacji Szkół
- Program Sokół 2.0
- Trener zdrowia
- Narodowy program sadzenia drzew
- Wspieranie firm rozwijających technologie służące do produkcji zielonej energii
- Rozwój narzędzi sprzyjających obniżaniu cen prądu dla przedsiębiorstw
- Ułatwienie tworzenia terenów zielonych
- Bonus klimatyczny
- Większy nadzór nad odpadami w gospodarce
- Wsparcie dla rodzin wychowujących dzieci z niepełnosprawnościami
- Wprowadzenie zakazu „propagowania ideologii LGBT”
- Wsparcie dla osób samotnie wychowujących dzieci
- Zwiększenie kar za przemoc rodzinną
- Prorodzinny rynek pracy
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci
Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej
Sprawdź
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
