7 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
7 min czytania
Czy Hiszpanie będą karani za wypłatę gotówki z banku? Sprawdzamy
Fake news Na Instagramie pojawiło się nagranie, które mówi o rzekomym stosowaniu kar za wypłatę gotówki w Hiszpanii. Sprawdzamy, czy to prawda i czy ma to jakiś związek z rzekomymi planami likwidacji gotówki.
Na Instagramie pojawiło się nagranie, które mówi o rzekomym stosowaniu kar za wypłatę gotówki w Hiszpanii. Sprawdzamy, czy to prawda i czy ma to jakiś związek z rzekomymi planami likwidacji gotówki.
ANALIZA W PIGUŁCE
- Na Instagramie pojawiła się fałszywa narracja o tym, że „Hiszpanie będą karani za to, że wypłacają własne pieniądze z banku, jeśli tego wcześniej nie zgłoszą” [czas nagrania: 00:38].
- Nie istnieje prawo karzące obywateli Hiszpanii za wypłatę gotówki. Obowiązek poinformowania urzędu skarbowego o wypłatach wyższych niż 3 tys. euro dotyczy tylko banków, a nie – klientów.
- Rejestrowanie niektórych transakcji gotówkowych ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa oraz zapobieganie oszustwom finansowym i nie jest próbą kontroli lub ograniczania przez państwo wolności obywateli.
- Dostęp do gotówki jest prawnie chroniony zarówno w Hiszpanii, jak i w całej UE. W strefie euro nad dostępnością do gotówki czuwa Europejski Bank Centralny, a w Polsce – Narodowy Bank Polski.
Fałszywa narracja dotycząca likwidacji gotówki pojawiała się w sieci już wcześniej i wielokrotnie była przez nas weryfikowana jako nieprawdziwa (1, 2, 3). Tym razem fałszywy przekaz dotyczy nowego prawa w Hiszpanii, które rzekomo miałoby ograniczać dostęp obywateli do gotówki.
W maju 2025 roku na instagramowym profilu agentspecjalny opublikowano rolkę, w której pojawia się twierdzenie, że „Hiszpanie będą karani za to, że wypłacają własne pieniądze z banku, jeśli tego wcześniej nie zgłoszą” [czas nagrania: 00:38]. W opisie materiału zaznaczono, że takie działania są próbą ograniczenia wolności przez rząd, banki oraz korporacje. Podkreślono również, że sprawa ta nie dotyczy tylko Hiszpanii [pisownia oryginalna]: „Chodzi o nas wszystkich. O naszą wolność. O przyszłość naszych dzieci”.
Źródło: Instagram.com, 20.05.2025
W ciągu dwóch miesięcy materiał wideo uzyskał niemal 45 tys. polubień. W sekcji komentarzy można zaobserwować liczne opinie podzielające obawy dotyczące likwidacji gotówki.
Jeden z użytkowników napisał [pisownia oryginalna]: „Najgorsze, że ludzie nie widzą problemu”, a inny: „Ludzie dopiero jak zostaną odcięci od swoich pieniędzy, to zrozumieją, że żyją w niewoli”. W komentarzach pojawiała się także narracja antyunijna, np. „Precz z taką Unią”.
Znalazły się jednak osoby, które zajęły stanowisko przeciwne do zdania autora. Dementowały jego tezę o rzekomych karach za wypłacanie gotówki i powoływały się na własne doświadczenia związane z zamieszkiwaniem w Hiszpanii.
Hiszpańskie prawo nie nakłada na konsumentów kar za wypłatę gotówki
O rzekomych ograniczeniach dotyczących korzystania z gotówki pisała już hiszpańska organizacja factcheckingowa Maldita.es, portal Fullfact.org oraz Reuters.com. Wszystkie te źródła dementują informację o karach nakładanych przez państwo na osoby, które wypłacą ze swoich kont osobistych 3 tys. euro bez podania przyczyny.
Nie istnieje prawne ograniczenie, które nakładałoby limity lub kary za wypłatę gotówki przez obywateli Hiszpanii. Większość banków ogranicza jednak wypłaty z bankomatów do kwoty 3 tys. euro. Klienci potrzebujący wyższej kwoty muszą udać się do oddziału swojego banku. Bank centralny Hiszpanii zaleca również klientom powiadomienie o chęci wypłaty większej kwoty, aby upewnić się, że bank dysponuje wystarczającą ilością gotówki.
Agencia Tributaria (hiszpański urząd skarbowy) nie wymaga jednak od obywateli Hiszpanii informowania o wypłatach przekraczających 3 tys. euro. Obowiązek ten dotyczy banków, o czym świadczy Rozporządzenie EHA/98/2010 z dnia 25 stycznia:
„Instytucje kredytowe oraz inne podmioty, które zgodnie z obowiązującymi przepisami prowadzą działalność bankową lub kredytową […] są zobowiązane do uwzględnienia w informacji podatkowej dotyczącej wpłat, wypłat środków oraz wpływów z jakiegokolwiek dokumentu – jeżeli ich kwota przekracza 3 tys. euro […]”.
Transakcje podlegają kontroli, ale nie chodzi tu o wpłatę czy wypłatę gotówki
W rolce na Instagramie pojawia się twierdzenie, że: „jeśli rząd, jeśli banki, jeśli korporacje, jeśli fiskus się tym wszystkim interesuje, no to gdzie jest ta wolność, o której my tutaj mówimy” [czas nagrania: 00:31]. Monitorowanie przez urząd skarbowy większych wypłat gotówki jest jednak konieczne do tego, aby móc kontrolować oszustwa finansowe oraz lepiej korygować zeznania podatkowe podatników, i nie ma związku z ograniczaniem wolności finansowej obywateli.
W celu kontroli podatkowej hiszpański urząd skarbowy żąda od banków corocznych raportów dotyczących rachunków bankowych użytkowników. Banki są zobowiązane do przesyłania do urzędu skarbowego m.in. informacji o transakcjach przekraczających 3 tys. euro.
Bezpośrednio do urzędu skarbowego należy natomiast zgłaszać transakcje od 100 tys. euro w Hiszpanii i 10 tys. euro w przypadku wyjazdu z Hiszpanii lub wjazdu do tego kraju, o czym możemy przeczytać w art. 34 Ustawy o zapobieganiu praniu pieniędzy.
Klienci hiszpańskich banków nie muszą jednak informować urzędu skarbowego o wypłacie gotówki z własnego konta, a urząd skarbowy nie nakłada kar za wpłaty lub wypłaty pieniędzy, ponieważ nie jest to uznawane za oszustwo. Wyjątkiem może być sytuacja, w której stwierdzono, że kwota pieniędzy pochodzi z nieznanego źródła i nie została prawidłowo zadeklarowana.
Dlaczego gotówka jest bezpieczna w Polsce i Unii Europejskiej?
W opisie posta na Instagramie pojawiają się obawy o przyszłość gotówki również poza Hiszpanią. Jak czytamy [pisownia oryginalna]: „Nie chodzi tylko o Hiszpanię. Chodzi o nas wszystkich. O naszą wolność. O przyszłość naszych dzieci”.
Dostęp do gotówki w Polsce jest zagwarantowany prawnie przez ustawę o Narodowym Banku Polskim z 1997 roku, która stwierdza, że „znaki pieniężne emitowane przez NBP są prawnymi środkami płatniczymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej” (art. 32, rodz. 5). Również Centrum Informacyjne Rządu potwierdziło, że obecnie Polska nie podejmuje działań prowadzących do zlikwidowania gotówki.
W komentarzach pod materiałem pojawiają się też krytyczne wypowiedzi wobec Unii Europejskiej. W tym przypadku bezpieczeństwo gotówki jest zagwarantowane przez rozporządzenie (WE) nr 974/98 z 1998 roku, dotyczące wprowadzenia euro, które stanowi, że banknoty euro mają „status prawnych środków płatniczych” w strefie euro (art. 10). Ponadto w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (art. 128) czytamy, że Europejski Bank Centralny jest upoważniony do emisji banknotów i monet euro jako „jedynego legalnego środka płatniczego w Unii”.
Europejski Bank Centralny podkreśla znaczenie gotówki i zobowiązuje się do dopilnowania tego, by zawsze istniała możliwość płacenia pieniądzem banku centralnego. Podaje też przyczyny, dla których gotówka pozostanie standardowym środkiem płatniczym – wynika to z jej stabilnej wartości, możliwości weryfikacji jej autentyczności i braku konieczności udziału pośrednika podczas rozliczeń.
Powyższe regulacje potwierdzają więc, że obrót gotówką jest w pełni legalny na terenie Polski i Unii Europejskiej, co rozwiewa obawy dotyczące rzekomych kar za dokonywanie transakcji gotówkowych.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
