3 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
3 min czytania
Bieługi na plaży po tsunami w Rosji. Kiedy powstał film?
Rosja 
Fake news Kilka bieług wyrzuciło morze na brzeg podczas tsunami. Miało się to wydarzyć na wybrzeżach Kamczatki, czego dowodem ma być nagranie. Czy faktycznie przedstawia ono ostatnie wydarzenia w Rosji?
Kilka bieług wyrzuciło morze na brzeg podczas tsunami. Miało się to wydarzyć na wybrzeżach Kamczatki, czego dowodem ma być nagranie. Czy faktycznie przedstawia ono ostatnie wydarzenia w Rosji?
Analiza w pigułce
- Na Facebooku opublikowano nagranie rzekomo przedstawiające kilka bieług leżących na plaży. Film powstał ponoć po trzęsieniu ziemi i uderzeniu tsunami na terenie Rosji pod koniec lipca 2025 roku.
- Materiał faktycznie powstał na Kamczatce, ale nie przedstawia ostatnich wydarzeń. Opublikowano go w połowie sierpnia 2023 roku w serwisie amerykańskiego wydania magazynu „Newsweek”. Przedstawia białuchy arktyczne (wieloryby), a nie ryby bieługi.
Kilka dni temu u wybrzeży Kamczatki, we wschodniej Rosji, zarejestrowano jedno z najsilniejszych trzęsień ziemi w historii pomiarów: miało ono magnitudę 8,8. Wstrząsy były powodem powstania tsunami – na Kamczatce fale osiągały wysokość od 3 do 5 metrów.
W mediach społecznościowych pojawił się materiał, który ma być relacją z tego wydarzenia. Przedstawia rzekomo bieługi leżące na plaży. Jak możemy przeczytać w opisie [pisownia oryginalna]: „Po uderzeniu tsunami w Rosję, 5 wielorybów bieług utknęło na Kamczatce.Rybacy zapewnili im bezpieczeństwo i przetrwanie do czasu powrotu przypływu.Wszystkie 5 osobników wróciło do morza”.
Źródło: Facebook.com, 31.07.2025
Bieługa czy białucha? Jakie zwierzęta widać na nagraniu?
Na początku ustalmy, jakie zwierzęta widać w nagraniu. Z opisu wynika, że to „wieloryby bieługi”, ale jest to błędna informacja.
Bieługa to ryba z rodziny jesiotrowatych, czyli nie jest to wieloryb. Nie występuje też w wodach w pobliżu Kamczatki – jest gatunkiem endemicznym w regionie Morza Kaspijskiego, Azowskiego i Czarnego. Występuje również w korytach kilku rzek.
W nagraniu widzimy inne zwierzę – białuchę arktyczną, która występuje w wodach w okolicach m.in. Syberii, Kanady i Grenlandii. To jeden z najmniejszych gatunków wielorybów.
Nagranie ma już dwa lata
Zdarza się, że w mediach społecznościowych wykorzystuje się stare nagrania czy zdjęcia, aby zobrazować aktualne wydarzenia (np. 1, 2, 3). Przypadki takie mogą być wynikiem błędu lub braku weryfikacji przed podaniem dalej. Mogą też być celowym działaniem dezinformującym, dlatego warto sprawdzać materiały wizualne pod tym kątem.
Dobrym sposobem na sprawdzenie, czy dany film lub zdjęcie odpowiada opisowi, jest wykorzystanie narzędzia do wstecznego wyszukiwania obrazem, np. Google Lens czy TinEye.
W ten sposób dowiemy się, że nagranie z białuchami pojawiło się w sieci już wcześniej, przynajmniej w 2023 roku. Artykuł z tym nagraniem opublikowano w połowie sierpnia 2023 roku w serwisie amerykańskiego „Newsweeka”. Wieloryby sfilmowano w pobliżu ujścia rzeki Tigil, na Kamczatce.
Nagranie rozpowszechniano w języku angielskim również w innym kontekście, o czym informowano na stronie FullFact. Redakcja podkreśliła też, że nie jest to jedyne stare nagranie, które błędnie pojawia się jako ilustracja ostatnich wydarzeń w Rosji.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
