5 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
5 min czytania
Czy szczepionki powodują homoseksualność? Uwaga na dezinformację
Zdrowie 
Fake news W mediach społecznościowych pojawił się wpis z informacją, że „szczepionki sprawiają, że ludzie stają się homoseksualni”. Weryfikujemy te tezy.
W mediach społecznościowych pojawił się wpis z informacją, że „szczepionki sprawiają, że ludzie stają się homoseksualni”. Weryfikujemy te tezy.
ANALIZA W PIGUŁCE
- W sieci jest udostępniany post, w którym czytamy o „włoskim naukowcu”, który rzekomo dowiódł, że szczepionki powodują homoseksualność. Dowodem miało być badanie naukowe, w którym opisano zachowanie ptaków.
- Nie ma naukowych dowodów na to, że szczepionki wpływają na naszą orientację seksualną. Przywołana praca badawcza nie dotyczy ani ludzi, ani szczepionek, lecz opisuje wpływ metylortęci (toksycznego związku rtęci, który nie występuje w szczepieniach) na zachowania godowe ibisów białych. Wnioski z badań na zwierzętach nie mogą być automatycznie przekładane na populację ludzką (1, 2, 3).
Do mediów społecznościowych powróciły fałszywe informacje na temat szczepień. Błędne doniesienia dotyczą rzekomych, niepotwierdzonych naukowo skutków ubocznych, o czym niejednokrotnie pisywaliśmy w naszych analizach (1, 2, 3). Tym razem na profilu Justyny Sochy, jednej z liderek ruchów antyszczepionkowych, pojawił się post, w którym przedstawiono tezę o rzekomym związku szczepień z homoseksualnością. Wpis składa się z grafiki, na której widzimy czarno-białe zdjęcie pielęgniarki trzymającej strzykawkę z tęczową zawartością, oraz z napisu [pisownia oryginalna]: „[…] Włoski naukowiec twierdzi, że to szczepionki sprawiają, że ludzie stają się homoseksualni”.
Facebook.com, 07.09.2025
Wpis zdobył dużą popularność – uzyskał 1,9 tys. reakcji, prawie 1 tys. komentarzy i ponad 300 udostępnień. Sekcja komentarzy pokazuje, że przekaz został potraktowany przez wielu użytkowników jako prawdziwa informacja. Możemy w niej przeczytać m.in. [pisownia oryginalna]: „Od dawna to mówię, produkują pedalstwo, lesby i innych zboków” czy wpisy będące próbą pseudonaukowego wyjaśnienia zjawiska: „Szczepienia uszkadzają układ nerwowowy a ten kontroluje układ hormonalny. A to hormony w okresie dojrzewania uruchamiają nam popęd seksualny do płci przeciwnej”.
Wśród komentarzy pojawiają się również głosy sceptyczne – niektórzy zwracają uwagę na brak logiki w przedstawionej tezie [pisownia oryginalna]: „W starożytności nie było szczepionek, przetworzonej żywności itd,a osoby homoseksualne były. Jak to wyjaśnić?”. Tego typu dezinformacja, jak widać po reakcjach, silnie polaryzuje odbiorców i wprowadza w błąd.
Badanie o ptactwie jest rzetelne, ale… nie dotyczy szczepień
Nie ma żadnych dowodów naukowych, jakoby szczepionki „powodowały” homoseksualizm. Badanie „włoskiego naukowca”, na które powołano się w poście, nie zmieni spojrzenia na tę kwestię.
Publikacja naukowa o tytule „Altered pairing behaviour and reproductive success in white ibises exposed to environmentally relevant concentrations of methylmercury” (tłum. „Zmienione zachowania w doborze partnerów i sukces reprodukcyjny u ibisów białych wystawionych na działanie metylortęci w stężeniach istotnych dla środowiska”) pojawiała się w 2010 roku w czasopiśmie naukowym „Proceedings of the Royal Society B”. Autorami artykułu są Peter Frederick z Uniwersytetu Florydy w USA oraz Nilmini Jayasena z Uniwersytetu Peradeniya w Sri Lance (nie udało nam się znaleźć potwierdzenia, że są Włochami).
Wbrew temu, co sugeruje wpis, w publikacji nie ma ani jednego słowa o szczepionkach, szczepieniach czy o ich wpływie na ludzi.
Badanie dotyczyło ibisów i metylortęci, a nie ludzi i szczepionek
Badanie dotyczyło ibisów białych (Eudocimus albus), a nie ludzi (Homo sapiens). Naukowcy analizowali wpływ metylortęci (MeHg) – toksycznej formy rtęci powstającej w wyniku zanieczyszczeń przemysłowych, która może kumulować się w organizmach żywych. Nie zajmowali się szczepionkami.
Wyniki pokazały, że samce ibisów otrzymujących pokarm z dodatkiem metylortęci rzadziej angażowały się w zachowania godowe z samicami. W grupach narażonych na wysokie stężenie tej substancji odnotowano większy odsetek reprodukcyjnych par jednopłciowych (samiec–samiec), co obniżało sukces lęgowy całej populacji.
Wyniki badania przeprowadzonego na ptakach zostały w omawianym poście fałszywie odniesione do ludzi. Badania na zwierzętach nie mogą być automatycznie przekładane w pełni na populację ludzką (1, 2, 3).
Przedstawianie homoseksualności jako negatywnego skutku rzekomo wywołanego przez szczepionki jest więc nie tylko manipulacją naukową, lecz także powielaniem szkodliwych i dawno obalonych stereotypów.
Czy w szczepionkach jest metylortęć?
Manipulacja w poście polega również na fałszywym połączeniu substancji badanej w przypadku ptaków (metylortęci) ze szczepionkami. Warto więc jasno podkreślić: szczepionki nie zawierają metylortęci.
Metylortęć to neurotoksyna, która może gromadzić się w organizmach żywych i jest obecna w środowisku, np. w zanieczyszczonych rybach. Nie jest składnikiem szczepionek.
Innym związkiem rtęci jest tiomersal, który pojawiał się już wcześniej we wprowadzających w błąd treściach na temat szczepionek. To środek konserwujący, który w przeszłości był stosowany w niektórych szczepionkach (głównie w fiolkach wielodawkowych), aby zapobiegać ich zanieczyszczeniu. Tiomersal zawiera etylortęć, która ma zupełnie inne właściwości niż metylortęć, np. jest szybciej usuwana z organizmu.
W Polsce tylko dwa preparaty zawierają obecnie tę substancję jako środek konserwujący:
- DT (IBSS Biomed S.A., Kraków) – szczepionka przeciw błonicy i tężcowi, podawana w przypadku przeciwwskazań do szczepienia przeciw krztuścowi,
- d (IBSS Biomed S.A., Kraków) – szczepionka przeciw błonicy, o zmniejszonej zawartości antygenu, do podawania jako dawka przypominająca dla młodzieży i osób dorosłych.
W śladowych ilościach tiomersal może być obecny w szczepionce przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi: DTP.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
