Obietnice wyborcze Koalicji Obywatelskiej

We wrześniu 2023 roku, na ponad miesiąc przed zaplanowanymi wyborami parlamentarnymi, Donald Tusk ogłosił listę 100 konkretów, czyli program Koalicji Obywatelskiej na pierwsze 100 dni rządu.

Po zwycięstwie koalicji partii opozycyjnych wobec Prawa i Sprawiedliwości oraz po utworzeniu przez nie rządu realizacja przedstawionych obietnic stała się możliwa. Jak jednak wynika z naszych analiz, po 100 dniach rządów niezrealizowanych pozostało 77 konkretów, a po dwóch latach u władzy – 43 z nich. 

Na liście w pełni zrealizowanych konkretów próżno było jednak szukać obietnicy zwolnienia wszystkich członków rad nadzorczych i zarządów w spółkach z udziałem Skarbu Państwa. „Przeprowadzimy nowy nabór w transparentnych konkursach, w których decydować będą kompetencje, a nie znajomości rodzinne i partyjne” – brzmiała zapowiedź Koalicji Obywatelskiej. Nasza weryfikacja wykazała, że obietnica nie została spełniona.

Minister komentuje: proszę zweryfikować

Na temat upolitycznienia spółek Skarbu Państwa (SSP) wypowiedział się Wojciech Balczun, minister aktywów państwowych. – Moim zdaniem w tej chwili absolutnie nie [są upolitycznione – przyp. Demagog] – odpowiedział na pytanie redaktora podczas wywiadu na antenie Radia ZET.

Innego zdania byli słuchacze. 78 proc. uczestników sondy przeprowadzonej przez rozgłośnię uznało, że wspomniane spółki są upolitycznione. Z kolei prowadzący rozmowę stwierdził, że zasiada w nich wielu znajomych działaczy partyjnych. – Ja nie widzę takich działaczy partyjnych – zaprotestował minister. 

– Naprawdę, analizujemy to. To proszę mi zweryfikować wszystkie największe zarządy spółek Skarbu Państwa, gdzie są działacze polityczni czy partyjni – zaapelował polityk. Postanowiliśmy odpowiedzieć na jego prośbę.

Czy politycy zasiadają w zarządach największych spółek?

Na podstawie słów ministra Balczuna przeanalizowaliśmy skład największych zarządów spółek z udziałem Skarbu Państwa. I tak w dziewięcioosobowym zarządzie ORLEN S.A. zasiadają dwaj politycy związani z obecną koalicją rządzącą. 

Robert Soszyński, wiceprezes spółki ds. operacyjnych, jeszcze w 2021 roku pełnił funkcję wiceprezydenta Warszawy. Po złożeniu rezygnacji na ręce Rafała Trzaskowskiego wszedł w skład rady nadzorczej Rockbridge TFI S.A. Zasiadał w niej z obecnym prezesem Orlenu, Ireneuszem Fąfarą (s. 4).

W 2021 roku Soszyński został wybrany na przewodniczącego zarządu koła Platformy Obywatelskiej Warszawa–Mokotów. We wcześniejszych latach dwukrotnie startował w wyborach samorządowych z list tej partii (1, 2).

Także Ireneusz Sitarski, wiceprezes Orlenu ds. downstream, kandydował w przeszłości w wyborach lokalnych. W 2018 roku startował z listy Sojuszu Lewicy Demokratycznej do sejmiku województwa. Już rok później – z poparciem tej samej partii – kandydował w wyborach do Sejmu. W tym samym okresie próbował swoich sił w wyborach do Parlamentu Europejskiego – startował z listy Koalicji Europejskiej.

W przeszłości polityk pracował w kancelarii prezydenta Wojciecha Jaruzelskiego. Był wiceministrem przekształceń własnościowych w rządach SLD-PSL Waldemara Pawlaka i Józefa Oleksego. W rządzie SLD-PSL premiera Leszka Millera zajmował stanowisko wiceministra skarbu.

Trop z Orlenu prowadzi do PKP

Także w zarządach mniejszych spółek Skarbu Państwa znajdziemy osoby zaangażowane w niedalekiej przeszłości w politykę. 

W zarządzie Polskich Kolei Państwowych S.A. zasiada Paweł Lisiewicz, przed laty szef Gabinetu Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego. Z kolei jego wiceprezesem jest Dariusz Grajda, startujący z listy Trzeciej Drogi w wyborach samorządowych w 2024 roku. 

Co interesujące, stanowisko prezesa zarządu PKP S.A. zajmuje Alan Beroud. Jak donosi stowarzyszenie Miasto Jest Nasze, w 2019 roku został on prezesem Szybkiej Kolei Miejskiej, choć nie miał żadnego doświadczenia w branży. 

Podejrzenia może wywoływać fakt, że jego ojciec, Marek Beroud, i wspomniany wcześniej ówczesny wiceprezydent Warszawy – Robert Soszyński kierowali za rządów PO-PSL powiązanymi spółkami w sektorze naftowym. „Przez dwa lata zasiadali również wspólnie w radzie nadzorczej jednej z nich” – pisze stowarzyszenie. Chociaż w 2019 roku Soszyński odrzucał zarzuty o kumoterstwo, to obecny zarząd Orlenu powołał Alana Berouda do rady nadzorczej zależnej od siebie spółki EuRoPol Gaz. 

Z kancelarii premiera do zarządzania spółkami

Polskie Koleje Państwowe nie są jedyną spółką, która ma w swoim zarządzie osobę z doświadczeniem w kancelarii jednej z najważniejszych osób w państwie. 

Prezesem Polskiej Grupy Zbrojeniowej S.A. jest Adam Leszkiewicz, w okresie pierwszego rządu Donalda Tuska – zastępca szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, a następnie wiceminister w Ministerstwie Skarbu Państwa. 

Z kolei jego pierwszym zastępcą jest Arkadiusz Bąk, członek Polskiego Stronnictwa Ludowego, były wiceminister oraz były radny sejmiku wojewódzkiego. W ostatnich wyborach do Sejmu i w późniejszych wyborach samorządowych kandydował z listy Trzeciej Drogi.

Kolejnego działacza PSL możemy odnaleźć w zarządzie Krajowej Grupy Spożywczej S.A. Jego prezesem jest Leszek Świętochowski, były poseł, wielokrotny kandydat tej partii w wyborach (np. 1, 2), w tym do Sejmu – w 2023 roku.

Politycy zasiadają również w zarządach spółek córek

Podczas analizy upolitycznienia SSP warto zwrócić uwagę na sytuację w tzw. spółkach córkach, które są od nich zależne i wchodzą w skład ich grup kapitałowych.

I tak w zarządzie spółki PGE GiEK S.A., należącej w pełni do Polskiej Grupy Energetycznej, zasiada Jan Michalski, były senator Platformy Obywatelskiej. Z kolei prezesem zarządu jest Jacek Kaczorowski, kandydat Koalicji Obywatelskiej w wyborach samorządowych w 2018 roku. 

Wiceprezesem zarządu PGE Obrót S.A. jest natomiast Krzysztof Kłak, członek PO, wielokrotny kandydat z list tej partii (np. 1, 2, 3), obecny radny sejmiku województwa podkarpackiego z ramienia Koalicji Obywatelskiej.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam