Analiza w pigułce

Pandemia wirusa SARS-CoV-2, która wybuchła w 2020 roku, dała początek wielu teoriom spiskowym, które analizowaliśmy na łamach Demagoga. Część z nich dotyczyła tego, kto jest odpowiedzialny za jej wywołanie (1, 2, 3). Według niektórych wirus miał powstać w laboratorium w Wuhan, mimo że najprawdopodobniej przeniósł się na ludzi ze zwierząt.

Laboratorium to stało się w ostatnim czasie przedmiotem wpisów w mediach społecznościowych (1, 2, 3) dotyczących jego rzekomych powiązań m.in. z brytyjskim koncernem farmaceutycznym GSK plc (wcześniej pod nazwą GlaxoSmithKline plc), Pfizerem – twórcą jednej ze szczepionek przeciw COVID-19 – oraz Światową Organizacją Zdrowia (WHO).

Jeden z wpisów opublikował Paweł Wyrzykowski, asystent krajowy Grzegorza Brauna, znany z rozpowszechniania fałszywych treści (1, 2, 3). W poście czytamy: „Chińskie laboratorium biologiczne w Wuhan należy do Glaxo. Glaxo jest własnością Pfizera. Pfizer jest zarządzany przez fundusze BlackRock. BlackRock zarządza Fundacją Sorosa. Fundacja Sorosa obsługuje francuską firmę AXA. AXA jest właścicielem niemieckiej firmy Wintertor. Wintertor zbudował chińskie laboratoria w Wuhan […]. BlackRock […] jest także głównym akcjonariuszem Microsoftu (własność Billa Gatesa), który z kolei jest akcjonariuszem Pfizera i głównym sponsorem […] Światowej Organizacji Zdrowia”.

Wpis zdobył ponad 6 tys. reakcji i został udostępniony ponad tysiąc razy. Pod postem znajdziemy komentarze, które wskazują, że część internautów uwierzyła w treść wpisu: „To była starannie zaplanowana akcja”, „To wszystko jest planowane i jest jeden właściciel”.

Źródło: Facebook.com, 3.07.2026

Grafika nie odnosi się do laboratorium w Wuhan

To nie pierwszy raz, kiedy w sieci rozpowszechniane są twierdzenia o rzekomych powiązaniach wuhańskiego laboratorium z koncernami farmaceutycznymi, Billem Gatesem i WHO. Podobne wpisy analizowaliśmy w 2020 roku.

Tym razem posty ilustruje grafika pokazująca sieć powiązań spółek BlackRock, Vanguard i State Street z szerokim gronem innych podmiotów. Pierwsza znaleziona przez nas kopia tej grafiki pochodzi z artykułu z 2024 roku na portalu Medium.com na temat roli Vanguard Group oraz Blackrock na globalnych rynkach finansowych. Artykuł nie wskazuje jednak na związki laboratorium w Wuhan z tymi podmiotami.

Instytut w Wuhan nie ma powiązań z koncernami farmaceutycznymi

Teoria spiskowa rozpowszechniana we wpisach wiąże chińskie laboratorium w Wuhan z brytyjskim koncernem farmaceutycznym Glaxo (GSK plc). W rzeczywistości jednak Instytut Wirusologii w Wuhan jest częścią Chińskiej Akademii Nauk, która jest instytucją państwową podporządkowaną Radzie Państwa, dlatego nie może być własnością prywatnego podmiotu.

Już ten fakt sprawia, że łańcuch powiązań opisany w postach jest niewiarygodny. W dalszej części wpisów również pojawiają się nieścisłości i fałszywe informacje. Pfizer nie figuruje wśród największych akcjonariuszy GSK plc, dlatego twierdzenie, że GSK należy do Pfizera, jest nieprawdziwe. W 2019 roku koncerny utworzyły wspólnie spółkę joint venture, ale pozostały odrębnymi podmiotami gospodarczymi.

BlackRock nie zarządza Pfizerem, a fundacja Sorosa nie ma związków z chińskim laboratorium

Autorzy wpisów nieprawidłowo opisują również związki Pfizera z BlackRock – amerykańską spółką zarządzającą aktywami – oraz fundacją amerykańskiego filantropa George’a Sorosa – Open Society Foundations. BlackRock jest akcjonariuszem Pfizera, nie oznacza to jednak, że nim zarządza. Nie znaleźliśmy też potwierdzenia na powiązania zarządu koncernu farmaceutycznego czy OpenSociety ze spółką BlackRock. 

Działalność Open Society Foundations polega na przyznawaniu grantów organizacjom zaangażowanym w rozwój demokracji, ochrony praw człowieka, równości i sprawiedliwości. Wśród podmiotów wspieranych przez fundację nie ma francuskiej firmy ubezpieczeniowej AXA.

W postach możemy też przeczytać, że „AXA jest właścicielem niemieckiej firmy Wintertor”. Prawdopodobnie chodzi jednak o szwajcarską firmę Winterthur, którą w 2006 roku AXA odkupiła od Credit Suisse. Winterthur firma ubezpieczeniowa, a nie budowlana, i nie ma dowodów na jej zaangażowanie w budowę laboratorium w Wuhan.

BlackRock, Bill Gates i WHO – co ich łączy?

Autorzy wpisów mają częściowo rację, wskazując na znaczącą rolę BlackRock w strukturze właścicielskiej Microsoftu. BlackRock należy do głównych akcjonariuszy Microsoftu, choć pod względem liczby posiadanych akcji wyprzedzają go podmioty z grupy Vanguard.

Nie zgadzają się natomiast kolejne tezy zawarte w postach. Ani Microsoft, ani Bill Gates jako osoba prywatna, ani prowadzona przez niego Bill & Melinda Gates Foundation nie znajdują się wśród głównych akcjonariuszy Pfizera. Fundacja finansowała natomiast niektóre badania koncernu.

Fundacja Gatesa należy również do grona największych darczyńców WHO, choć nie jest głównym sponsorem organizacji. Według danych z 2024 roku fundacja zajęła drugie miejsce wśród najważniejszych źródeł finansowania WHO, za rządem Stanów Zjednoczonych.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam