Wypowiedzi
Gdzie podziały się żubry z Puszczy Białowieskiej? Fałsz posłanki Kurowskiej
6 min czytania
Sprawdzamy wypowiedzi polityków i osób publicznych pojawiające się w przestrzeni medialnej i internetowej. Wybieramy wypowiedzi istotne dla debaty publicznej, weryfikujemy zawarte w nich informacje i przydzielamy jedną z pięciu kategorii ocen.
6 min czytania
Gdzie podziały się żubry z Puszczy Białowieskiej? Fałsz posłanki Kurowskiej
Gdzie podziały się żubry z Puszczy Białowieskiej? Fałsz posłanki Kurowskiej
Przecież tam [w Puszczy Białowieskiej – przyp. Demagog] w ogóle nie ma drzew normalnych, drzew sześćdziesięcio-, stuletnich. […] tam zwierzęta nie chcą przebywać. […] bo przecież jak te zwierzęta będą się poruszać po tych drzewach leżących. […] Bo z 1300 żubrów, które żyją w Puszczy Białowieskiej, 700 żyje na polach u rolników.
Fałsz
Wypowiedź uznajemy za fałsz, gdy:
- nie jest zgodna z żadną dostępną publicznie informacją opartą na reprezentatywnym i wiarygodnym źródle,
- jej autor przedstawia nieaktualne informacje, którym przeczą nowsze dane, zawiera szczątkowo poprawne dane, ale pomija kluczowe informacje i tym samym fałszywie oddaje stan faktyczny.
Fałsz
Wypowiedź uznajemy za fałsz, gdy:
- nie jest zgodna z żadną dostępną publicznie informacją opartą na reprezentatywnym i wiarygodnym źródle,
- jej autor przedstawia nieaktualne informacje, którym przeczą nowsze dane, zawiera szczątkowo poprawne dane, ale pomija kluczowe informacje i tym samym fałszywie oddaje stan faktyczny.
- W Puszczy Białowieskiej rosną zarówno młode, jak i stare drzewa. W Banku Danych o Lasach (BDL) znajdziemy wiele wydzieleń leśnych puszczy, w których rosną drzewa liczące ponad 100 i 200 lat. Obecność starych drzew potwierdzają również dane (s. 132–133) z publikacji Instytutu Badawczego Leśnictwa (IBL).
- Na terenie puszczy występuje najliczniejsza populacja żubra europejskiego. Zwierzęta przebywają (1, 2) sezonowo na terenach rolniczych, ale nie z powodu drzew zalegających w lesie. Jest to spowodowane m.in. niedostateczną ilością pokarmu w okresie zimowym czy zmianą systemu ich dokarmiania.
- Nie ma również dowodów, aby w Puszczy Białowieskiej ubywało zwierząt. W latach 2016–2025 w rejonie Białowieży odnotowano wzrost liczebności populacji jeleni, żubrów, łosi i wilków.
Wątek żubrów na posiedzeniu komisji sejmowej
W ostatnim czasie wypowiedź jednej z posłanek Prawa i Sprawiedliwości cieszyła się dużą popularnością na platformach społecznościowych (1, 2, 3).
Chodzi o Marię Kurowską, która 28 kwietnia podczas posiedzenia Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (OSZ) krytykowała [czas nagrania: 20:09–20:12] obecny stan Puszczy Białowieskiej oraz sytuację jej drzew i żubrów.
Wśród internautów wiele emocji wywołał fragment wypowiedzi o tym, że żubry unikają wizyt w lesie w obawie przed połamaniem sobie nóg przez zalegające drzewa. – Śmiejcie się, śmiejcie, a przecież żeście widzieli żubry! – już podczas obrad komisji broniła się posłanka [czas nagrania: 20:11:15].
Kurowska przekonywała, że 700 żubrów żyje już na polach uprawnych, zamiast w samej puszczy, oraz stwierdziła, że w białowieskich lasach nie ma „normalnych drzew” liczących sześćdziesiąt, sto lat. Czy słowa posłanki znajdują odzwierciedlenie w faktach?
Drzewa Puszczy Białowieskiej. Ile mają lat?
Informacje o wszystkich lasach na terenie kraju gromadzi, przetwarza i udostępnia Bank Danych o Lasach (BDL).
„Korzystając z tego narzędzia widać, że dla ogromnej części wydzieleń leśnych wiek drzew tworzących drzewostan jest znaczny, przekraczający 100, a nawet 200 lat. Zatem twierdzenie, że tam nie ma drzew 60-, 100-letnich, jest fałszywe”.
Starsze drzewa znajdziemy chociażby w tych dziesięciu wydzieleniach leśnych zinwentaryzowanych w 2025 roku. Przykładowo, dla dwóch wydzieleń leśnych (311Ci, 418Dg) dane mówią o drzewach liczących 235, 165 lat czy też 123, 93 lub 73 lata. Są to sosny, świerki, dęby lub brzozy, mierzące często kilkadziesiąt metrów wysokości.
Jakie są źródła Banku Danych o Lasach?
BDL umożliwia korzystanie z mapy interaktywnej zawierającej również odczyt opisu taksacyjnego drzewostanów, w którym znajdują się informacje o ich dokładnej lokalizacji, powierzchni, wieku, wymiarach czy nawet o ich miąższości.
Jako źródło danych podano 12 instytucji i ośrodków naukowych, m.in. Lasy Państwowe (LP), Parki Narodowe (PPN), Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW) czy Instytut Badawczy Leśnictwa (IBL).
Inne dowody na wiek drzew w Puszczy Białowieskiej
Informacji o tym, że drzewa Puszczy Białowieskiej liczą kilkadziesiąt, a nawet kilkaset lat, dostarcza również publikacja „Aktualny stan Puszczy Białowieskiej na podstawie wyników projektu LIFE+ ForBioSensing” z 2022 roku.
Badacze określili wiek drzew dzięki analizie zebranego materiału drzewnego z prac terenowych na terenie puszczy. Wskazali, że drzew liczących 60–80 lat jest najwięcej, odnotowali także okazy mające aż 320–340 lat (s. 132–133).
Zwierzęta nie chcą przebywać w puszczy?
Puszcza Białowieska cechuje się (1, 2) bogactwem gatunkowym zwierząt. Wcześniej wspomniane martwe drewno i obumarłe drzewa Puszczy Białowieskiej okazują się kluczowe dla funkcjonowania wyjątkowych, rzadko spotykanych gatunków zwierząt – m.in. najrzadszego w Polsce dzięcioła trójpalczastego i owada bogatka wyjątkowego, niewystępującego w innych częściach Polski.
Na nasze pytanie dotyczące tego, czy w Puszczy Białowieskiej ubywa zwierząt, odpowiedział prof. dr hab. Rafał Kowalczyk – ekspert od dużych ssaków, z doświadczeniem badawczym w ekologii behawioralnej czy strategiach żerowania.
Badacz zauważył, że obserwuje się raczej odwrotne zjawisko. Świadczą o tym dane BDL wskazujące na wzrost populacji jelenia z 1663 do 2314, łosi z 71 do 166, żubrów z 596 do 1176 osobników w latach 2016–2025.
Żubry na polach uprawnych – co na to nauka?
Wiele materiałów publikowanych przez internautów (np. 1, 2) lub media (np. 1, 2) pokazuje, że żubry można zobaczyć poza lasami, przechodzące przez pola czy drogi. Profesor Kowalczyk z Instytutu Biologii Ssaków zauważył, że na pewno kilkaset żubrów może przebywać na terenach rolniczych.
„Nie wynika to ze zwiększonej, po gradacji kornika, ilości martwego drewna […], ale braku pokarmu dla tak dużego roślinożercy w środowiskach leśnych zimą, zmiany systemu dokarmiania […] oraz dostępności w sąsiedztwie Puszczy ozimych upraw rzepaku i zbóż oraz kolb kukurydzy pozostawionych na polach kukurydzy po ich skoszeniu, które są atrakcyjniejszym pokarmem niż siano w miejscach dokarmiania”.
Żubr to gatunek uchodźczy
Badanie z 2015 roku sugeruje, że żubr europejski jest gatunkiem uchodźczym – takim, który przywędrował do lasów przez działalność człowieka.
Naukowcy z Instytutu Biologii Ssaków (IBS) Polskiej Akademii Nauk (PAN) oraz zagranicznych uniwersytetów (1, 2) przeanalizowali szczątki pierwotnych żubrów, a dokładnie – składy izotopowe kości. Wyniki ich badań wskazują, że w przeszłości żubry nie żyły w gęstych lasach, lecz na terenach otwartych, w środowisku przypominającym tundrę (s. 13).
„Siedliska leśne zapewniają wystarczającą ilość biomasy do wypasu latem, jednak zimą żubry żywią się głównie liśćmi. Na obszarach leśnych żubry potrzebują dostępu do wysoce produktywnych otwartych dolin rzecznych lub łąk, które zimą oferują dużą ilość suchej paszy. Bez takiego dostępu lub bez wsparcia ze strony człowieka, jakie jest obecnie zapewniane, gatunek ten prawdopodobnie nie przetrwałby w siedliskach leśnych, a przynajmniej w tych, które występują obecnie w Europie” [tłum. Demagog]
Autorzy badania zwrócili uwagę na fakt, że wychodzenie żubrów na otwarte siedliska, które zapewniają im pokarm, wiąże się ze szkodami w uprawach rolnych (s. 13). Z tego względu według nich programy ochrony tych ssaków powinno się udoskonalać z uwzględnieniem wniosków z badania żubrów jako gatunku uchodźczego (s. 13).
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci
Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej
Sprawdź
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
Ekologia 
