4 min czytania
Sprawdzamy wypowiedzi polityków i osób publicznych pojawiające się w przestrzeni medialnej i internetowej. Wybieramy wypowiedzi istotne dla debaty publicznej, weryfikujemy zawarte w nich informacje i przydzielamy jedną z pięciu kategorii ocen.
4 min czytania
Ukraiński kierownik magazynu żywności. Skąd wiemy, że to AI?
Ukraiński kierownik magazynu żywności. Skąd wiemy, że to AI?
Wojna to jednak straszna sprawa? [wideo]
Fałsz
Wypowiedź uznajemy za fałsz, gdy:
- nie jest zgodna z żadną dostępną publicznie informacją opartą na reprezentatywnym i wiarygodnym źródle,
- jej autor przedstawia nieaktualne informacje, którym przeczą nowsze dane, zawiera szczątkowo poprawne dane, ale pomija kluczowe informacje i tym samym fałszywie oddaje stan faktyczny.
Fałsz
Wypowiedź uznajemy za fałsz, gdy:
- nie jest zgodna z żadną dostępną publicznie informacją opartą na reprezentatywnym i wiarygodnym źródle,
- jej autor przedstawia nieaktualne informacje, którym przeczą nowsze dane, zawiera szczątkowo poprawne dane, ale pomija kluczowe informacje i tym samym fałszywie oddaje stan faktyczny.
Ukraina - Nagranie udostępnione przez Jacka Wilka ma rzekomo przedstawiać ukraińskiego kierownika magazynu żywności. Wcześniej film rozpowszechniano m.in. na prorosyjskich kanałach na Telegramie (np. 1, 2, 3). W żadnym z miejsc, w których opublikowano materiał (np. 1, 2, 3, 4, 5), nie podano nazwiska mężczyzny ani nazwy programu, w którym miał udzielić wywiadu.
- Inna wersja nagrania, która krąży w internecie, pochodzi z kanału ua_telemarahvon na TikToku. Obecnie nie jest ona już dostępna w tym serwisie, jednak można ją znaleźć na bliźniaczych profilach na innych platformach (1, 2).
- Profile ua_telemarahvon powstały niedawno i opublikowały jedynie kilka krótkich filmów imitujących fragmenty programów informacyjnych (1, 2, 3). Organizacja factcheckingowa Myth Detector wskazuje, że te konta zostały najprawdopodobniej utworzone w celu ośmieszenia ukraińskiego teletonu – całodobowego programu informacyjnego ukraińskich stacji uruchomionego po pełnoskalowej inwazji Rosji.
- Na YouTubie nagranie zostało oznaczone jako treść zmodyfikowana lub wygenerowana cyfrowo. Zgodnie z wynikami analiz przeprowadzonych narzędziami Hive oraz DeepFake-O-Meter istnieje 99-proc. prawdopodobieństwo, że nagranie zostało wygenerowane przez AI.
Film od lidera antyukraińskiej propagandy
16 stycznia Jacek Wilk, członek Konfederacji Korony Polskiej, udostępnił w serwisie X post z konta Ministerstwo Prawdy. Według naszych raportów to jeden z najbardziej zasięgowych profili rozpowszechniających antyukraińską propagandę na portalu X.
Wojna to jednak straszna sprawa. https://t.co/jjquAbKbEA
— Jacek Wilk (@JacekWilkPL) January 16, 2026
Co mówi kierownik magazynu na filmie?
Film – opatrzony komentarzem „Ukrainiec twierdzi, że wróg kradnie im żywność. Naprawdę wróg?🤔🤭” – przedstawia otyłego mężczyznę udzielającego wywiadu. Rozmowa ma następujący przebieg (tłum. Demagog):
– Proszę powiedzieć, gdzie Pan pełni służbę? – pyta kobiecy głos z offu.
– Jestem kierownikiem magazynu żywnościowego w obwodzie lwowskim – mówi mężczyzna.
– Dziękuję za ochronę. Czy służba jest ciężka? – pada kolejne pytanie.
– Tak, zdarza się, że grupy dywersyjne przeciwnika wkraczają i kradną żywność – odpowiada bohater filmu.
Chociaż niektórzy komentujący zwrócili uwagę Jackowi Wilkowi, że film mógł zostać wygenerowany przez sztuczną inteligencję, polityk nie oznaczył w ten sposób udostępnionego nagrania.
Skąd pochodzi nagranie z kierownikiem magazynu żywności?
Na platformach społecznościowych można odnaleźć wpisy, które podają, że rozmowa z kierownikiem magazynu żywnościowego pochodzi z ukraińskiej telewizji. W żadnym z miejsc, w których opublikowano materiał (np. 1, 2, 3, 4), nie podano jednak nazwiska mężczyzny ani nazwy programu, w którym miał on udzielić wywiadu.
Film, zanim zainteresował się nim Jacek Wilk, rozpowszechniano m.in. na prorosyjskich kanałach na Telegramie (np. 1, 2, 3). Kilka godzin wcześniej to nagranie na Facebooku udostępnił Maciej Maciak, lider Ruchu Dobrobytu i Pokoju, znany ze swoich otwarcie proputinowskich poglądów (np. 1, 2, 3).
Jedna z wersji nagrania, opublikowana na portalu kharkov-news.ru, pochodzi z kanału ua_telemarahvon na TikToku. Choć nie jest już dostępna w tym serwisie, to można ją znaleźć na bliźniaczych profilach na platformach Facebook i YouTube (1, 2). Wszystkie profile ua_telemarahvon powstały niedawno i opublikowano na nich jedynie kilka krótkich filmów imitujących fragmenty programów informacyjnych (1, 2, 3).
Organizacja factcheckingowa Myth Detector wskazuje, że te konta zostały najprawdopodobniej utworzone w celu ośmieszenia ukraińskiego teletonu. Chodzi o inicjatywę ukraińskich nadawców telewizyjnych, którzy po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji w Ukrainie nadawali wspólnie informacje 24 godziny na dobę.
Skąd wiemy, że to AI?
Analitycy Myth Detector zwrócili uwagę na nietypowe przedstawienie dłoni mężczyzny na filmie, co wskazywałoby na to, że nagranie zostało wygenerowane przez sztuczną inteligencję.
Zrzut ekranu z nagrania wideo ze strony Myth Detector
Potwierdzają to wyniki analiz przeprowadzonych narzędziami Hive oraz DeepFake-O-Meter. Zgodnie z nimi istnieje 99-proc. prawdopodobieństwo, że film powstał z użyciem AI.
Zostało to odnotowane na YouTubie, gdzie nagranie oznaczono jako treść zmodyfikowaną lub wygenerowaną cyfrowo.
Analiza powstała w ramach projektu Central European Digital Media Observatory (CEDMO) – interdyscyplinarnej sieci ekspertów, naukowców oraz organizacji walczących z dezinformacją w regionie Europy Środkowej. Projekt CEDMO jest finansowany ze środków Unii Europejskiej.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
Dowiedz się, jak radzić sobie z dezinformacją w sieci
Poznaj przydatne narzędzia na naszej platformie edukacyjnej
Sprawdź
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
Ukraina 
