6 min czytania
Obalamy fałszywe informacje pojawiające się w mediach społecznościowych oraz na portalach internetowych. Odwołując się do wiarygodnych źródeł, weryfikujemy najbardziej szkodliwe przykłady dezinformacji.
6 min czytania
Wiosenne przymrozki to nie dowód sterowania pogodą. Wyjaśniamy
UE 
Fake news 
Klimat Kwiecień plecień, bo przeplata trochę zimy, trochę lata. Jednak według niektórych wiosenne przymrozki to efekt celowego manipulowania pogodą, a w tle całego spisku ma być umowa Unii Europejskiej z krajami Mercosur. Sprawdzamy, czy fakty wspierają teorię o sterowaniu temperaturą.
Kwiecień plecień, bo przeplata trochę zimy, trochę lata. Jednak według niektórych wiosenne przymrozki to efekt celowego manipulowania pogodą, a w tle całego spisku ma być umowa Unii Europejskiej z krajami Mercosur. Sprawdzamy, czy fakty wspierają teorię o sterowaniu temperaturą.
Analiza w pigułce
- W połowie maja na TikToku opublikowano nagranie, którego autor zauważa, że „pojawiają się nagle dziwne wiosenne mrozy w całej Europie” [czas nagrania 0:19], przez które „rolnicy już są stratni” [czas nagrania 0:26]. Jego zdaniem taka sytuacja z pewnością jest powiązana z faktem, że „od maja ma obowiązywać umowa handlowa między Unią Europejską a krajami Mercosur” [czas nagrania 0:11]. Porozumienie handlowe rzekomo stanowi dowód, że wiosenne przymrozki to efekt sterowania pogodą przez elity [czas nagrania 0:51].
- W ostatnich tygodniach kwietnia faktycznie w większości polskich województw, a także w Europie pojawiły się wiosenne przymrozki. Według meteorologów Severe Weather Europe (SWE) masy zimnego powietrza nad kontynentem to skutek zaburzeń w stratosferze, w wyniku których mroźne arktyczne powietrze mogło bez przeszkód przemieścić się na południe, m.in. do Polski.
- Przymrozki były tak dotkliwe dla rolników z powodu postępującej zmiany klimatu. To przez nią na początku kwietnia temperatury w Europie sięgnęły nawet 25°C, czego skutkiem było przyspieszenie rozkwitania roślin. Późniejszy spadek temperatury stanowił więc znaczne zagrożenie m.in. dla kwiatów drzew owocowych.
„Ziścił się czarny scenariusz dla polskich sadowników”, „Szkody po przymrozkach 2026 rosną”, „Wiosenne przymrozki uderzyły w uprawy owoców” – głosiły nagłówki w polskich mediach pod koniec kwietnia 2026 roku (1, 2, 3). Kilkanaście dni później zaczęła obowiązywać tymczasowa umowa handlowa pomiędzy Unią Europejską a krajami Mercosur. Zdaje się, że tych wydarzeń nic nie łączy. Niektórzy jednak twierdzą, że chronologia nie może być przypadkowa.
Autor popularnego nagrania na TikToku przekonuje, że „ta umowa ma otworzyć rynek dla ogromnej ilości żywności z Ameryki Południowej […]. I dziwnym trafem wcześniej pojawiają się nagle dziwne wiosenne mrozy w całej Europie, a w szczególności w Polsce po minus 10 stopni” [czas nagrania 0:11]. Jego zdaniem mróz w środku kwietnia nie jest naturalnym zjawiskiem, tylko efektem sterowania pogodą zaplanowanego przez elity [czas nagrania 0:51].
Źródło: Tiktok.com, 19.05.2026
Film uzyskał tysiące reakcji i został udostępniony ponad 2,6 tys. razy. Wśród przeszło 440 komentarzy znajdziemy wiele głosów sugerujących, że może faktycznie nagłe zmiany pogody w Polsce są skutkiem sterowania pogodą [pisownia oryginalna]: „oczywiście ze zaplanowane”, „to nie jest, że pogoda to jest zaplanowane”.
Winne są ruchy powietrza, a nie manipulacje pogodą
W ostatnich tygodniach kwietnia faktycznie w większości polskich województw pojawiły się wiosenne przymrozki. Rekordowo przy gruncie temperatura spadła do -10°C. Polska nie była pod tym względem wyjątkiem, w innych krajach Europy na termometrach również odnotowano temperatury poniżej zera.
O przyczynach tego zjawiska przeczytamy m.in. na stronie Severe Weather Europe (SWE) – organizacji zajmującej się prognozowaniem meteorologicznym i analizą pogody. Według meteorologów SWE masy zimnego powietrza nad kontynentem to skutek zaburzeń w stratosferze. W wyjaśnieniu wiosennej anomalii przedstawionym przez specjalistów ani razu nie pojawia się wzmianka, że ta nagła zmiana pogody to wynik czyichś celowych działań.
Jak czytamy, zaburzenia w stratosferze doprowadziły do osłabienia polarnego wiru, który przestał zatrzymywać mroźne arktyczne powietrze. Dzięki temu mogło ono przemieścić się na południe, m.in. do Polski. Jednocześnie silny układ wysokiego ciśnienia nad Atlantykiem zatrzymał cieplejsze wiatry z zachodu i zadziałał jak pas transmisyjny, co skierowało arktyczne zimno prosto nad Europę.
To globalne ocieplenie szkodzi rolnikom
Tegoroczne spadki temperatur nie są pierwszą taką anomalią w Europie. Podobną sytuację zaobserwowano m.in. w 2021 i 2024 roku. Na łamach Demagoga sprawdzaliśmy podobne doniesienia o kwietniowych przymrozkach sprzed dwóch lat. W 2023 roku Europejska Unia Nauk o Ziemi opublikowała artykuł wyjaśniający, jaki wpływ na takie nagłe zmiany pogody ma zmiana klimatu. I to właśnie w nim znajdziemy wyjaśnienie, dlaczego prawdziwą przyczyną szkód w rolnictwie jest globalne ocieplenie. W skrócie można to wytłumaczyć następująco:
Przez zmianę klimatu średnie temperatury na początku wiosny są wyższe. Przyczynia się to do przedwczesnego pękania pąków, rozwoju kwiatów i młodych liści. Dlatego, kiedy dochodzi do nagłego spadku temperatury (np. takiego jak ten, którego doświadczyliśmy pod koniec kwietnia), rośliny, które zdążyły zakwitnąć, szybko tracą kwiaty, a niekiedy nawet obumierają. Europejska Unia Nauk o Ziemi szacuje, że w wyniku antropogenicznych zmian klimatu prawdopodobieństwo wystąpienia niszczycielskich przymrozków w okresie wegetacji wzrosło o 50 proc.
Sterowanie pogodą nie jest takie proste
W pewnym momencie omawianego nagrania usłyszymy, że [pisownia oryginalna]: „jak wszyscy wiemy, ingerencja w pogodę jest i wytworzenie takich mrozów z dnia na dzień to jest żaden problem” [czas nagrania 0:45]. Czy na pewno sterowanie pogodą jest takie proste, jak mówi autor filmu? Okazuje się, że nie do końca.
Informacji o tym, czym właściwie są modyfikacje pogody, dostarcza nam m.in. Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO). Jak przeczytamy w materiale, który przygotowała na ten temat:
„Modyfikacja pogody to celowa ingerencja w atmosferę ziemską mająca na celu wywarcie wpływu na lokalne warunki pogodowe, zazwyczaj za pomocą technik takich jak zasiewanie chmur. Polega to przede wszystkim na wprowadzaniu substancji do chmur w celu zmiany rozkładu opadów, aby zwiększyć ilość deszczu, ograniczyć grad lub rozproszyć zachmurzenie”.
Na temat sterowania pogodą powstało już wiele mitów – wiele z nich zweryfikowaliśmy na naszych łamach (np. 1, 2, 3). Dementowaniem fałszywych doniesień na ten temat zajęła się także Amerykańska Agencja ds. Oceanów i Atmosfery (NOAA). Wspólną cechą teorii spiskowych dotyczących manipulacji pogodą jest fakt, że ich autorzy zwykle przeceniają możliwości i skalę takich działań.
Jak zaznacza WMO, „technologie modyfikacji pogody, które rzekomo pozwalają osiągnąć […] szeroko zakrojone lub spektakularne efekty, nie mają solidnych podstaw naukowych i należy podchodzić do nich z rezerwą”.
Pracujesz z młodzieżą i zastanawiasz się, jak wykorzystać tę historię podczas lekcji? Zwróć uwagę, że film wpisuje się w szerszy zbiór teorii spiskowych dotyczących manipulacji pogodą. Więcej na ten temat możesz przeczytać w innych materiałach zamieszczonych na naszej stronie (np. 1, 2, 3). O samym zjawisku teorii spiskowych pisaliśmy między innymi tutaj.
Zadanie finansowane ze środków Ministerstwa Cyfryzacji. Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Cyfryzacji.
Kontroluj polityków!
Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.
*Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl + Enter
POLECANE DLA CIEBIE
