Ideologia na talerzu – tak Paweł Usiądek, polityk Konfederacji, określił nowe wytyczne Ministerstwa Zdrowia w sprawie żywienia dla szkół i przedszkoli, które zaczną obowiązywać wraz z kolejnym rokiem szkolnym.

Totalny absurd, sprzeczny z prawidłowymi zasadami żywienia – to z kolei zdanie Oskara Szafarowicza, działacza Prawa i Sprawiedliwości, który udostępnił na portalu X wpis profilu Ekonomat, o którym niejednokrotnie pisaliśmy, że szerzy dezinformację.

Źródło: X.com, 04.06.2026

Informacja o nowej diecie zyskała popularność w mediach społecznościowych (1, 2, 3). Ponad 160 tys. wyświetleń uzyskał wpis na portalu X, który przytacza podsumowanie założeń diety planetarnej wygenerowane za pomocą przeglądu AI. W reakcji na post pojawiły się alarmujące wpisy na temat ryzyka, jakie taka dieta ma stwarzać dla dzieci.

Nowe zasady żywienia w szkolnych stołówkach

Kontrowersje wzbudziło nowe rozporządzenie w sprawie żywienia dzieci i młodzieży w szkołach i przedszkolach (tzw. rozporządzenie sklepikowe), które wejdzie w życie 1 września 2026 roku i zastąpi dotychczasowe przepisy z 2016 roku. Jak czytamy na stronie Ministerstwa Zdrowia, rozporządzenie „sprzyja wdrażaniu diety planetarnej”.

Co się zmieni w szkolnych stołówkach?

• Mleko i produkty mleczne będzie można zastąpić roślinnymi odpowiednikami (§ 2 ust. 3 pkt 7 lit. b).
• Dwa razy w tygodniu zupy będą musiały być przygotowywane na bazie wywarów warzywnych (§ 2 ust. 3 pkt 3).
• Przynajmniej raz w tygodniu obiad ma bazować na nasionach roślin strączkowych, bez dodatku produktów odzwierzęcych (§ 2 ust. 3 pkt 7 lit. g).
• Mięso w ramach obiadu ma być podawane dwa razy w tygodniu (§ 2 ust. 3 pkt 7 lit. h).
• Szkoły i przedszkola będą musiały zapewnić roślinne zamienniki mięsa lub ryby dla osób niespożywających produktów odzwierzęcych (§ 2 ust. 3 pkt 7 lit. f i h).
• Przy komponowaniu jadłospisów powinno się wybierać sezonowe produkty i, jeśli to możliwe, lokalnego lub ekologicznego pochodzenia (§ 2 ust. 3 pkt 6).

Na czym polega dieta planetarna?

Dieta planetarna została opracowana w 2019 roku przez komisję EAT-Lancet – międzynarodową grupę naukowców zajmujących się zdrowiem, zrównoważonym rozwojem, sprawiedliwością społeczną i politykami publicznymi. Ta dieta ma sprzyjać zarówno zdrowiu, jak i ochronie środowiska (s. 447) i jest przeznaczona dla osób ogólnie zdrowych w wieku powyżej dwóch lat (s. 453).

Główne założenia diety planetarnej (s. 459) to:

• wysoki udział roślinnych źródeł białka,
• znaczne ograniczenie spożycia czerwonego mięsa, zwłaszcza przetworzonego,
• wykorzystywanie głównie tłuszczy z nienasyconych źródeł roślinnych, przy jednoczesnym ograniczeniu tłuszczy nasyconych i eliminacji częściowo utwardzonych tłuszczy,
• preferowanie produktów pełnoziarnistych,
• ograniczenie spożycia cukru,
• spożywanie co najmniej pięciu porcji owoców i warzyw dziennie,
• umiarkowane spożycie nabiału.

Co o diecie mówią wiarygodne źródła?

Ministerstwo Zdrowia przekonuje, że wdrożenie rozporządzenia ma pomóc w walce z nadwagą i otyłością wśród dzieci i młodzieży oraz zredukować ryzyko chorób przewlekłych w dorosłym życiu. Czy wprowadzenie diety planetarnej pozwoli na osiągnięcie tych celów?

Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) – platforma prowadzona przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Instytut Badawczy – zaznacza, że redukcja spożycia czerwonego mięsa i jego przetworów może zmniejszyć ryzyko cukrzycy typu II, zawału serca, udaru mózgu czy niektórych nowotworów. 

Na stronie NCEŻ możemy również przeczytać o badaniach dotyczących wpływu diety planetarnej na zdrowie człowieka. Największe przeprowadzone do tej pory badanie, którego wyniki opublikowano w 2024 roku, wykazało, że stosowanie diety planetarnej wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem zgonu z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego, nowotworów, chorób układu oddechowego oraz chorób neurodegeneracyjnych.

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam