Analiza w pigułce

Aktualizacja 17.05.2026. Po publikacji tego artykułu natrafiliśmy na fałszywy profil krakowskiej Straży Miejskiej, który również jest związany z opisywaną sprawą. W ramach aktualizacji uwzględniliśmy ten wątek w tekście.

15 maja profil krakowskiego oddziału Związku Ukraińców w Polsce poinformował na Facebooku, że ktoś się pod nich podszywa. „Nie jesteśmy organizatorami tegorocznego święta wyszywanki w Krakowie! Nie zbieramy żadnych kosztów na ten cel!” – czytamy we wpisie.

Wcześniej, 11 maja, profil o identycznej nazwie opublikował post, w którym informuje, że Ukraińcy w Krakowie przygotowują „Dzień Wyszywanki”. Wpis zachęcał z tej okazji do wpłat na rzecz Związku Ukraińców w Polsce. 

Źródło: Facebook.com

Treść publikacji została sformułowana tak, aby wywołać negatywne komentarze: „Ukraińcy już wiele dali Krakowowi, płacą podatki i wspierają rozwój miasta. Aby Kraków nadal pozostawał wygodnym i bezpiecznym domem dla Ukraińców, potrzebujemy Państwa wsparcia w tym trudnym czasie!”.

Profil założony w celu oszustwa

O tym, że mamy do czynienia z fałszywym profilem, poza dementi ze strony prawdziwego krakowskiego oddziału Związku Ukraińców w Polsce, świadczy wiele innych informacji.

Podszywająca się strona powstała 16 kwietnia, czyli niecały miesiąc przed publikacją fałszywego posta. Początkowo publikowano tam jedynie kopie wpisów z oryginalnego konta (porównaj: 1, 2, 3 – oryginalne, publikowane wcześniej, w różnych dniach; 1, 2, 3 – kopie, publikowane później, jednego dnia, niemal w tym samym czasie).

Stronę obserwuje obecnie ponad 4,5 tys. osób, ale mało która z nich reaguje na publikowane wpisy. Wśród obserwujących znajdziemy przypadkowe konta – autorzy profilu prawdopodobnie zapłacili więc za jego obserwowanie.

Dodatkowo zdjęcie dołączone do wpisu wprowadzającego w błąd zostało wygenerowane przez sztuczną inteligencję. Wskazuje na to analiza przeprowadzona za pomocą narzędzia stworzonego przez firmę Hive.

Źródło: Thehive.ai

Cel – wywoływać i wzmagać nienawiść

Pod tym wpisem znajdziemy głównie negatywne komentarze. Uzyskał ponad 2,5 tys. odpowiedzi i 3 tys. reakcji. Mógł przyczynić się do tego fakt, że fałszywy wpis był promowany poprzez reklamę na Facebooku.

Dodatkowo informacja o poście pojawiła się na kilku innych profilach. 15 maja (o godz. 10:46) napisał o nim profil Polish Hooligans – wpis uzyskał ponad 1000 reakcji i komentarzy. Nieco ponad pół godziny wcześniej (o godz. 10:12) podobna informacja pojawiła się na profilu Raport Dnia. Niemal w tym samym czasie (o godz. 10:16) bardzo podobny wpis opublikowało konto Strefa ciekawostek.

Fałszywą informację pochodzącą z profilu podszywającego się pod Związek Ukraińców w Polsce 15 maja o godz. 09:09 opublikowała na grupie Stowarzyszenia „Zawsze Wierny – Tobie Polsko” Katarzyna Sokołowska. Jest ona prezeską tego stowarzyszenia, które skupia się na promowaniu negatywnych epizodów z historii Polaków i Ukraińców. 

Wpis z profilu podszywającego się pod Związek Ukraińców w Polsce podał także Ator – bloger, któremu rozpowszechnianie fałszywych informacji zdarzyło się już wielokrotnie (np. 1, 2, 3).

Powstał również fałszywy profil Straży Miejskiej

12 maja podobna fałszywa informacja pojawiła się na fałszywym profilu krakowskiej Straży Miejskiej. Informuje on, że 21 maja w centrum Krakowa mają odbyć się obchody Dnia Wyszywanki. Grafika dołączona do posta ma na celu wywołanie negatywnych reakcji Polaków wobec Ukraińców. Umieszczono na niej takie rady jak: „powstrzymać się od zwracania uwagi obywatelom Ukrainy w związku z zaśmiecaniem przestrzeni publicznej” i „zachować szacunek wobec uczestników wydarzenia, niezależnie od ich zachowania”.

Źródło: Facebook.com

17 maja na prawdziwym profilu krakowskiej Straży Miejskiej opublikowano wpis informujący, że na Facebooku działa fałszywe konto, które się pod nią podszywa. Sprawa została zgłoszona do administracji portalu. Po kilku godzinach dezinformujący profil wciąż był jednak dostępny.

O fałszywości profilu podszywającego się pod straż świadczą te same elementy, co w przypadku strony udającej krakowski oddział Związku Ukraińców w Polsce: profil został założony niedawno (6 maja), obserwują go przypadkowe konta z różnych państw, a mimo kilku tysięcy obserwujących publikowane wpisy (poza tym jednym, antyukraińskim, który promowano przy pomocy reklamy na Facebooku) nie zdobywają prawie żadnych reakcji.

Na fałszywy wpis rzekomo pochodzący od krakowskiej Straży Miejskiej nabrał się profil Coolfonpl (tak jak na wiele innych fake newsów, np. 1, 2, 3).

To kolejna taka sytuacja

Podobne negatywne reakcje wywołały także poprzednie przypadki podszywania się pod organizacje i osoby działające w Polsce na rzecz Ukrainy i Ukraińców. Zdarzyło się to już w przypadku szefa związku Mirosława Skórki, Fundacji Stand with Ukraine (i Natalii Panczenko), Fundacji Ukraiński Dom (i Mirosławy Keryk), Poland Helps oraz festiwalu Ukraińska Wiosna, a także Anastazji Kochniewy. 

Ofiarami podszywania się w celu zaatakowania Ukrainy stają się również Polacy i polskie instytucje: Ministerstwo Edukacji Narodowej, Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, a także prof. Andrzej Ossowski, zaangażowany w ekshumacje ofiar rzezi wołyńskiej.

Niezmiennie apelujemy o ostrożność w reagowaniu na treści wywołujące skrajne emocje. Mogą one stanowić próbę zmiany postaw Polaków wobec Ukraińców. Autentyczność wpisu najlepiej sprawdzić u źródła, np. odnaleźć link do profilu organizacji na Facebooku poprzez jej oficjalną stronę lub zadać pytanie podanymi kanałami kontaktu (adres e-mail, telefon).

Kontroluj polityków!

Patrz władzy na ręce i wspieraj niezależność.

Wpłacam