Analiza w pigułce

„To nie jest doświadczenie, to kwestia wiedzy” [czas nagrania 0:15]. W ten sposób Cezary Wincenciak, rolnik prowadzący kanał „Hektar wiedzy”, odpowiedział Bogdanowi Rymanowskiemu na pytanie, jakie są jego doświadczenia ze zmianą klimatu. Fragment rozmowy, w której pojawiają się wątki klimatyczne, zdobył sporą popularność i pojawił się na Facebooku.

W filmach zamieszczonych w mediach społecznościowych możemy usłyszeć, że odpowiedzialne za zmianę klimatu są „wyrzuty plazmy na Słońcu”, oraz że „klimat jest rzeczą cykliczną i zmienną” [czas nagrania 0:17]. Dodatkowo w przeszłości „nie było kominów”, a mimo to „poziom dwutlenku węgla był większy niż dziś” [czas nagrania 0:30]. Ponadto zdaniem Wincenciaka badania potwierdzają, że najpierw rośnie temperatura, a dopiero potem wzrasta poziom CO₂ [czas nagrania 0:44].

Źródło: Facebook.com, 25.08.2025

To nie pierwszy raz, gdy Bogdan Rymanowski publikuje na swoim kanale na YouTubie wywiad z osobą wypowiadającą się w kwestiach klimatu. Po powodzi z września 2024 roku jego gościem był prof. Piotr Kowalczak, który stwierdził, że zmiana klimatu nie miała na tę katastrofę naturalną żadnego wpływu. Zgromadzone dowody naukowe potwierdzają, że wraz ze wzrostem średniej globalnej temperatury wzrasta też intensywność ekstremalnych zjawisk pogodowych – takich jak powodzie.

Wyrzuty plazmy nie mają znaczącego wpływu na klimat

Jak słyszymy w materiale wideo: „Są na świecie badania, nie wiem, dlaczego utajone […], gdzie jest powiedziane jasno, że większy wpływ na klimat [od człowieka – przyp. Demagog] ma wyrzut plazmy na Słońcu” [czas nagrania 0:17]. 

Wyrzuty plazmy to kolokwialne określenie na koronalne wyrzuty masy (CME), czyli erupcję namagnesowanej plazmy z zewnętrznej atmosfery Słońca, która rozprzestrzenia się w kosmosie. Docierająca w ten sposób do Ziemi energia miałaby podwyższać temperaturę i zmieniać klimat. Jest to jednak nieprawda.

Redakcja Science Feedback opisywała podobne tezy w 2022 roku. Autorzy zwrócili uwagę, że w 2002 roku faktycznie pojawiła się praca naukowa, której autorzy przekonywali, że częstotliwość CME była w ostatnich cyklach słonecznych dwa razy większa niż w ciągu minionych 100 lat. Jednak jej współautor, pracujący w NASA dr Ian Richardson, stwierdził, że wniosek ten nie został potwierdzony:

Autorzy Science Feedback stwierdzili, bazując na informacjach Narodowej Agencji ds. Oceanów i Atmosfery (NOAA), że przed wpływem wyrzutów plazmy chroni nas pole magnetyczne Ziemi. Odbija ono energię pochodzącą z CME z powrotem w przestrzeń kosmiczną. Podobną opinię na ten temat ma również prof. Georg Feulner z Poczdamskiego Instytutu Badań nad Wpływem Klimatu (PIK):

Klimat nigdy nie zmieniał się tak szybko jak teraz

Gość Bogdana Rymanowskiego stwierdza także, że: „klimat jest rzeczą cykliczną i zmienną” [czas nagrania 0:28]. Jak opisywaliśmy w jednym z naszych tekstów, klimat naszej planety co jakiś czas się zmienia. Jak podaje Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA), w ciągu ostatnich 800 tys. lat było osiem zlodowaceń i okresów ocieplenia. 

Zmiany w przeszłości działy się z przyczyn naturalnych. Wśród nich wymienić można np.:

• zmiany aktywności słonecznej,
• wybuchy wulkanów,
• zmiany w orbicie Ziemi.

Obecnie obserwowany globalny wzrost temperatury na Ziemi nie ma jednak bezpośredniego związku z przyczynami naturalnymi. Jak możemy przeczytać w raporcie Międzyrządowego Panelu ds. Zmiany Klimatu (IPCC):

To działalność człowieka i emitowane w związku z tym gazy cieplarniane są główną przyczyną obecnej zmiany klimatu (1, 2, 3). Potwierdził to także raport IPCC z 2023 roku, w którym stwierdzono, że emisja gazów cieplarnianych doprowadziła do globalnego wzrostu temperatury w wysokości ponad 1°C (s. 4 A.1).

Co wzrasta najpierw: temperatura czy ilość CO₂?

Inna teza pojawiająca się w nagraniu dotyczy kwestii tego, co napędza globalny wzrost temperatury. Naukowcy są zdania, że odpowiedzialne są za to gazy cieplarniane. Jak usłyszymy w filmie: „Są badania, już potwierdzone […], że sytuacja jest odwrotna. To najpierw na świecie zmienia się poziom temperatury, a dopiero potem za temperaturą płynie zmiana zawartości dwutlenku węgla” [czas nagrania 0:44].

W naszej analizie ze stycznia 2024 roku przyglądaliśmy się podobnym teoriom, pochodzącym z pracy naukowej prof. Demetrisa Koutsoyiannisa. Odnosiliśmy się w niej do tekstu z portalu Nauka o klimacie, w którym podważono tezy, jakoby to wzrost temperatury napędzał wzrost CO₂. Jak wyjaśniano w artykule:

W przeszłości istniały i nadal istnieją naturalne przyczyny emisji dwutlenku węgla do atmosfery. Współcześnie to działalność ludzi powoduje nadwyżkę gazu w obiegu, z którą natura nie jest w stanie sobie poradzić – dlatego jego stężenie znacząco rośnie od początku epoki industrialnej. Koreluje to ze wzrostem temperatury. Jak napisał w mailu do redakcji „USA Today” dr Michael Roman, planetolog z Uniwersytetu w Leicester:

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam