17 stycznia przedstawiciele Unii Europejskiej i Mercosur podpisali umowę o partnerstwie (EMPA) i przejściową umowę handlową (iTA). Zgodę na to 9 stycznia wyraziła większość Rady UE, przy sprzeciwie Polski, Francji, Irlandii, Węgier i Austrii.

Umowa o partnerstwie musi jeszcze zostać ratyfikowana przez wszystkie kraje członkowskie UE, zgodnie z procedurami obowiązującymi w poszczególnych państwach. W Polsce ratyfikacja umowy międzynarodowej wymaga zgody rządu i prezydenta, a w niektórych przypadkach – także Sejmu (art. 89 i 90 Konstytucji, rozdział 4 ustawy o umowach międzynarodowych).

Porozumienie handlowe jest przejściowe, ponieważ dotyczy spraw, które – jak podkreśla Komisja Europejska – są wyłącznymi kompetencjami UE (np. ceł), dlatego wymaga jedynie zgody Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej. Będzie ono obowiązywało aż do ratyfikacji umowy o partnerstwie.

Obawy przed zwiększonym importem

W ocenie polskiego rządu umowa z Mercosur nie gwarantuje bezpieczeństwa polskich rolników i konsumentów. Rolnicy protestujący przeciw niej w różnych państwach Europy wyrażali obawy, że doprowadzi ona do zalewu europejskiego rynku tańszymi i gorszymi jakościowo produktami z Ameryki Południowej.

Porozumienie między UE i Mercosur oznacza m.in. zniesienie ceł na 91 proc. towarów importowanych z UE, w tym produkty rolne i spożywcze (np. wina, nabiał i oliwę), samochody i leki. Efektem wejścia umowy w życie ma być wzrost unijnego PKB o 0,05 proc. Oznacza to także objęcie ochroną 344 tradycyjnych produktów oraz ich oznaczeń geograficznych, przykładowo Prosciutto di Parma i Polska Wódka.

Umowa przewiduje także mechanizmy służące ochronie wrażliwych produktów przed zwiększonym importem z Ameryki Południowej. Mowa tu m.in. o wołowinie, drobiu, ryżu, miodzie, jajach i cukrze. Dodatkową ochronę dla rolników ma dawać fundusz o wartości 6,3 mld euro. To środki przewidziane w ramach budżetu Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 roku na wypadek zakłóceń na rynku.

Obawy przed żywnością niespełniającą norm

UE zapowiada też zwiększenie kontroli importowanych produktów, by wykrywać te, które nie spełniają wymaganych norm. Komisja Europejska obiecuje również podjąć działania na rzecz poprawy norm produkcji importowanej żywności. W szczególności mowa tu o stosowaniu pestycydów i o dobrostanie zwierząt. 

Wciąż trwa procedowanie dodatkowego rozporządzenia, które ma precyzować, jak w praktyce będą realizowane klauzule ochronne zawarte w obydwu umowach z Mercosur. 16 grudnia Parlament Europejski przyjął m.in. poprawkę do projektu tego aktu, wprowadzającą wzajemne przestrzeganie norm produkcji (art. 3 ust. 2 lit. ca). 

Już teraz żywność importowana do UE musi spełniać określone wymogi dotyczące m.in. zanieczyszczeń. W przypadku wszystkich produktów żywnościowych, zarówno importowanych, jak i wyprodukowanych w UE, obowiązują najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości pestycydów. 

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam