5 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
5 min czytania
Zmyślona historia o polskich apteczkach na ukraińskim OLX
Ukraina W przeszłości tematem dezinformacji były prawdziwe oferty polskich agregatów w ukraińskim serwisie ogłoszeniowym. Tym razem spreparowano dowody na to, że Ukraińcy handlują apteczkami, które dostali w ramach pomocy z Polski.
Fot. Pexels / X.com / Modyfikacje: Demagog
Zmyślona historia o polskich apteczkach na ukraińskim OLX
W przeszłości tematem dezinformacji były prawdziwe oferty polskich agregatów w ukraińskim serwisie ogłoszeniowym. Tym razem spreparowano dowody na to, że Ukraińcy handlują apteczkami, które dostali w ramach pomocy z Polski.
ANALIZA W PIGUŁCE
- W serwisach społecznościowych pojawiły się wpisy informujące, że Ukraińcy wystawiają na OLX wojskowe apteczki, które fundacja Stand with Ukraine wraz z organizacją Poland Helps przekazały im w ramach pomocy humanitarnej (np. 1, 2, 3, 4, 5). Dowodem miał być film przedstawiający zarówno otwieranie paczki, na której umieszczono logo tych dwóch podmiotów, jak i ofertę z serwisu ogłoszeniowego OLX ze zdjęciem rzekomo tej samej paczki.
- Obie organizacje dementują doniesienia. Stand with Ukraine oraz Poland Helps odpowiedziały, że dotąd nie współpracowały ze sobą i nie wysłały apteczek widocznych na nagraniu. Stand with Ukraine ostatni raz przekazała apteczki w 2023 roku, a logotypem widocznym na nagraniu posługuje się dopiero od pół roku. Poland Helps oznacza z kolei apteczki naszywką ze swoim logo, którego nie widać w materiale wideo.
- Oferta z serwisu OLX widoczna w filmie nie jest już aktywna. Widzimy jednak opis oferty, z którego wynika, że apteczki rzekomo wyprodukowała polska firma Vera. Przedstawiciel tego podmiotu przekazał, że nie są to jego produkty.
W styczniu fundacja Stand with Ukraine organizowała zbiórkę na agregaty prądotwórcze dla marznących mieszkańców Kijowa. Liliana Wiadrowska, członek Ruchu Narodowego i lider Konfederacji w Elblągu, przekonywała wtedy, że urządzenia przekazane w ramach pomocy z Polski trafiły na ukraińską wersję serwisu OLX. Choć pokazała prawdziwe ogłoszenie z tego portalu, to nie dotyczyło ono agregatu przekazanego w ramach pomocy.
Jeden z czytelników zwrócił naszą uwagę na podobny wpis opublikowany 17 kwietnia w serwisie X. Post zawiera krótki film, którego narrator przekonuje: „Polscy obywatele za pośrednictwem organizacji Stand with Ukraine zbierają i przekazują Ukraińcom pomoc humanitarną i medyczną. A co oni z tym robią? Wystawiają ją na sprzedaż na platformach handlowych”.
Źródło: X, 17.04.2026
Wpis uzyskał ponad 1 tys. reakcji i pozostawiono pod nim wiele negatywnych komentarzy na temat pomocy Ukrainie. Następnego dnia nagranie udostępniło na portalach społecznościowych (w serwisie X, na Instagramie i Facebooku) także konto Centrum Usług Prawnych, które niejednokrotnie przekazywało antyukraińskie narracje (1, 2, 3).
Ktoś podrobił paczki Stand with Ukraine i Poland Helps
Na nagraniu widzimy osobę otwierającą karton z logiem fundacji Stand with Ukraine i organizacji Poland Helps. W środku znajdowały się małe apteczki taktyczne. Następnie pokazano ofertę na ukraińskiej wersji portalu OLX zawierającą zdjęcie tego samego kartonu.
Zarówno Stand with Ukraine, jak i Poland Helps odpowiedziały, że dotąd nie współpracowały ze sobą i nie wysłały apteczek widocznych na nagraniu. Stand with Ukraine ostatni raz przekazała apteczki w 2023 roku, a logotypem widocznym na nagraniu posługuje się dopiero od pół roku. Poland Helps oznacza z kolei apteczki naszywką ze swoim logiem, którego nie widać na nagraniu.
„Na tej podstawie można przypuszczać, że przedstawiony materiał nie dotyczy działań naszej organizacji lub może stanowić próbę wprowadzenia w błąd” – czytamy w wiadomości od Poland Helps. Natalia Panczenko, przedstawicielka fundacji Stand with Ukraine, nazwała opisywany materiał dezinformacją wymierzoną w wizerunek fundacji.
To nie są polskie apteczki
Na filmie widzimy także dokładny adres strony internetowej prowadzący do oferty w serwisie OLX. Obecnie nie jest już ona aktywna. Nagranie zawiera jednak opis oferty, z którego wynika, że apteczki zostały wyprodukowane przez polską firmę Vera [czas nagrania: 00:15].
Przedstawiciel tej firmy przekazał, że nie są to jej produkty. Na stronie tego podmiotu nie znajdziemy apteczek taktycznych. Takich produktów polskiego producenta nie widać również w wynikach wyszukiwania Google.
Co więcej, opis aukcji widocznej na nagraniu nie dotyczy apteczki, lecz 29-elementowego wkładu do apteczki zgodnego z niemiecką normą DIN 13164. Określa ona wyposażenie samochodowych apteczek pierwszej pomocy, a nie apteczek taktycznych. Dokładnie taki sam opis wkładu do apteczki firmy Vera znajdziemy w jednym z polskich internetowych sklepów.
Wiele innych niezgodności na nagraniu
Nagranie zawiera także inne błędy. Apteczka wyciągana z kartonu z logiem Stand with Ukraine ma naszywkę z czerwonym krzyżem na czarnym tle, przyczepioną nad trzema trokami w przeznaczonym do tego miejscu [czas nagrania: 00:10]. Na jednym ze zdjęć z pokazanej potem aukcji widać natomiast apteczkę z czerwonym krzyżem na ciemnozielonym tle przyczepioną do jednego troka z przodu [czas nagrania: 00:13].
To samo zdjęcie znajdziemy w zupełnie innej aktywnej ofercie zamieszczonej na OLX 29 marca. Możemy na nim zobaczyć, że część przedmiotów w apteczce ma napisy w języku ukraińskim. To np. opatrunek hemostatyczny („Гемостатик”) ukraińskiej firmy Centra-Farm. Możliwe więc, że twórca dezinformującej oferty skorzystał ze zdjęć wziętych z innej aukcji.
Co również istotne, w serwisie OLX nie można publikować nagrań, a jedynie zdjęcia. Pojawia się pytanie, w jaki sposób osoba, która stworzyła film na temat Ukraińców rzekomo handlujących pomocą z Polski, weszła w posiadanie nagrania, na którym ktoś otwiera pakiet z apteczkami. Nie była to prawdziwa paczka Stand with Ukraine i Poland Helps. Niewykluczone, że ktoś sam ją przygotował i nagrał w celu dezinformowania.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
