Strona główna Alerty Jak nie robić fact-checkingu? Sprawa ukraińskiego herbu w szkole

Jak nie robić fact-checkingu? Sprawa ukraińskiego herbu w szkole

Wpis w serwisie X. W tle herb Ukrainy. W lewym górnym rogu napis „Fakty na bieżąco”.

Fot. X / Wikimedia Commons / Modyfikacje: Demagog

Jak nie robić fact-checkingu? Sprawa ukraińskiego herbu w szkole

6 lutego w serwisie X profil Korona Młodych opublikował wpis z dołączonym zdjęciem sali lekcyjnej. Nad tablicą wiszą polskie godło, zegar i ukraiński herb. Młodzieżówka Konfederacji Korony Polskiej skomentowała ten widok ironicznie: „Ukrainizacja Polski nie istnieje, odc. 54”.

Źródło: X, 06.02.2026

Użytkownicy serwisu X dodali do wpisu uwagę z informacją, że zdjęcie pochodzi z polskiej prywatnej szkoły AIST na terytorium Ukrainy. Zareagował również Andrzej Szeptycki, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, członek Polski 2050. „Typowe kłamstwa” – napisał polityk. Rzekomy błąd Korony Młodych żartobliwie komentowali też m.in. Piotr Szumlewicz, przewodniczący Związkowej Alternatywy, i profil portalu Donald.pl.

W Demagogu niejednokrotnie opisywaliśmy fałszywe doniesienia o „ukrainizacji” Polski. Zdarzało się, że nagrania z ukraińskich szkół przedstawiano jako wideo z Polski. Wpis Korony Młodych bez wątpienia wpisuje się w jeden z nurtów antyukraińskiej propagandy. Tego rodzaju przekazy tworzą fałszywy dylemat między wyrazami solidarności z Ukrainą, takimi jak np. wywieszenie ukraińskiej flagi, a ochroną suwerenności Polski.

Jednocześnie teza społeczności serwisu X nie jest zgodna z faktami. Wyjaśniamy dlaczego.

Co nie zgadza się w uwadze pod wpisem o szkole?

Źródłem mającym udowodnić, że zdjęcie zrobiono w Ukrainie, był artykuł ze strony internetowej Fundacji Wolność i Demokracja. Nie zamieszczono tam jednak fotografii tej konkretnej szkolnej sali. Pomieszczenia ze zdjęć udostępnionych na stronie szkoły w Winnicy i na jej facebookowym profilu nie przypominają tej, którą widzimy na zdjęciu młodzieżówki.

W kolejnych wpisach Korona Młodych wskazała, że zdjęcie pochodzi z II Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Chrobrego w Sopocie. 16 stycznia profil tej szkoły na Facebooku opublikował fotografię pochodzącą prawdopodobnie z tej samej sali lekcyjnej, w której wisiały dwa godła. Widać tam identyczną tablicę, a godło Polski i zegar są zawieszone w tym samym miejscu. Herb Ukrainy nie zmieścił się jednak w kadrze.

Na nagraniu, które Korona Młodych udostępniła później, widzimy szkolną „gazetkę” z rysunkiem Mikołaja Kopernika. Widać ją też na innym zdjęciu opublikowanym na profilu sopockiej szkoły 16 stycznia.

Korona Młodych udostępniła też inne nagranie z tej sali, gdzie widać oznaczenie konta na TikToku – 2lo_sopot. Takie konto rzeczywiście istnieje, ale obecnie jest prywatne – nie możemy więc sprawdzić, czy zamieszczono na nim taki film.

Polska szkoła potwierdza – to nasza sala lekcyjna

Przedstawiliśmy te fakty w e-mailu do sekretariatu II LO w Sopocie. W odpowiedzi szkoła potwierdziła: „Jest to sala lekcyjna w naszym liceum”.

II LO w Sopocie w komentarzu wyjaśniło, że do 2024 roku funkcjonował tam oddział przygotowawczy dla młodzieży z Ukrainy. Takie oddziały tworzono dla osób, które nie znały w dostatecznym stopniu języka polskiego. Herb Ukrainy powieszono „w ramach opieki i wspierania czasowych uchodźców wojennych”.

Zapytaliśmy, czy w wyniku dyskusji w serwisie X herb Ukrainy zdjęto. Szkoła odpowiedziała, że rzeczywiście zdjęła herb – nie określono, czy przyczyną była internetowa wymiana zdań. Uzyskaliśmy jedynie informację, że herb zawieszono, a potem zdjęto „bez najmniejszych pobudek ideologicznych”. 

Jak unikać takich błędów? Przygotowaliśmy poradnik

Jak ustaliła hiszpańska organizacja factcheckingowa, Maldita, analizy fact-checkerów to jedno z najczęściej wykorzystywanych źródeł mających uwiarygadniać uwagi społeczności w serwisie X. 

Organizacje takie jak nasza kierują się jasnymi zasadami w ustalaniu faktów i przedstawianiu wniosków. Korzystamy z wiarygodnych i pierwotnych źródeł informacji, a ustalenia jednej osoby przed publikacją na wszelki wypadek sprawdza druga.

Na bazie naszych doświadczeń przygotowaliśmy poradnik dla osób, które chcą tworzyć uwagi społeczności w serwisie X. Zachęcamy do korzystania z niego, by na przyszłość uniknąć podobnych błędów.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter

Bądź na bieżąco z faktami!

Zapisz się na nasz newsletter i co tydzień otrzymuj sprawdzone informacje prosto do Twojej skrzynki.





    Patrzymy politykom na ręce

    Pomóż nam rozliczać ich ze słów i obietnic

    WESPRZYJ NAS!

    Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci

    Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej

    Sprawdź