Prezydent Karol Nawrocki uda się 3 września z pierwszą wizytą roboczą do Stanów Zjednoczonych. Głowa polskiego państwa spotka się w Białym Domu z prezydentem USA Donaldem Trumpem. 

Nawrocki i Trump po raz pierwszy spotkają się jako prezydenci, choć mieli już okazję rozmawiać osobiście w maju br. Nawrocki, walczący wówczas o fotel prezydenta, pojechał do USA, gdzie w Białym Domu zobaczył się z jego gospodarzem.

Andrzej Duda, komentując kampanijną wizytę Nawrockiego, przypomniał, że sam trzykrotnie gościł w Białym Domu, co – jak podkreślił – „nie zdarzyło się żadnemu innemu polskiemu prezydentowi”. 

Były prezydent Polski zaznaczył też, że zarówno jego częste wizyty w USA, jak i majowa wizyta Nawrockiego, wynikały z faktu, że środowisko Trumpa ceni sobie współpracę z polską prawicą.

Kwaśniewski w Białym Domu częściej niż Duda

W tym drugim przypadku może świadczyć to o tym, że o spotkaniach prezydentów nie przesądza tylko zbieżny światopogląd, ale też interes państwowy. Sytuacja Kwaśniewskiego i Busha jest o tyle ciekawa, że choć politycy wywodzili się z przeciwstawnych stronnictw, to łączyła ich dosyć bliska relacja, często określana jako przyjaźń (1, 2, 3).

Pierwsza wizyta polskiego prezydenta w Białym Domu od 8 lat

Prezydentem z drugą największą liczbą wizyt w Białym Domu jest Andrzej Duda. W trakcie pierwszej kadencji spotkał się z prezydentem USA Donaldem Trumpem trzykrotnie – w 2018, 2019 i 2020 roku. 

Prezydenci pierwszy raz rozmawiali na żywo w maju 2017 roku podczas spotkania przywódców NATO w Brukseli. Z kolei w lipcu 2017 roku Donald Trump złożył wizytę w Polsce.

Spotkanie w 2018 roku było, jak informowała sama kancelaria, pierwszą wizytą prezydenta RP w Białym Domu od 8 lat (w 2010 roku Biały Dom odwiedził Bronisław Komorowski). W trakcie wizyty Andrzeja Dudy prezydenci podpisali deklarację dotyczącą współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności, energetyki oraz wymiany handlowej i inwestycji. 

W czerwcu 2019 roku Andrzej Duda z małżonką odwiedził Biały Dom ponownie. To spotkanie poświęcono obecności militarnej amerykańskich wojsk w Polsce. Liderzy podpisali deklarację o współpracy obronnej. Na jej mocy stany Zjednoczone zobowiązały się do zwiększenia wojsk amerykańskich stacjonujących w Polsce o 1 tys. żołnierzy.

11 spotkań Dudy z Trumpem

W sumie na prezydenturę Dudy nałożyły się cztery kadencje amerykańskich prezydentów: Baracka Obamy do 2017 roku, Donalda Trumpa do 2021 roku, później Joe Bidena do 2025 roku i na koniec ponownie Trumpa, od stycznia 2025 roku (s. 139). 

Po wygranych przez Joe Bidena wyborach spadła intensywność relacji dwustronnych, co mogło wiązać się ze sporem dotyczącym praworządności czy mediów prywatnych (1, 2, 3). Impas przerwała inwazja Rosji na Ukrainę (1, 2). Przejawem wzmożonej współpracy były dwie wizyty Bidena w Polsce (1, 2).

Wizyta oficjalna i robocza. Na czym polega różnica?

Andrzej Duda podkreślał, że jego spotkania z Donaldem Trumpem miały charakter oficjalny. Według polskiego poradnika dyplomatycznego wizyty głów państw dzielimy na oficjalne i robocze. 

Oficjalna wizyta wyróżnia się dosyć ściśle określonym harmonogramem (np. powitanie na lotnisku, powitanie na dziedzińcu pałacu prezydenckiego, konferencja, obiad), podczas gdy wizyta robocza nie musi zawierać wszystkich określonych punktów i jej przebieg zależy głównie od ustaleń obu stron. 

Stany Zjednoczone również kategoryzują wizyty przedstawicieli innych państw i takich kategorii jest pięć. Wizyta może być państwowa, oficjalna, oficjalna robocza, robocza oraz prywatna (s. 164–165). 

Wizyty państwowe oraz wizyty oficjalne to wizyty z najwyższymi honorami, oferowane głowom państwa na zaproszenie prezydenta Stanów. Scenariusz takiego spotkania zakłada m.in. ceremonię powitalną i pożegnalną czy salwy honorowe. W trakcie oficjalnej wizyty roboczej organizowany jest obiad i konferencja prasowa, podczas gdy wizyta robocza to po prostu spotkanie bez żadnych dodatkowych elementów. 

Kwaśniewski częściej w Białym Domu w ramach wizyt roboczych

Spośród sześciu wizyt prezydenta Kwaśniewskiego w Białym Domu, jedna miała charakter oficjalny, a pozostałe to wizyty robocze.

Większość wizyt przeprowadzono w drugiej kadencji Kwaśniewskiego: w 2002, w 2003, w 2004 roku i dwukrotnie w 2005 roku (1, 2). Istotnym tematem rozmów obu prezydentów z tego okresu była wojna z terroryzmem, jaką Stany rozpoczęły po zamachu z 11 września 2001 roku (1, 2, 3). 

To właśnie podczas kadencji Aleksandra Kwaśniewskiego Polska dołączyła do koalicji państw, które wysłały swoich żołnierzy na wojny w Afganistanie i w Iraku. Również w czasie kadencji Kwaśniewskiego, w wyniku jego rozmów z Bushem, Polska zdecydowała się na zakup amerykańskich samolotów F-16 (1, 2, 3), które są na wyposażeniu polskiej armii do dziś.

Wałęsa, Kaczyński i Komorowski. Ile razy odwiedzili Biały Dom?

W przypadku pozostałych prezydentów spotkań było mniej. Do pierwszej wizyty polskiego prezydenta w Białym Domu po 1989 roku doszło za prezydentury Lecha Wałęsy (w 1991 roku), który spotkał się z Georgem H.W. Bushem. Wałęsa na drugie spotkanie, już z Billem Clintonem, udał się w 1993 roku. 

Lech Kaczyński zawitał w siedzibie w Waszyngtonie również dwa razy: w latach 2006 i 2007. Z kolei Bronisław Komorowski udał się z jedną delegacją. Na okresy obu tych prezydentur przypadły starania polskich władz w sprawie wprowadzenia ruchu bezwizowego do Stanów oraz o rozmieszczenie na terenie polski tarczy antyrakietowej. 

Miało to odzwierciedlenie w tematach poruszanych na spotkaniach dwustronnych (1, 2, 3). Ostatecznie Barack Obama zrezygnował z planów George’a W. Busha dotyczących rozmieszczenia tarczy, a nowe negocjacje i umowa w sprawie zmienionej koncepcji zakończyły się w 2010 roku. 

Polscy premierzy w Białym Domu

Jeśli chodzi o premierów, w 2002 roku Leszek Miller spotkał się w Białym Domu z prezydentem George’em W. Bushem, aby omówić kwestie związane z terroryzmem. W 2004 roku w Waszyngtonie ten sam amerykański prezydent gościł Marka Belkę.

George W. Bush spotkał się łącznie z trzema polskimi premierami. W 2008 roku w Białym Domu wizytę odbył premier Donald Tusk. Spotkanie dotyczyło rozmieszczenia tarczy antyrakietowej w Polsce. 

Wspólne spotkanie z Joe Bidenem w 2024 roku odbyli prezydent Andrzej Duda i premier Donald Tusk. Spotkanie było powiązane z 25. rocznicą wstąpienia Polski do NATO.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam