4 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
4 min czytania
Tłumaczka nie nazwała Zełenskiego kłamcą. To przeróbka z użyciem AI
Ukraina 
Fake news 
Sztuczna inteligencja W trakcie telewizyjnego orędzia prezydenta Ukrainy tłumaczka języka migowego wyjęła transparent oskarżający go o kłamstwa – taka wersja jest przedstawiana w mediach społecznościowych. Nic takiego się nie wydarzyło, a film zmanipulowano za pomocą sztucznej inteligencji.
W trakcie telewizyjnego orędzia prezydenta Ukrainy tłumaczka języka migowego wyjęła transparent oskarżający go o kłamstwa – taka wersja jest przedstawiana w mediach społecznościowych. Nic takiego się nie wydarzyło, a film zmanipulowano za pomocą sztucznej inteligencji.
Analiza w pigułce
- Na Facebooku (1, 2, 3), portalu X (1, 2, 3) i TikToku udostępniono film rzekomo przedstawiający protest telewizyjnej tłumaczki języka migowego w trakcie orędzia prezydenta Zełenskiego. We wpisach przeczytamy, że [pisownia oryginalna]: „najpierw w języku migowym powiedziała o Zełenskim »kłamca«, a potem pokazała tabliczkę z napisem »Okłamują was«”.
- Analiza fragmentu filmu za pomocą narzędzia do wykrywania AI – Sightengine – wykazała duże prawdopodobieństwo, że materiał zawiera wygenerowane elementy. Przedstawiciele stacji Kijów24 – na której antenie miało dojść do incydentu – zaprzeczyli autentyczności materiału. Wystąpienie Zełenskiego zostało wyemitowane w programie wieczornym, kiedy tłumaczenie w języku migowym nie jest realizowane.
- Najwcześniejsze kopie fałszywego przekazu, do których dotarliśmy, pojawiły się na rosyjskojęzycznych kanałach na Telegramie (1, 2). Ukraińskie Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji (CPD) wskazuje, że przerobiony film jest częścią szerszej rosyjskiej kampanii, mającej na celu zdyskredytowanie władz Ukrainy i stworzenie wrażenia wewnętrznego oporu.
W internecie łatwo trafić na prorosyjską i antyukraińską dezinformację – w Demagogu regularnie dokumentujemy to zjawisko. Jedną z ulubionych strategii dezinformacyjnych Kremla jest przedstawianie prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego w kompromitujących sytuacjach (np. 1, 2, 3).
Tym razem na platformach społecznościowych udostępniono nagranie (np. 1, 2, 3) rzekomo przedstawiające moment, w którym telewizyjna tłumaczka języka migowego wyraziła sprzeciw wobec słów prezydenta. Jak przeczytamy w załączonym opisie, tłumaczka [pisownia oryginalna] „najpierw w języku migowym powiedziała o Zełenskim »kłamca«, a potem pokazała tabliczkę z napisem »Kłamią was«”.
Źródło: Facebook, 28.04.2026
Film zdobył sporą popularność na portalu X (1, 2, 3), gdzie jedna z jego kopii zdobyła ponad 150 tys. wyświetleń i ponad 5 tys. polubień.
Skandal w ukraińskiej telewizji
Tłumaczka języka migowego najpierw nazwała Zełenskiego „KŁAMCĄ” w języku migowym, a następnie pokazała tabliczkę z napisem „OKŁAMUJĄ WAS”.
Po kilku sekundach kobieta została usunięta z anteny.
Wszystko to miało miejsce podczas przemówienia… pic.twitter.com/dYCJ1klf9P— Tomek Niewęgłowski (@tomek525) April 27, 2026
To przeróbka z użyciem sztucznej inteligencji
W rogu klipu widzimy logotyp telewizji Kijów24 (ukr. КИЇВ24), odpowiedzialnej za transmisję prezydenckiego orędzia. Jak opisała Natalia Łajszczenka, producentka w tej stacji, wystąpienie Zełenskiego zostało wyemitowane w programie wieczornym, kiedy tłumaczenie w języku migowym nie jest realizowane. Kijów24 opublikowało oświadczenie na swoim kanale na YouTubie – zaprzeczono w nim autentyczności nagrania.
Do nagrania odniosła się również Tatiana Sadowejna – tłumaczka stacji Kijów24, której wizerunek wykorzystano w przeróbce. W filmie opublikowanym na profilu ukraińskiego Stowarzyszenia Tłumaczy Języka Migowego (UASLT) tłumaczka przekazała, że nie pokazała takiego transparentu, a materiał, który zdobył popularność w sieci, jest fałszywy.
Przeanalizowaliśmy fragmenty filmu, w którym widać Sadowejnę trzymającą transparent, za pomocą Sightengine – narzędzia służącego do wykrywania treści AI. Analiza wykazała duże prawdopodobieństwo, że materiał zawiera elementy wygenerowane przy użyciu sztucznej inteligencji.
Źródło: Sightengine
Podobny, ale prawdziwy incydent wydarzył się w Rosji, krótko po wybuchu pełnoskalowego konfliktu. W marcu 2022 roku Marina Owsiannikowa, redaktorka Kanału 1 rosyjskiej telewizji, wtargnęła na plan programu informacyjnego na żywo. Dziennikarka wykrzykiwała antywojenne hasła i trzymała transparent z napisem „Nie wierzcie propagandzie. Okłamują was tutaj”.
! Russia's main propaganda "news program" tonight. pic.twitter.com/lrRVnF8LoW
— Christo Grozev (@christogrozev) March 14, 2022
Fałszywy przekaz pochodzi z Rosji
Najwcześniejsze kopie fałszywego przekazu, do których dotarliśmy, pojawiły się na rosyjskojęzycznych kanałach na Telegramie (1, 2). Ukraińskie Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji (CPD) wskazuje, że przerobiony film jest częścią szerszej rosyjskiej kampanii:
„Ta przeróbka jest elementem systematycznej kampanii wroga, mającej na celu zdyskredytowanie najwyższego kierownictwa Ukrainy. Wykorzystując technologię deepfake, państwo agresor próbuje sztucznie stworzyć iluzję »wewnętrznego oporu«, aby zdestabilizować ukraińskie społeczeństwo”.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
