5 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
5 min czytania
Czy nabiał powstrzymuje raka? Sprawdzamy film z prof. Cichosz
Zdrowie 
Fake news W krajach, w których pije się dużo mleka, trzykrotnie rzadziej choruje się na raka – tak twierdzi kontrowersyjna technolożka żywności w popularnym filmie. Sprawdzamy, czy ta teza znajduje potwierdzenie w badaniach naukowych.
W krajach, w których pije się dużo mleka, trzykrotnie rzadziej choruje się na raka – tak twierdzi kontrowersyjna technolożka żywności w popularnym filmie. Sprawdzamy, czy ta teza znajduje potwierdzenie w badaniach naukowych.
Analiza w pigułce
- Na Facebooku udostępniono nagranie (1, 2, 3) z fragmentem wystąpienia prof. Grażyny Cichosz (1, 2, 3). W filmie usłyszymy m.in., że w krajach o wysokim spożyciu nabiału „zachorowalność na nowotwory jest niemal trzykrotnie mniejsza” [czas nagrania 0:10] oraz że trwa skoordynowana „kampania” przeciwko spożywaniu mleka [czas nagrania 0:36].
- Nowotwory to szeroka grupa schorzeń o różnych przyczynach, mechanizmach rozwoju i czynnikach ryzyka. Badania pokazują, że spożywanie produktów mlecznych może obniżać ryzyko wystąpienia niektórych nowotworów (np. raka jelita grubego), lecz zwiększać ryzyko wystąpienia innych (np. raka prostaty).
- Aktualna wiedza naukowa wskazuje, że nabiał w diecie dorosłych osób nie jest ani uniwersalnie „zdrowy”, ani „niezdrowy” – jego wpływ na organizm zależy od kontekstu całej diety i indywidualnych uwarunkowań.
Prof. Grażyna Cichosz wywołała w ubiegłym roku burzę, gdy promowała niepotwierdzone nauką teorie o diecie i rozpowszechniała dezinformację zdrowotną. Opisywaliśmy m.in. jej twierdzenia, że osoby niejedzące mięsa „ryzykują swoim zdrowiem” oraz że składniki szczepionek mogą wywołać autyzm. Odkryliśmy również, że prof. Cichosz jest powiązana z marką mleka dla niemowląt, która budzi poważne zastrzeżenia prawne.
Tym razem w mediach społecznościowych popularność zdobyły wpisy (1, 2, 3), w których udostępnia się fragment wystąpienia prof. Cichosz. W filmie usłyszymy m.in., że w krajach o wysokim spożyciu nabiału „zachorowalność na nowotwory jest niemal trzykrotnie mniejsza” [czas nagrania 0:10] oraz że trwa skoordynowana „kampania” przeciwko spożywaniu mleka [czas nagrania 0:36].
Źródło: Facebook, 14.05.2026
Film zdobył bardzo dużą popularność – na jedną z jego kopii zareagowało ponad 13 tys. użytkowników, a ponad 2 tys. udostępniło nagranie. Pod wpisem zamieszczono ponad 400 komentarzy, a treść wielu z nich wskazuje, że ich autorzy uwierzyli w podawane informacje, np.: „Pani Profesor powinna być ministrem zdrowia”.
Nagranie udostępnił również we wpisie na portalu X polityk znany z rozpowszechniania nieprawdziwych informacji, Paweł Usiądek.
Prof. Cichosz znowu uderza w mity, które nas niszczą. Mleko i nabiał niezdrowe? Rakotwórcze? Niszczące kości? Brednie!
Komuś od lat bardzo zależy, byśmy nie jedli tego, co daje siłę.
Tylko mąka z robaków i made in Mercosur? pic.twitter.com/w8slmigOq2
— Paweł Usiądek (@PUsiadek) May 21, 2026
Czy nabiał chroni przed nowotworami? Wyniki są niejednoznaczne
Teza, że spożycie nabiału obniża ryzyko zachorowania na raka, nie przedstawia całej prawdy. Badania pokazują, że produkty mleczne mogą obniżać prawdopodobieństwo wystąpienia niektórych nowotworów, lecz jednocześnie zwiększać ryzyko wystąpienia innych.
W badaniu przeprowadzonym w Wielkiej Brytanii wykazano, że dieta bogata w wapń i nabiał zmniejsza ryzyko zachorowania na raka jelita grubego u kobiet o 17 proc. Z kolei metaanaliza dwudziestu prac naukowych wykazała, że istnieje związek między spożyciem mleka a zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka prostaty.
W innym dużym badaniu przeprowadzonym na pacjentkach z USA, dotyczącym wpływu nabiału na ryzyko zachorowania na raka piersi, wyniki okazały się mieszane. Jak opisano, kobiety, które jadły więcej sera, miały nieznacznie niższe ryzyko zachorowania na nowotwór. Jednocześnie stwierdzono, że u pacjentek, które w okresie dojrzewania piły od dwóch do trzech porcji mleka dziennie, ryzyko zachorowania na raka piersi było nieco wyższe. Przy tak zróżnicowanych wynikach nie można wyciągać ogólnego wniosku, że nabiał chroni przed nowotworami. Jest to szeroka grupa schorzeń o różnych przyczynach, mechanizmach rozwoju i czynnikach ryzyka. Aby zmniejszyć ogólne ryzyko zachorowania na raka, warto przede wszystkim skupić się na czynnikach o najlepiej udokumentowanym wpływie, takich jak m.in.:
- niepalenie tytoniu,
- ograniczenie alkoholu,
- utrzymanie prawidłowej masy ciała,
- regularna aktywność fizyczna,
- regularne badania profilaktyczne i przesiewowe.
Debata na temat nabiału wciąż trwa, a jej wyniki nie są jednoznaczne
Dyskusja naukowa wokół wpływu nabiału na ogólne zdrowie wciąż trwa, a jej wyniki nie są jednoznaczne ani ostateczne. Żywienie człowieka jest złożone, a wpływ pojedynczego produktu trudno oddzielić od całej diety i stylu życia.
Aktualna wiedza naukowa wskazuje, że nabiał w diecie dorosłych osób nie jest ani uniwersalnie „zdrowy”, ani „niezdrowy” – jego wpływ na organizm zależy od kontekstu całej diety oraz indywidualnych uwarunkowań. W publikacji na stronie American Cancer Society opisano, jak w zdrowy sposób włączyć do diety nabiał i wapń:
„Wybieraj głównie nabiał o niskiej zawartości tłuszczu lub beztłuszczowy, ale pamiętaj, że niektóre z nich mogą zawierać niezdrowe wypełniacze lub zagęszczacze zastępujące tłuszcz. Szukaj produktów mlecznych bez dodatku cukru i innych substancji słodzących. Jogurt grecki i twaróg mogą być świetnym wyborem. Oba zawierają dużo białka i wapnia. Aby osiągnąć dzienne zapotrzebowanie na wapń, sięgnij po źródła wapnia inne niż nabiał. Przykładami są fasola i soczewica, warzywa liściaste, wzbogacone mleko sojowe i inne produkty alternatywne względem mleka”.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
