4 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
4 min czytania
Ilu Ukraińców pobiera zasiłek na Podkarpaciu? Uwaga na zmanipulowane dane
Ukraina 
Fake news Ponad 17 proc. pobierających zasiłki na Podkarpaciu to Ukraińcy – tak przynajmniej wynika z wpisów w mediach społecznościowych. Sprawdzamy, jakie te dane są faktycznie.
Ponad 17 proc. pobierających zasiłki na Podkarpaciu to Ukraińcy – tak przynajmniej wynika z wpisów w mediach społecznościowych. Sprawdzamy, jakie te dane są faktycznie.
Analiza w pigułce
- W mediach społecznościowych udostępniono wpisy (1, 2, 3) o tym, że na Podkarpaciu zarejestrowanych jest ponad 11 tys. bezrobotnych obywateli Ukrainy, co ma stanowić 17 proc. ogólnej liczby bezrobotnych w tym regionie.
- Zgodnie z danymi Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) informacja o 11 tys. obywateli Ukrainy pobierających zasiłek nie dotyczy Podkarpacia, lecz całej Polski.
Wokół społeczności ukraińskiej mieszkającej w Polsce krąży wiele fałszywych i zmanipulowanych informacji (1, 2, 3). Ostatnio opisywaliśmy doniesienia o tym, że Ukraińcy podpalają budynki w Polsce.
Tym razem na Facebooku udostępniono wpisy (1, 2, 3), z których można było się dowiedzieć, że 17 proc. bezrobotnych pobierających zasiłki na Podkarpaciu to obywatele Ukrainy. Jak przeczytamy w postach [pisownia oryginalna]: „Na Podkarpaciu jest zarejestrowanych ponad 11 tysięcy bezrobotnych z Ukrainy na 64 tysiące ogółem. To ponad 17%. Czyli wałki i wyłudzenia”.
Wpisy (1, 2, 3) zawierają zrzut ekranu z artykułu o tytule „Tu jest najwyższe bezrobocie w Polsce. Ponad 11 tys. Ukraińców pobiera zasiłek w tym regionie”, który powołuje się na oficjalne dane Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS).
Źródło: Facebook, 11.07.2025
Komentarze pod wpisami (1, 2, 3) wskazują na to, że ich autorzy uwierzyli w podawaną informację [pisownia oryginalna]: „Dla nich nasz zasiłek dla bezrobotnych to jak że 2 pensje minimalne na Ukrainie. Tak się robi biznes”, „Koniecznie trzeba sprawdzić czy są w Polsce”.
Fałszywa informacja zyskała duże zasięgi, po tym jak udostępniono ją na profilu znanym z szerzenia dezinformacji – Coolfonpl, na portalu X. Ta kopia wpisu zyskała ponad tysiąc polubień, a wyświetliło ją ponad 17 tys. użytkowników platformy.
Na Podkarpaciu jest zarejestrowanych ponad 11 tysięcy bezrobotnych z Ukrainy na 64 tysiące ogółem.
To ponad 17%.
Czyli wałki i wyłudzenia. pic.twitter.com/94J0xDKhxh— coolfonpl 🇵🇱 (@coolfonpl) July 11, 2025
11 tys. bezrobotnych Ukraińców – to dane z całej Polski
Zgodnie z rzeczywistymi danymi, które znajdziemy na stronie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, informacja o 11 tys. obywateli Ukrainy pobierających zasiłek nie dotyczy Podkarpacia, lecz całej Polski.
„[…] W tym czasie [w maju 2025 roku – przyp. Demagog] w urzędach pracy zarejestrowanych było zaledwie 11,1 tys. bezrobotnych obywateli Ukrainy, co oznacza 1,4 proc. ogólnej liczby pozostających bez pracy”.
Zgodnie z raportem Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), 31 stycznia 2025 roku 701,8 tys. obywateli Ukrainy wykonywało pracę w Polsce (s. 1). Gdy zestawimy te dane, dowiemy się, że wskaźnik bezrobocia Ukraińców w Polsce wynosi ok. 1,5 proc., podczas gdy w całym kraju jest to 5 proc.
Jak mogła powstać fałszywa informacja?
Wpisy (1, 2, 3) przedstawiają zmanipulowane dane: wymieszano informacje o bezrobociu w województwie podkarpackim z ogólnopolską liczbą bezrobotnych Ukraińców.
Ten błąd znajdziemy w tytule artykułu, który przytoczono w postach. To kwestia clickbaitu – w samym tekście opublikowanym na łamach portalu Superbiznes znajdziemy prawdziwą informację o tym, że liczba 11 tys. dotyczy bezrobocia wśród Ukraińców w całej Polsce, lecz sam tytuł: „Tu jest najwyższe bezrobocie w Polsce. Ponad 11 tys. Ukraińców pobiera zasiłek w tym regionie” prowadzi do fałszywych wniosków.
W Demagogu wielokrotnie sprawdzaliśmy fałszywe informacje dotyczące Ukraińców mieszkających w Polsce (1, 2, 3) oraz inne przypadki fałszywych i wyrwanych z kontekstu danych (1, 2, 3).
Analiza powstała w ramach projektu współfinansowanego ze środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności w ramach programu Wspieramy Ukrainę, realizowanego przez Fundację Edukacja dla Demokracji.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
