3 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
3 min czytania
To filmy z ataku Indii na Pakistan? Nagrano je w innym miejscu
Fake news Relacje z ataku Indii na Pakistan pojawiają się również w mediach społecznościowych. Niestety, nie wszystkie posty zawierają wiarygodne informacje: zdarza się, że dołączone do nich filmy przedstawiają miejsca spoza regionu i dotyczą innych wydarzeń.
Fot. Pexels / Facebook / Modyfikacje: Demagog
To filmy z ataku Indii na Pakistan? Nagrano je w innym miejscu
Relacje z ataku Indii na Pakistan pojawiają się również w mediach społecznościowych. Niestety, nie wszystkie posty zawierają wiarygodne informacje: zdarza się, że dołączone do nich filmy przedstawiają miejsca spoza regionu i dotyczą innych wydarzeń.
Analiza w pigułce
- Na Facebooku opublikowano posty na temat ataku Indii na Pakistan (1, 2). Dołączono do nich filmy, które mają pokazywać to wydarzenie.
- Nie wszystkie filmy są związane z eskalacją tego konfliktu. Nagranie, które pojawia się w obu wpisach (1, 2), przedstawia izraelski atak na Gazę, a nie atak Indii na Pakistan. W jednym z postów zamieszczono również nagranie z ataku Iranu na Izrael na początku października 2024 roku.
Indie i Pakistan w przeszłości toczyły dwie wojny o wpływy w Kaszmirze (aktualnie kontrolowanym przez te państwa oraz przez Chiny). Spór zaczął się jeszcze przed 1947 rokiem, w którym oba kraje uzyskały niepodległość. Ostatnio nastąpiło zaostrzenie konfliktu.
W kwietniu 2025 roku, w części regionu administrowanej przez Indie, doszło do zamachu terrorystycznego, w którym zginęło 26 osób (wszystkie, oprócz jednej, były hinduskimi turystami). Choć Pakistan zaprzeczył, że miał w tym swój udział, Indie przeprowadziły atak na teren sąsiada, argumentując, że ich celem są bazy terrorystów.
Wydarzenie to mają pokazywać niektóre nagrania opublikowane na Facebooku (1, 2). Jak możemy przeczytać w jednym z postów [pisownia oryginalna]: „Indie przeprowadziły ataki rakietowe na Pakistan choć moim zdaniem chcą z Indii zrobić kozła ofiarnego a kto inny wystrzelił rakiety”.
Źródło: Facebook.com, 7.05.2025
Co przedstawiają filmy? To nie Pakistan
Najprostszym sposobem sprawdzenia, czy dany materiał wideo jest prawidłowo dopasowany do wydarzenia, jest skorzystanie z wyszukiwania przy pomocy obrazu (np. w Google).
W pierwszym wpisie znajdziemy kilka filmów. Jeden z nich pojawił się w sieci na początku października 2024 roku i podpisano go jako relacja z ataku Iranu na Izrael (1, 2). Potwierdza to redakcje Deutsche Welle i Misbar. Podały, że nagranie pojawiło się również na youtube’owym kanale amerykańskiego tabloidu „New York Post” oraz hinduskiego kanału publicznego DD India.
Nagranie, które pojawia się w obu omawianych postach (1, 2), przedstawia izraelski atak na Gazę, a nie atak Indii na Pakistan.
Wyszukiwarka może pokazać nam wiele błędnie podpisanych nagrań – należy wtedy sprawdzić najwcześniejsze publikacje. W ten sposób dowiemy się, że film pojawił się w sieci w październiku 2023 roku. Można go obejrzeć m.in. na stronie tureckiej stacji informacyjnej TRT HABER i na profilu Kabul News w serwisie X.
اسرائیلو پرون شپه پر غزې باندې خپلو بمباریو ته شدت ورکړی.
د فلسطیني رسنۍ د راپور له مخې د پرون شپې په بمباریو کې د ښځو او ماشومانو په گډون ۴۰۰ کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی او سلگونه نور لا د نړیدلو ودانیو لاندې دي. pic.twitter.com/iCgoZy3PAj— KABUL NEWS (@kabulnewstv) October 23, 2023
Zdjęcia w błędnym kontekście – jak mogą służyć dezinformacji?
W przypadku ważnych wydarzeń pojawiają się w sieci zdjęcia czy filmy w błędnym kontekście.
Mogą mieć one na celu m.in. wywołanie negatywnych emocji lub skierowanie ich wobec konkretnych grup albo instytucji.
Przykładem takich działań może być zdjęcie, na którym rzekomo widać imigrantów przywiezionych z Niemiec do Polski. Udało nam się ustalić prawdziwe pochodzenie fotografii: wykonano ją 1 marca 2011 roku na włoskiej wyspie Lampedusa.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
