9 stycznia 2026 roku Karol Nawrocki zawetował ustawę dostosowującą polskie przepisy do unijnego Aktu o usługach cyfrowych (DSA). Jednocześnie zaapelował o przygotowanie w ciągu dwóch miesięcy poprawionej wersji przepisów.

Sprzeciw prezydenta wzbudziły przepisy dotyczące wydawania nakazu podjęcia działań przeciwko nielegalnym treściom w internecie (rozdział 2a). Zestawiliśmy jego argumenty z faktami.

Jakich treści dotyczyła zawetowana ustawa ustawa?

Zgodnie z zawetowaną ustawą pod pojęciem „nielegalnych treści” kryją się te, które naruszają obowiązujące w Polsce prawo, w tym przede wszystkim Kodeks karny (art. 11a). To m.in. oszustwa, podszywanie się pod osobę, treści pedofilskie, piractwo czy nawoływanie do nienawiści na tle narodowym, etnicznym, rasowym lub religijnym.

Według prezydenta, skoro w art. 54 Konstytucji zapisano, że „każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów”, to państwo nie powinno tej wolności ograniczać. „Państwo ma wolność gwarantować, a nie reglamentować” – stwierdził Karol Nawrocki.

Kto miał decydować o wydaniu nakazu?

Nakaz podjęcia działań przeciwko nielegalnym treściom mieli wydawać (art. 11b):

• w przypadku treści zamieszczonych na platformach wideo – przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT), 
• w pozostałych przypadkach – prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE).

Prezydent stwierdził, że rozwiązanie, w ramach którego Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, jako „urzędnik podległy rządowi”, miałby decydować o tym, co jest nielegalną treścią, przypomina system cenzury opisany przez George’a Orwella w książce „Rok 1984”.

Na czym miała polegać kontrola sądu?

W przypadku wydawania decyzji o nakazie podjęcia działań wobec nielegalnej treści miało przysługiwać prawo wniesienia sprzeciwu do sądu (art. 11q ust. 2–3). Zdaniem prezydenta przepis, zgodnie z którym obywatel miał dostać 14 dni na wniesienie sprzeciwu, nie jest „realną kontrolą sądową”.

Warto wobec tego zaznaczyć, że – jak pisaliśmy w jednej z naszych analiz – Sejm, zanim przyjął ustawę, zmienił pierwotny projekt tak, by wzmocnić kontrolę sądów nad decyzjami urzędników. Usunięto m.in. przepis umożliwiający nadanie nakazowi zablokowania nielegalnej treści rygoru natychmiastowej wykonalności. 

Kim są zaufane podmioty sygnalizujące?

Prawo złożenia wniosku o wydanie nakazu podjęcia działań wobec nielegalnych treści miały otrzymać prokuratura, policja, organ Krajowej Administracji Skarbowej, osoby uprawnione z tytułu praw autorskich oraz wszyscy usługobiorcy (art. 11a). Z tej listy, w toku procedowania projektu, zniknęły zaufane podmioty sygnalizujące.

Mimo to Karol Nawrocki jako jeden z powodów zawetowania ustawy wskazał, że „ukryto” w niej możliwość finansowania zaufanych podmiotów sygnalizujących, które miałyby wskazywać „nieprawomyślne” poglądy.

Zgodnie z DSA zaufany podmiot sygnalizujący to taki, który ma ekspercką wiedzę i kompetencje do wykrywania nielegalnych treści, jest niezależny od platform internetowych oraz działa w sposób dokładny i obiektywny (art. 22 ust. 2). Takie podmioty powinny mieć możliwość zgłaszania treści łamiących prawo za pomocą mechanizmów stworzonych przez same platformy (art. 16). Muszą przy tym raz na rok składać sprawozdania wyjaśniające, jakie treści i dlaczego zostały zgłoszone (art. 22 ust. 3).

Zawetowana ustawa przewidywała, że status zaufanego podmiotu sygnalizującego miał przyznawać prezes UKE (art. 22o). Przepis o tym, że mogłyby one otrzymywać dotacje celowe z części budżetu państwa, którą dysponuje prezes, nie był ukryty – było to wprost zapisane w art. 15g ust. 2.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam